เครื่องพิมพ์เครือข่ายใช้ IP Address ซ้ำกัน แก้อย่างไร

เมื่อเครื่องพิมพ์เครือข่ายใช้ IP Address ซ้ำกับอุปกรณ์อื่น อาจทำให้พิมพ์ไม่ออก ขึ้นสถานะออฟไลน์ หรือเชื่อมต่อได้บ้างไม่ได้บ้าง บทความนี้จาก ComSiam แนะนำวิธีตรวจสอบและแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน โดยไม่ตั้งค่า IP แบบสุ่มจนเกิดปัญหาซ้ำ

① สังเกตอาการ IP Address ซ้ำ

อาการที่พบบ่อย ได้แก่ คอมพิวเตอร์หาเครื่องพิมพ์ไม่พบ สั่งพิมพ์แล้วงานค้าง เครื่องพิมพ์หลุดจากเครือข่าย หรืออุปกรณ์บางเครื่องใช้งานเครือข่ายไม่ได้ตามปกติ ปัญหาอาจเกิดจากมีอุปกรณ์สองเครื่องได้รับหมายเลข IP เดียวกัน หรือมีการตั้ง IP แบบคงที่ทับกับหมายเลขที่เราเตอร์แจกให้เครื่องอื่น

② ตรวจสอบ IP Address ของเครื่องพิมพ์

ดูหมายเลข IP ปัจจุบันจากหน้าจอเครื่องพิมพ์ เมนู Network หรือพิมพ์รายงานการตั้งค่าเครือข่าย หากไม่มีหน้าจอ ให้ตรวจสอบจากแอปของผู้ผลิตหรือหน้าอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อในระบบจัดการเราเตอร์

จดทั้ง IP Address และ MAC Address ของเครื่องพิมพ์ไว้ เพราะ MAC Address ใช้ระบุตัวอุปกรณ์สำหรับตั้งค่าจอง IP บนเราเตอร์ได้ จากนั้นเปรียบเทียบหมายเลข IP กับรายการอุปกรณ์ที่เชื่อมต่ออยู่ หากเห็นหมายเลขเดียวกันผูกกับอุปกรณ์คนละตัว ให้สงสัยว่าเกิด IP ซ้ำ

③ ตั้งเครื่องพิมพ์ให้รับ IP อัตโนมัติ

ถ้าเครื่องพิมพ์ตั้ง IP แบบ Manual หรือ Static ไว้ ให้ตรวจสอบว่าหมายเลขนั้นไม่ได้อยู่ในช่วงที่เราเตอร์แจก IP ให้เครื่องอื่น หากไม่แน่ใจ ให้เปลี่ยนการตั้งค่า IP ของเครื่องพิมพ์เป็น Auto หรือ DHCP ก่อน แล้วเชื่อมต่อเครือข่ายใหม่

การรับ IP อัตโนมัติช่วยให้เราเตอร์จัดสรรหมายเลขตามระบบ DHCP แต่หากต้องการให้เครื่องพิมพ์ใช้หมายเลขเดิมเป็นประจำ ควรตั้งการจอง IP ผ่านเราเตอร์ แทนการกำหนดหมายเลขเองโดยไม่ตรวจสอบช่วง IP

④ จอง IP ให้เครื่องพิมพ์ผ่านเราเตอร์

เข้าแอปหรือหน้าจัดการเราเตอร์ แล้วหาเมนูที่ชื่อประมาณ DHCP Reservation, Address Reservation หรือ IP & MAC Binding ชื่อเมนูอาจต่างกันตามยี่ห้อและรุ่นเราเตอร์

เลือก MAC Address ของเครื่องพิมพ์ แล้วกำหนด IP ที่ยังไม่ถูกใช้งานและอยู่ในเครือข่ายวงเดียวกัน บันทึกการตั้งค่า จากนั้นรีสตาร์ตเครื่องพิมพ์หรือสั่งให้เชื่อมต่อ Wi‑Fi ใหม่ แล้วตรวจสอบรายงานเครือข่ายอีกครั้งว่ารับหมายเลขที่จองไว้และไม่ซ้ำกับอุปกรณ์อื่น

