เปลี่ยนรหัสผ่านอะไรบ้างหลังมือถือหรือบัญชีธนาคารถูกเข้าถึง

หากสงสัยว่ามีคนเห็นรหัสผ่าน ควบคุมมือถือ หรือเข้าใช้บัญชีธนาคาร อย่าเปลี่ยนรหัสผ่านบนเครื่องที่สงสัยว่าไม่ปลอดภัย ให้ใช้อุปกรณ์อีกเครื่องที่เชื่อถือได้ และถ้าพบธุรกรรมผิดปกติ ให้ติดต่อธนาคารก่อนทันที

ComSiam สรุปลำดับบัญชีที่ควรรีบปกป้อง วิธีจัดการอุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก และจุดที่ควรตรวจเพิ่ม เพื่อช่วยลดโอกาสที่ผู้ไม่หวังดีจะใช้บัญชีเดิมเข้าถึงบริการอื่นต่อ

① เริ่มจากบัญชีอีเมลและบัญชีหลักของมือถือ

อีเมลมักใช้รับลิงก์เปลี่ยนรหัสผ่านและรหัสกู้คืน จึงควรเริ่มจากบัญชีอีเมลหลัก รวมถึงบัญชี Google บน Android หรือ Apple Account บน iPhone

• เปลี่ยนรหัสผ่านให้เป็นรหัสใหม่ที่ไม่เคยใช้กับบริการอื่น
• ตรวจสอบกิจกรรมด้านความปลอดภัยและอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้
• ออกจากระบบอุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก และตรวจเบอร์โทรหรืออีเมลสำหรับกู้คืน
• เปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน หากยังไม่ได้เปิด
• ตรวจการส่งต่ออีเมลหรือการตั้งค่าที่คุณไม่ได้เป็นผู้เปลี่ยน

Google แนะนำให้ตรวจเหตุการณ์ความปลอดภัยและอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้ พร้อมเปลี่ยนรหัสผ่านที่ใช้ซ้ำกับบริการอื่น ส่วน Apple มีตัวเลือกให้นำอุปกรณ์อื่นออกจากบัญชีเมื่อตั้งรหัสผ่านใหม่

② ติดต่อธนาคารก่อนเปลี่ยนการตั้งค่าแอปธนาคาร

หากมีเงินออกโดยไม่ได้ทำเอง หรือมีคนรู้ PIN/รหัสเข้าแอป ให้โทรหมายเลขทางการของธนาคารทันที แจ้งว่าบัญชีหรือมือถืออาจถูกเข้าถึง และถามเจ้าหน้าที่ว่าควรระงับบริการ เปลี่ยน PIN หรือผูกแอปกับเครื่องใหม่อย่างไร

เตรียมชื่อบัญชี เวลาที่พบเหตุ รายการธุรกรรม และเลขรับเรื่องจากธนาคาร อย่ากดลิงก์เปลี่ยนรหัสผ่านที่ผู้โทรหรือผู้แชตส่งมา และอย่าบอกรหัส OTP, PIN หรือรหัสเข้าแอปแก่ใคร ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำให้ติดต่อ AOC 1441 หรือธนาคารทันทีเมื่อถูกหลอก และการแจ้งเร็วช่วยให้เริ่มกระบวนการตรวจสอบได้ไวขึ้น

③ เปลี่ยนรหัสผ่านบริการอื่นที่ใช้รหัสซ้ำ

หลังปกป้องอีเมลและบัญชีหลักแล้ว ให้เปลี่ยนรหัสผ่านบริการที่ใช้รหัสเดียวกันหรือผูกกับอีเมลนั้น เช่น

• โซเชียลมีเดียและแอปแชต
• กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์และบัญชีซื้อขายออนไลน์
• บัญชีเก็บรูปหรือเอกสารบนคลาวด์
• บัญชีร้านค้า เว็บไซต์ และบริการที่บันทึกบัตรชำระเงิน

ตั้งรหัสผ่านใหม่ที่ไม่ซ้ำกัน หากมี Password Manager ให้ใช้สร้างและจัดเก็บรหัสผ่านที่คาดเดายาก อย่าส่งรหัสผ่านให้คนอื่นทางแชต และอย่าใช้รหัส PIN ของธนาคารซ้ำกับรหัสปลดล็อกมือถือ

