แอปธนาคารเตือนว่าพบแอปเสี่ยง ควรหยุดทำอะไรและติดต่อใคร

ถ้าแอปธนาคารแจ้งว่าพบแอปเสี่ยง อย่าพยายามปิดคำเตือนหรือหาวิธีข้ามระบบเพื่อเข้าไปโอนเงินก่อน เพราะคำเตือนอาจเกี่ยวกับแอปที่ควบคุมมือถือจากระยะไกลหรือเข้าถึงข้อมูลบนหน้าจอได้ บทความนี้จาก ComSiam สรุปขั้นตอนที่ควรทำและวิธีติดต่อธนาคารอย่างปลอดภัย

① คำเตือนจากแอปธนาคารหมายถึงอะไร

ธนาคารอาจตรวจพบแอปหรือพฤติกรรมบนมือถือที่เพิ่มความเสี่ยงขณะใช้งาน Mobile Banking เช่น แอปควบคุมอุปกรณ์จากระยะไกล หรือแอปที่สามารถปิดบังหรือเข้าถึงข้อมูลบนหน้าจอ ธปท. กำหนดแนวทางให้ธนาคารป้องกันการทำธุรกรรมขณะที่มีแอปอื่นที่มีพฤติกรรมเสี่ยงทำงานอยู่

คำเตือนไม่ได้ยืนยันเสมอไปว่ามือถือถูกแฮ็ก บางครั้งแอปช่วยเหลือระยะไกลหรือแอปที่มีสิทธิ์พิเศษอาจทำให้ระบบธนาคารจำกัดการใช้งานเพื่อความปลอดภัย ให้จดข้อความเตือนและชื่อแอปที่แจ้งไว้ แล้วตรวจสอบกับธนาคารก่อนเปลี่ยนการตั้งค่า

② หยุดทำสิ่งเหล่านี้ก่อน

เมื่อเห็นคำเตือน ให้ทำตามนี้ก่อน:

• หยุดโอนเงิน จ่ายบิล หรือเพิ่มผู้รับใหม่ชั่วคราว
• อย่ากดปุ่มที่ให้ “ข้าม”, “ปิดระบบป้องกัน” หรือ “อนุญาตทุกอย่าง”
• อย่าปิดการป้องกันของมือถือเพื่อให้เข้าแอปธนาคารได้
• อย่าแชร์หน้าจอหรือทำตามคำสั่งจากคนที่โทรมาอ้างว่าเป็นธนาคารหรือตำรวจ
• อย่ากดลิงก์ที่ส่งมาเพื่อแก้ปัญหา และอย่าบอก PIN, รหัสผ่าน หรือ OTP
• อย่าลบแอปหลายตัวแบบสุ่ม หากยังไม่รู้ว่าแอปใดทำให้เกิดคำเตือน

ธปท. ระบุว่าธนาคารต้องมีมาตรการลดความเสี่ยงจากแอปควบคุมอุปกรณ์หรือแอปที่อาจเข้าถึงข้อมูลบนหน้าจอ ดังนั้นอย่าพยายามเลี่ยงคำเตือนโดยไม่ตรวจสอบสาเหตุ

③ ตรวจสอบและติดต่อธนาคารอย่างปลอดภัย

1. จดข้อความเตือนให้ครบ ถ่ายภาพหน้าจอไว้โดยไม่เปิดเผยยอดเงินหรือข้อมูลส่วนตัวในที่สาธารณะ
2. ปิดแอปธนาคารตามปกติ แล้วอย่าเปิดทำธุรกรรมซ้ำเพื่อทดลองหลายครั้ง
3. ติดต่อธนาคารจากช่องทางทางการ ใช้หมายเลขบนหลังบัตร เว็บไซต์ทางการ หรือช่องทางในแอป อย่าโทรกลับเบอร์ที่มีคนส่งมาให้
4. แจ้งชื่อแอปที่สงสัยและข้อความเตือน แล้วถามธนาคารว่าควรตรวจหรือถอนแอปนั้นอย่างไร
5. อัปเดตระบบมือถือและแอปธนาคาร ผ่านการตั้งค่าของเครื่องและ App Store หรือ Google Play เท่านั้น

หากคำเตือนเกิดหลังจากติดตั้งแอปจากลิงก์ ไฟล์ APK หรือคำแนะนำของคนแปลกหน้า ให้บอกธนาคารด้วย และอย่าใช้มือถือเครื่องนั้นทำธุรกรรมจนกว่าจะได้รับคำแนะนำที่ชัดเจน

④ ถ้าสงสัยว่ามีคนควบคุมมือถือ

หากหน้าจอขยับเอง มีคนขอให้แชร์หน้าจอ หรือพบแอปควบคุมระยะไกลที่ไม่ได้ตั้งใจติดตั้ง:

• ตัด Wi-Fi และข้อมูลมือถือ หรือเปิดโหมดเครื่องบินชั่วคราว
• ใช้อุปกรณ์อีกเครื่องที่เชื่อถือได้ติดต่อธนาคาร
• แจ้ง AOC 1441 หากมีเงินถูกโอนหรือสงสัยว่ากำลังถูกหลอก
• เก็บหลักฐาน เช่น ชื่อแอป ข้อความแชต เบอร์โทร ลิงก์ และเวลาที่เกิดเหตุ
• อย่ารีเซ็ตมือถือก่อนเก็บหลักฐานและสอบถามธนาคารหรือตำรวจ

คู่มือ ธปท. แนะนำให้ตัดการเชื่อมต่อเมื่อสงสัยว่ามือถือถูกควบคุม และเก็บหลักฐานก่อนรีเซ็ตเครื่อง

⑤ ถ้าธนาคารยืนยันว่าเป็นแอปที่ใช้งานได้ตามปกติ

หากธนาคารตรวจสอบแล้วว่าเป็นแอปที่เชื่อถือได้ ให้ทำตามคำแนะนำของธนาคารและผู้พัฒนาแอปโดยตรง อาจตรวจชื่อผู้พัฒนาและแหล่งดาวน์โหลดให้ตรงกับข้อมูลทางการ แล้วติดตั้งเวอร์ชันล่าสุดจากร้านแอปทางการ หากยังขึ้นคำเตือน ให้ติดต่อธนาคารอีกครั้งแทนการปิดระบบความปลอดภัยเอง

ComSiam แนะนำให้จดชื่อแอปและข้อความเตือนไว้ก่อนถอนการติดตั้ง เพื่อให้ธนาคารช่วยระบุสาเหตุได้แม่นยำขึ้น และหลีกเลี่ยงการติดตั้งแอปจากลิงก์ที่มีคนส่งมาให้

⑥ สรุป: อย่าข้ามคำเตือน ให้ตรวจสอบก่อน

เมื่อแอปธนาคารแจ้งว่าพบแอปเสี่ยง ให้หยุดทำธุรกรรม อย่าปิดการป้องกันหรือแชร์หน้าจอ แล้วติดต่อธนาคารผ่านช่องทางทางการ หากสงสัยว่ามือถือถูกควบคุม ให้ตัดอินเทอร์เน็ตและใช้อุปกรณ์อื่นขอความช่วยเหลือ

คำเตือนจากธนาคารเป็นสัญญาณให้ตรวจสอบก่อนใช้งานต่อ ไม่ใช่สิ่งที่ควรรีบปิดเพื่อให้โอนได้ทันที ComSiam ขอให้ยึดหลัก “หยุดก่อน ตรวจสอบกับธนาคาร แล้วค่อยกลับมาใช้งาน” เพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อบัญชีและข้อมูลในมือถือ