อย่ากำหนด IP โดยคาดเดา และอย่าจองหมายเลขที่กำลังถูกใช้งานกับอุปกรณ์อื่น หากใช้เครือข่ายสำนักงานหรือไม่ทราบช่วง DHCP ที่ถูกต้อง ควรให้ผู้ดูแลระบบเครือข่ายกำหนดหมายเลขให้

⑤ อัปเดตการตั้งค่าเครื่องพิมพ์ในคอมพิวเตอร์

หลังเปลี่ยน IP แล้ว คอมพิวเตอร์บางเครื่องอาจยังส่งงานไปยังหมายเลขเดิม ตรวจสอบพอร์ตของเครื่องพิมพ์ในระบบปฏิบัติการหรือใช้โปรแกรมติดตั้งของผู้ผลิตเพื่อค้นหาเครื่องพิมพ์อีกครั้ง

หากคอมพิวเตอร์หลายเครื่องใช้งานเครื่องพิมพ์เดียวกัน ให้ตรวจสอบทุกเครื่อง โดยเฉพาะเครื่องที่ยังแสดงสถานะออฟไลน์ จากนั้นทดลองพิมพ์หน้าทดสอบเพื่อยืนยันว่าเชื่อมต่อกับ IP ปัจจุบันได้

⑥ หากยังพบ IP ซ้ำ ให้ตรวจจุดเหล่านี้

• มีเราเตอร์หรืออุปกรณ์กระจายสัญญาณมากกว่าหนึ่งตัวเปิด DHCP Server พร้อมกันหรือไม่
• มีอุปกรณ์ใดตั้ง IP แบบคงที่ซ้ำกับเครื่องพิมพ์หรือไม่
• เครื่องพิมพ์เชื่อมต่อทั้ง Wi‑Fi และสาย LAN พร้อมกันหรือไม่ และแต่ละการเชื่อมต่อมีการตั้งค่าเครือข่ายอย่างไร
• เราเตอร์แสดง MAC Address ของเครื่องพิมพ์ถูกต้องหรือไม่
• เครื่องพิมพ์กับคอมพิวเตอร์อยู่ในเครือข่ายหรือ VLAN ที่ผู้ดูแลกำหนดไว้ถูกต้องหรือไม่

หลีกเลี่ยงการรีเซ็ตเครื่องพิมพ์เป็นค่าโรงงานทันที เพราะอาจทำให้การตั้งค่าเครือข่ายและการเชื่อมต่อเดิมหายไป หากแก้แล้วยังพิมพ์ไม่ได้ ให้พิมพ์รายงานเครือข่ายและแจ้งรุ่นเครื่องพิมพ์ หมายเลข IP และรุ่นเราเตอร์แก่ฝ่ายสนับสนุนหรือผู้ดูแลระบบ

สรุป

เมื่อเครื่องพิมพ์เครือข่ายใช้ IP Address ซ้ำ ให้ตรวจสอบ IP และ MAC Address ก่อน ตั้งเครื่องพิมพ์เป็น DHCP หากมีการกำหนด IP เองโดยไม่แน่ใจ แล้วใช้ DHCP Reservation บนเราเตอร์เพื่อจองหมายเลขเฉพาะให้เครื่องพิมพ์ วิธีนี้ช่วยลดโอกาสที่เราเตอร์จะจัด IP เดิมให้ชนกับอุปกรณ์อื่น หากยังพบปัญหา ให้ตรวจ DHCP Server และการตั้งค่าเครือข่ายร่วมด้วย

ติดตามคู่มือแก้ปัญหาเครื่องพิมพ์และเครือข่ายเพิ่มเติมได้ที่ ComSiam