④ ออกจากระบบอุปกรณ์ที่ไม่รู้จักและตรวจสิทธิ์บัญชี

หลังเปลี่ยนรหัสผ่าน ให้กลับไปตรวจรายการอุปกรณ์และกิจกรรมล่าสุดอีกครั้ง หากมีเครื่องหรือสถานที่ลงชื่อเข้าใช้ที่ไม่รู้จัก ให้เลือกออกจากระบบหรือทำตามขั้นตอนรักษาความปลอดภัยของผู้ให้บริการ

บน Android ให้ตรวจ บัญชี Google > ความปลอดภัยและการลงชื่อเข้าใช้ > อุปกรณ์ของคุณ ส่วน iPhone ให้ตรวจรายการอุปกรณ์ที่ผูกกับ Apple Account และใช้ การตั้งค่า > ชื่อของคุณ > ลงชื่อเข้าใช้และความปลอดภัย เพื่อจัดการบัญชีตามเมนูที่ปรากฏใน iOS รุ่นนั้น

หากมือถือมีแอปรีโมตหรือแอปที่คุณไม่รู้จัก ให้หยุดใช้แอปธนาคารบนเครื่องนั้นจนกว่าจะตรวจสอบเสร็จ และอย่าเปลี่ยนรหัสผ่านผ่านมือถือเครื่องดังกล่าว

⑤ ถ้าเข้าอีเมลหรือบัญชีหลักไม่ได้

ใช้หน้ากู้คืนบัญชีของผู้ให้บริการโดยพิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์เอง หรือใช้แอปและช่องทางช่วยเหลือทางการ อย่ากดลิงก์กู้บัญชีจากข้อความที่ส่งมาโดยไม่คาดหมาย

หากหมายเลขโทรศัพท์หรือซิมถูกควบคุม ให้ติดต่อผู้ให้บริการมือถือผ่านช่องทางทางการเพื่อขอความช่วยเหลือเรื่องซิมและการรับรหัสยืนยัน จากนั้นแจ้งธนาคารด้วยว่าคุณอาจรับ OTP ไม่ปลอดภัย อย่าบอก OTP ที่ได้รับให้ผู้โทร แม้เขาจะอ้างเป็นพนักงานธนาคารหรือตำรวจก็ตาม

⑥ เช็กลิสต์หลังเปลี่ยนรหัสผ่าน

• ใช้อุปกรณ์ที่เชื่อถือได้ในการเปลี่ยนรหัส
• ใช้รหัสผ่านใหม่ที่ไม่ซ้ำกับบัญชีอื่น
• ออกจากระบบอุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก
• ตรวจเบอร์และอีเมลสำหรับกู้คืนบัญชี
• ติดต่อธนาคารหากมีธุรกรรมหรือการเข้าถึงที่ไม่รู้จัก
• เก็บหลักฐานและเลขรับเรื่องไว้
• หากยังพบความผิดปกติ ให้นำมือถือไปให้ศูนย์บริการตรวจ

ComSiam แนะนำให้ทำตามลำดับ: ปกป้องอีเมลและบัญชีหลัก ติดต่อธนาคารเมื่อเกี่ยวข้องกับเงิน แล้วจึงเปลี่ยนรหัสผ่านบริการอื่นที่ใช้ซ้ำ การเปลี่ยนรหัสผ่านช่วยลดความเสี่ยงได้ แต่ถ้ายังมีแอปควบคุมเครื่องหรือมีผู้ถือครองซิมอยู่ ควรจัดการช่องทางเหล่านั้นด้วย

สรุป

หลังมือถือหรือบัญชีธนาคารถูกเข้าถึง ให้ใช้เครื่องที่ปลอดภัยเปลี่ยนรหัสผ่านอีเมลและบัญชีหลักก่อน ติดต่อธนาคารทันทีหากพบธุรกรรมผิดปกติ จากนั้นเปลี่ยนรหัสที่ใช้ซ้ำ ออกจากระบบอุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก และตรวจข้อมูลกู้คืนบัญชี อย่าให้ OTP หรือ PIN กับผู้ที่ติดต่อมาอ้างว่าจะช่วยแก้ปัญหา

ComSiam ย้ำว่าอย่าจัดการบัญชีสำคัญผ่านมือถือเครื่องที่ยังสงสัยว่าถูกควบคุม หากไม่มั่นใจ ให้ขอความช่วยเหลือจากธนาคารหรือศูนย์บริการผ่านช่องทางทางการ