วิธีป้องกัน iPhone จากลิงก์หลอกและแอปที่ขอข้อมูลเกินจำเป็น

ข้อความที่อ้างว่าบัญชีมีปัญหา พัสดุตกค้าง หรือมีเงินคืน อาจพาไปยังหน้าเว็บปลอมเพื่อขอรหัสผ่านหรือรหัสยืนยัน ส่วนแอปบางตัวอาจขอเข้าถึงข้อมูลที่ไม่จำเป็นต่อการใช้งาน บทความนี้จาก ComSiam แนะนำวิธีตรวจลิงก์และจำกัดสิทธิ์แอปบน iPhone

① สังเกตลิงก์และข้อความหลอก

ก่อนแตะลิงก์ ให้ตรวจชื่อผู้ส่งและที่อยู่เว็บไซต์อย่างระมัดระวัง ข้อความที่เร่งให้รีบทำ ขู่ปิดบัญชี หรือขอรหัสผ่านและรหัสยืนยันเป็นสัญญาณเตือน อย่าเชื่อเพียงเพราะชื่อผู้ส่งหรือหมายเลขโทรศัพท์ดูคล้ายของจริง

ถ้าข้อความอ้างว่าเป็นธนาคาร บริษัทขนส่ง หรือหน่วยงานรัฐ ให้ปิดข้อความแล้วเข้าแอปหรือเว็บไซต์ทางการด้วยตัวเอง หรือโทรกลับไปยังหมายเลขที่ค้นหาเอง อย่ากรอกรหัสผ่าน รหัสเครื่อง หรือรหัสยืนยันสองขั้นตอนในหน้าที่เปิดจากลิงก์ไม่รู้จัก Apple เตือนว่ามิจฉาชีพอาจปลอมหมายเลขผู้โทรและสร้างหน้าเข้าสู่ระบบเลียนแบบเพื่อขโมยข้อมูลบัญชี

② ดาวน์โหลดแอปจากแหล่งที่เชื่อถือได้

ใช้ App Store หรือเว็บไซต์ทางการของผู้พัฒนาเมื่อต้องดาวน์โหลดแอป อย่าติดตั้งแอปหรือโปรไฟล์การกำหนดค่าตามคำแนะนำจากคนแปลกหน้า และอย่าปิดคุณสมบัติความปลอดภัยเพียงเพราะมีผู้โทรมาบอกให้ทำ

ก่อนติดตั้ง ตรวจชื่อผู้พัฒนา รายละเอียดแอป และข้อมูลความเป็นส่วนตัว หากแอปขอให้ติดตั้งโปรไฟล์หรือจัดการอุปกรณ์ ให้หยุดอ่านรายละเอียดและตรวจสอบกับผู้พัฒนาโดยตรงก่อน Apple แนะนำให้ระวังซอฟต์แวร์ที่ขอให้ติดตั้ง configuration profile เพราะโปรไฟล์สามารถเปลี่ยนการตั้งค่าบนอุปกรณ์ได้

③ ตรวจสิทธิ์ที่แอปได้รับ

เปิด การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย (Privacy & Security) แล้วตรวจหมวดที่เกี่ยวข้อง เช่น:

• ตำแหน่งที่ตั้ง (Location Services)
• รายชื่อ (Contacts)
• รูปภาพ (Photos)
• กล้อง (Camera)
• ไมโครโฟน (Microphone)
• Bluetooth และ เครือข่ายภายใน (Local Network)

หากแอปไม่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลหรือฟังก์ชันนั้น ให้ปิดสิทธิ์ได้จากหน้าเดียวกัน Apple ระบุว่าผู้ใช้ตรวจและเปลี่ยนสิทธิ์ของแอปในเมนู Privacy & Security ได้

ComSiam แนะนำให้พิจารณาตามหน้าที่ของแอปด้วย เช่น แอปแผนที่อาจจำเป็นต้องใช้ตำแหน่ง แต่แอปที่ไม่เกี่ยวกับการถ่ายภาพอาจไม่มีเหตุผลต้องใช้กล้อง

④ ตรวจโปรไฟล์และการจัดการอุปกรณ์

ไปที่ การตั้งค่า > ทั่วไป (General) > VPN และการจัดการอุปกรณ์ (VPN & Device Management) แล้วตรวจว่ามีโปรไฟล์หรือการจัดการอุปกรณ์ที่ไม่รู้จักหรือไม่

หากเป็น iPhone ของที่ทำงานหรือโรงเรียน อย่าลบโปรไฟล์ขององค์กรโดยไม่สอบถามผู้ดูแลก่อน หากเป็นโปรไฟล์ที่ไม่รู้จักและติดตั้งตามคำสั่งจากข้อความหรือลิงก์ ให้ถ่ายภาพรายละเอียดไว้ แล้วตรวจสอบกับ Apple หรือผู้ดูแลที่เชื่อถือได้ก่อนลบ Apple อธิบายว่าโปรไฟล์สามารถกำหนดการตั้งค่าและสิทธิ์บนอุปกรณ์ และผู้ใช้อาจตรวจหรือลบโปรไฟล์ที่ไม่ควรอยู่ในเครื่องได้

⑤ ถ้าเผลอกดลิงก์หรือให้ข้อมูลไปแล้ว

• เปิดลิงก์แต่ยังไม่ได้กรอกข้อมูล: ปิดหน้าเว็บ อย่าดาวน์โหลดแอปหรือโปรไฟล์ และอย่ากดยอมรับการแจ้งเตือนที่ไม่รู้จัก
• กรอกรหัสผ่าน Apple Account หรืออีเมล: เปลี่ยนรหัสผ่านจากอุปกรณ์และหน้าเว็บทางการที่เข้าด้วยตัวเอง แล้วตรวจสอบอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้บัญชี
• ให้รหัสธนาคารหรือ OTP: โทรหาธนาคารผ่านหมายเลขทางการทันทีเพื่อแจ้งเหตุและขอคำแนะนำ
• มีโปรไฟล์หรือแอปแปลกติดตั้ง: เก็บภาพหน้าจอและรายละเอียดไว้ แล้วติดต่อ Apple Support หรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องก่อนเปลี่ยนการตั้งค่าที่ไม่เข้าใจ

อย่าทำตามคนที่โทรกลับมาอ้างว่าจะช่วยแก้บัญชี และอย่าให้รหัสผ่าน รหัสเครื่อง หรือรหัสยืนยันแก่ผู้ติดต่อ

⑥ เช็กลิสต์ป้องกัน iPhone

• เข้าเว็บไซต์หรือแอปของบริการด้วยตัวเอง แทนการกดลิงก์ในข้อความ
• ไม่บอกรหัสผ่าน รหัสเครื่อง หรือรหัสยืนยันแก่ใคร
• ดาวน์โหลดแอปจากแหล่งที่เชื่อถือได้
• ตรวจสิทธิ์แอปใน Privacy & Security เป็นระยะ
• ตรวจ VPN & Device Management หากมีเหตุให้สงสัย
• อัปเดต iOS และแอปจากช่องทางทางการ

การตรวจลิงก์ สิทธิ์แอป และโปรไฟล์ช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่มีวิธีใดรับประกันว่าจะป้องกันกลโกงได้ทุกแบบ หากมีข้อความเร่งให้กรอกข้อมูลหรือให้ติดตั้งโปรไฟล์ ให้หยุดและตรวจสอบกับบริษัทหรือธนาคารผ่านช่องทางที่ค้นหาเอง ComSiam ขอให้รักษารหัสยืนยันไว้กับตัว และอย่าให้ผู้อื่นควบคุม iPhone ระหว่างทำธุรกรรม