แอปปลอมเลียนแบบธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ สังเกตตรงไหน

ComSiam ชวนตรวจสอบก่อนติดตั้งแอปที่อ้างว่าเป็นของธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ เพราะมิจฉาชีพอาจใช้ชื่อ โลโก้ และหน้าตาคล้ายของจริง หลอกให้กรอกข้อมูลส่วนตัว ติดตั้งไฟล์จากลิงก์ หรือเปิดสิทธิ์เข้าถึงมือถือ

การเห็นชื่อหรือโลโก้ที่คุ้นตาไม่ได้ยืนยันว่าเป็นแอปทางการ และการดาวน์โหลดจากร้านแอปทางการก็ช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่ได้แปลว่าควรข้ามขั้นตอนตรวจสอบ

① แอปปลอมเลียนแบบได้อย่างไร?

มิจฉาชีพอาจสร้างแอปหรือหน้าเว็บที่ใช้ชื่อและภาพคล้ายธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ แล้วส่งลิงก์มาทาง SMS ไลน์ อีเมล หรือโฆษณา โดยอ้างว่าต้องติดตั้งเพื่อ

• ตรวจสอบหรือปลดล็อกบัญชี
• แจ้งความหรือยืนยันตัวตน
• รับเงินคืน เงินช่วยเหลือ หรือรางวัล
• ชำระค่าพัสดุหรือค่าธรรมเนียม
• อัปเดตข้อมูลลูกค้าหรือข้อมูลบริษัท

บางกรณีลิงก์ไม่ได้พาไปยังแอป แต่เปิดหน้าเว็บปลอมให้กรอกชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน หรือ OTP ขณะที่บางกรณีชวนให้ดาวน์โหลดไฟล์ติดตั้งนอก App Store หรือ Google Play

② จุดสังเกตก่อนติดตั้งแอป

ตรวจหลายอย่างร่วมกัน อย่าตัดสินจากชื่อ โลโก้ หรือจำนวนดาวอย่างเดียว

1. ผู้พัฒนาแอป: ตรวจชื่อผู้พัฒนาให้ตรงกับธนาคารหรือหน่วยงานนั้น
2. ลิงก์ดาวน์โหลด: เข้าเว็บไซต์ทางการด้วยตนเอง แล้วใช้ลิงก์ไปยังร้านแอปจากเว็บไซต์นั้น
3. ชื่อและรายละเอียด: ตรวจชื่อแอป การสะกด และคำอธิบาย หากมีคำผิดหรือใช้ชื่อเลียนแบบ ให้ระวัง
4. สิทธิ์ที่แอปขอ: แอปที่อ้างว่าเป็นแอปข้อมูลทั่วไปไม่ควรขอควบคุมมือถือหรืออ่านข้อความธนาคารโดยไม่มีเหตุผล
5. วิธีติดต่อ: ตรวจเบอร์โทรและช่องทางติดต่อจากเว็บไซต์ทางการ ไม่ใช้เบอร์หรือลิงก์ที่ผู้ส่งข้อความให้มา
6. คำเร่งด่วน: หากขู่ว่าจะอายัดบัญชีหรือให้รีบติดตั้งทันที ให้วางสายและตรวจสอบเอง

รีวิวและยอดดาวน์โหลดเป็นเพียงข้อมูลประกอบ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าแอปเป็นของแท้

③ ธนาคารหรือหน่วยงานขอข้อมูลอะไรได้บ้าง?

อย่าส่งหรือบอกข้อมูลต่อไปนี้ให้คนที่ติดต่อมาเอง

• รหัสผ่านเข้าแอปธนาคาร
• PIN หรือ OTP
• รหัสเชื่อมต่อแอปรีโมต
• ภาพหน้าจอที่มีข้อมูลบัญชีหรือรหัสยืนยัน
• การเข้าถึงหน้าจอหรือการควบคุมมือถือ

หากมีผู้โทรมาอ้างว่าต้องให้ข้อมูลเหล่านี้เพื่อป้องกันเงิน ให้หยุดสนทนาแล้วติดต่อธนาคารหรือหน่วยงานผ่านช่องทางทางการด้วยตนเอง

④ วิธีตรวจสอบแอปธนาคารหรือแอปหน่วยงานให้ปลอดภัย

• เปิดเบราว์เซอร์แล้วพิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์ทางการเอง หรือค้นหาช่องทางจากแหล่งที่เชื่อถือได้
• เข้าเว็บไซต์นั้นแล้วเลือกดาวน์โหลดแอปจากลิงก์ App Store หรือ Google Play ที่เว็บไซต์ระบุ
• ตรวจชื่อผู้พัฒนาและรายละเอียดแอปอีกครั้งก่อนติดตั้ง
• อย่าติดตั้งไฟล์ APK ที่ส่งทาง SMS หรือแชต
• อย่าติดตั้งแอปตามคำสั่งของคนที่โทรมา แม้เขาจะอ้างว่ากำลังช่วยเหลือ
• หากไม่แน่ใจ ให้โทรหาธนาคารหรือหน่วยงานจากหมายเลขที่ค้นหาเอง

