QR Code ปลอมพาไปจ่ายเงินผิดบัญชี วิธีตรวจสอบก่อนสแกน

QR Code ช่วยให้จ่ายเงินได้รวดเร็ว แต่ถ้าเป็นรหัสปลอมหรือถูกนำไปแปะทับของเดิม อาจพาไปยังบัญชีของมิจฉาชีพหรือเว็บไซต์ปลอมได้ จุดสำคัญคือ อย่ากดยืนยันการจ่ายเงินจนกว่าจะตรวจชื่อผู้รับและยอดเงินในแอปธนาคารแล้ว

ComSiam แนะนำให้ตรวจสอบ QR Code และข้อมูลที่แสดงในแอปทุกครั้ง แม้จะสแกนจากร้านค้า จุดบริการ หรือเอกสารที่ดูน่าเชื่อถือก็ตาม

① QR Code ปลอมหลอกได้อย่างไร?

มิจฉาชีพอาจทำ QR Code ใหม่แล้วนำไปแปะทับรหัสจริงบนใบแจ้งหนี้ ป้ายรับบริจาค โต๊ะร้านอาหาร หรือจุดบริการสาธารณะ เมื่อสแกนแล้ว รหัสอาจ:

• เปิดรายการโอนเงินไปยังบัญชีที่ไม่ใช่ร้านค้าหรือหน่วยงาน
• พาไปยังเว็บไซต์ปลอมเพื่อขอข้อมูลส่วนตัวหรือข้อมูลบัตร
• เปิดหน้าให้ดาวน์โหลดแอปหรือไฟล์ที่ไม่ปลอดภัย
• ใช้โปรโมชันหรือข้อความเร่งด่วนล่อให้โอนเงินทันที

กระทรวงดิจิทัลฯ เตือนว่ามิจฉาชีพอาจแปะ QR Code ปลอมทับของจริง หรือใช้ QR Code พาไปยังเว็บไซต์และแอปปลอมเพื่อขโมยข้อมูล

② ก่อนยืนยันจ่ายเงิน ต้องตรวจอะไรบ้าง?

หลังสแกน QR Code แล้ว ให้ตรวจหน้าจอในแอปธนาคารอย่างรอบคอบ:

1. ชื่อผู้รับเงินหรือชื่อร้านค้า ต้องตรงกับผู้ที่ตั้งใจจ่าย
2. ยอดเงิน ต้องตรงกับราคาสินค้าหรือบริการ
3. รายละเอียดรายการ ต้องเป็นการชำระเงินตามที่ตั้งใจ ไม่ใช่การโอนเงินให้บุคคลอื่น
4. ที่มาของ QR Code ถ้าเป็นสติกเกอร์แปะทับ ฉีกขาด หรือดูผิดปกติ ให้ถามร้านค้าก่อน
5. เว็บที่เปิดขึ้นมา หากสแกนแล้วพาไปหน้าเว็บแทนการชำระเงิน อย่ากรอกข้อมูลหรือดาวน์โหลดแอปจากหน้านั้น

ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดแนวทางให้ผู้ให้บริการแสดงชื่อผู้รับเงินหรือชื่อร้านค้าจากระบบ เพื่อให้ผู้ใช้ตรวจสอบความถูกต้องก่อนทำรายการ

③ จำไว้: สแกนแล้วอย่าเพิ่งกดยืนยัน

การสแกน QR Code ไม่ได้แปลว่าต้องจ่ายทันที ให้หยุดดูรายละเอียดก่อนเสมอ หากชื่อผู้รับไม่ตรง ไม่มีชื่อ หรือเป็นบัญชีบุคคลที่ไม่รู้จัก ให้กดยกเลิกและสอบถามร้านค้าหรือหน่วยงานผ่านช่องทางที่ตรวจสอบเอง

สำหรับการบริจาคหรือจ่ายเงินให้หน่วยงาน ให้ตรวจสอบชื่อบัญชีและประกาศจากช่องทางทางการ อย่าสแกน QR Code จากโพสต์ที่ส่งต่อกันมาโดยไม่ทราบแหล่งที่มา

④ หาก QR Code เปิดเว็บไซต์แปลก ๆ

• ปิดหน้าเว็บทันที หากไม่ได้ตั้งใจเปิดเว็บไซต์
• อย่ากรอกเลขบัตรประชาชน รหัสผ่าน PIN หรือ OTP
• อย่าดาวน์โหลดไฟล์ APK หรืออนุญาตให้ติดตั้งแอป
• อย่าเปิด Accessibility หรือแชร์หน้าจอให้คนที่ติดต่อมา
• หากกรอกข้อมูลหรือทำรายการไปแล้ว ให้ติดต่อธนาคารจากหมายเลขทางการโดยเร็ว

กระทรวงดิจิทัลฯ แนะนำให้ตรวจแหล่งที่มาของ QR Code สังเกต URL และไม่ดาวน์โหลดไฟล์หรือให้สิทธิ์แอปจากหน้าเว็บที่เปิดขึ้นโดยไม่คาดคิด

⑤ ถ้าโอนเงินผิดบัญชีหรือถูกหลอกแล้ว

1. โทรหาธนาคารทันทีผ่านช่องทางทางการ แจ้งวันเวลา ยอดเงิน และบัญชีปลายทาง
2. เก็บภาพ QR Code หน้าจอชื่อผู้รับ รายการโอน และบทสนทนาไว้
3. โทร AOC 1441 เพื่อขอคำแนะนำ และแจ้งความผ่านเว็บไซต์ทางการ thaipoliceonline.go.th
4. อย่าโอนเงินเพิ่มให้ผู้ที่อ้างว่าจะช่วยดึงเงินกลับหรือปลดล็อกยอดเงิน

เช็กลิสต์ก่อนสแกนและจ่าย

• QR Code มาจากแหล่งที่เชื่อถือได้หรือไม่?
• มีสติกเกอร์แปะทับหรือร่องรอยแก้ไขหรือไม่?
• ชื่อผู้รับและยอดเงินตรงกับรายการที่ตั้งใจจ่ายหรือไม่?
• QR Code เปิดเว็บไซต์หรือขอให้ติดตั้งแอปหรือไม่?

ถ้าข้อมูลไม่ตรง ให้ยกเลิกก่อนแล้วตรวจสอบกับผู้รับเงินจริง การใช้เวลาเช็กชื่อและยอดเงินก่อนกดยืนยันช่วยลดความเสี่ยงจาก QR Code ปลอมได้

ComSiam สรุปว่าอย่าเชื่อ QR Code จากรูปลักษณ์ภายนอกเพียงอย่างเดียว ให้ตรวจที่มา ชื่อผู้รับ และยอดเงินในแอปธนาคารก่อนยืนยันทุกครั้ง