ธนาคารแห่งประเทศไทยมีบริการตรวจสอบแอปเงินกู้และผู้ให้บริการภายใต้การกำกับ ส่วนผู้ให้บริการบางประเภทอาจอยู่ภายใต้หน่วยงานอื่น จึงควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่กำกับดูแลให้ตรงประเภทบริการ

⑤ ตรวจสิทธิ์ของแอปที่ติดตั้งไปแล้ว

Android: เปิดการตั้งค่าแล้วตรวจในเมนูแอปหรือสิทธิ์พิเศษ เช่น Accessibility, แสดงทับแอปอื่น, อ่านการแจ้งเตือน, ผู้ดูแลอุปกรณ์ และติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จัก ชื่อเมนูอาจต่างกันตามยี่ห้อและรุ่น หากพบแอปที่ไม่รู้จักและได้รับสิทธิ์เกินหน้าที่ ให้ปิดสิทธิ์และถอนแอปเมื่อทำได้ เปิด Google Play Protect เพื่อสแกนเครื่องด้วย

iPhone: ตรวจสิทธิ์แอปใน การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย และตรวจโปรไฟล์ใน การตั้งค่า > ทั่วไป > VPN และการจัดการอุปกรณ์ หากเป็นโปรไฟล์ของที่ทำงานหรือโรงเรียน ให้ถามผู้ดูแลก่อนลบ

ComSiam แนะนำให้ตรวจชื่อผู้พัฒนาและสิทธิ์แอปก่อนติดตั้งทุกครั้ง หากแอปธนาคารแจ้งว่าพบแอปเสี่ยง อย่ากดข้ามคำเตือนและอย่าพยายามหาวิธีหลบการป้องกัน ให้ติดต่อธนาคารเพื่อสอบถามก่อน

⑥ ถ้าเผลอติดตั้งแอปปลอมแล้ว ต้องทำอย่างไร?

1. หยุดกรอกรหัสและหยุดทำรายการทางการเงิน
2. หากสงสัยว่ามีคนกำลังควบคุมเครื่อง ให้ตัดอินเทอร์เน็ตหรือปิดเครื่องชั่วคราว
3. ใช้โทรศัพท์อีกเครื่องติดต่อธนาคารผ่านหมายเลขทางการ แจ้งเหตุและถามวิธีระงับ Mobile Banking
4. เก็บชื่อแอป ข้อความ ลิงก์ เบอร์โทร ภาพหน้าจอ และรายการเงินออกไว้เป็นหลักฐาน
5. โทร AOC 1441 เพื่อแจ้งเหตุและขอคำแนะนำ
6. เปลี่ยนรหัสผ่านจากอุปกรณ์ที่ปลอดภัย หากเคยกรอกข้อมูลในหน้าเว็บหรือแอปที่สงสัย
7. หากถอนแอปไม่ได้ ให้ปรึกษาศูนย์บริการของผู้ผลิตหรือช่างที่เชื่อถือได้ก่อนล้างเครื่อง

อย่าเพิ่งกด “ลบข้อมูลทั้งหมด” หรือ Factory reset หากยังไม่ได้สำรองข้อมูลและเก็บหลักฐาน การรีสตาร์ตเครื่องตามปกติไม่ลบข้อมูล แต่ไม่ได้ถอนแอปปลอมออกจากเครื่อง

⑦ สรุป: อย่าติดตั้งจากลิงก์ที่คนอื่นส่งมา

แอปปลอมอาจเลียนแบบชื่อและภาพของธนาคารหรือหน่วยงานรัฐได้ ก่อนติดตั้งให้เข้าจากเว็บไซต์ทางการ ตรวจชื่อผู้พัฒนา และดูสิทธิ์ที่แอปขอ อย่าบอก OTP หรือให้คนแปลกหน้าควบคุมหน้าจอ

หากพบรายการเงินออกที่ไม่ได้ทำ ให้ติดต่อธนาคารทันทีและโทร AOC 1441 ComSiam ขอให้ตรวจสอบกับหน่วยงานที่ถูกอ้างถึงผ่านช่องทางที่ค้นหาเองก่อนติดตั้งแอปหรือทำธุรกรรมทุกครั้ง