หลอกให้สแกน QR เพื่อรับเงิน แต่กลายเป็นจ่ายเงิน ต้องดูอะไรบนหน้าจอ

มีคนบอกให้สแกน QR เพื่อรับเงินคืน รับค่าสินค้า หรือรับสิทธิพิเศษ แต่หลังสแกนกลับมีหน้าจอให้ใส่ยอดเงินหรือกดยืนยันจ่าย กลโกงนี้อาศัยความรีบและการไม่ทันสังเกตรายละเอียดก่อนทำรายการ บทความนี้จาก ComSiam อธิบายจุดที่ควรตรวจบนหน้าจอและวิธีหยุดก่อนเงินออกจากบัญชี

① แค่สแกน QR เงินยังไม่ควรถูกโอนทันที

การสแกน QR เพียงอย่างเดียวโดยทั่วไปยังไม่เท่ากับยืนยันการชำระเงิน ความเสี่ยงเกิดขึ้นเมื่อแอปเปิดหน้าทำรายการ แล้วผู้ใช้กรอกข้อมูล กดยืนยัน ใส่ PIN หรืออนุมัติรายการตามขั้นตอน

QR อาจบรรจุข้อมูลผู้รับเงิน จำนวนเงิน หรือพาไปยังเว็บไซต์ได้ จึงต้องตรวจสิ่งที่แสดงในแอปก่อนทำต่อ ธปท. แนะนำให้ตรวจชื่อผู้รับเงินหรือร้านค้าและจำนวนเงินก่อนยืนยันทุกครั้ง รวมถึงไม่สแกน QR ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาชัดเจน

② สัญญาณเตือนว่า QR อาจพาไปสู่การจ่ายเงิน

ระวังเป็นพิเศษหากอีกฝ่ายบอกว่า:

• ต้องสแกน QR เพื่อรับเงินคืน รับเงินรางวัล หรือยืนยันตัวตน
• ต้องกรอกจำนวนเงินหรือ PIN เพื่อให้เงินเข้าบัญชี
• ต้องรีบทำรายการ ไม่เช่นนั้นจะหมดสิทธิ์หรือเสียเงิน
• ต้องกดลิงก์หรืออนุญาตให้ติดตั้งแอปหลังสแกน
• ให้แชร์หน้าจอหรือทำตามขั้นตอนในแอปธนาคารไปพร้อมกัน

หากเป็นการรับเงิน ให้หยุดก่อนเมื่อหน้าจอแสดงคำว่า ชำระเงิน, โอนเงิน, ยืนยันการจ่าย, หรือแสดงยอดเงินที่ต้องจ่าย อย่ากดยืนยันเพียงเพราะอีกฝ่ายบอกว่าเป็นขั้นตอนรับเงิน

③ เช็กอะไรบนหน้าจอก่อนกดยืนยัน

ก่อนกดปุ่มยืนยัน ให้หยุดอ่านรายการตั้งแต่ต้นจนจบ แล้วตรวจ:

• ประเภทรายการ: เป็นการรับเงิน หรือกำลังจ่าย/โอนเงินออก
• ชื่อผู้รับเงิน: ตรงกับบุคคลหรือร้านค้าที่ตั้งใจจ่ายหรือไม่
• จำนวนเงิน: ถูกต้องหรือไม่ และมีตัวเลขที่เราไม่ได้กรอกเองหรือไม่
• บัญชีต้นทาง: เป็นบัญชีที่ตั้งใจใช้หรือไม่
• ปลายทางหลังสแกน: เป็นหน้าจอของแอปธนาคารหรือเว็บไซต์ที่เชื่อถือได้หรือไม่

ชื่อผู้รับและยอดเงินที่ปรากฏในแอปเป็นข้อมูลสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนยืนยัน ธปท. ระบุแนวทางให้ผู้ให้บริการแสดงข้อมูลผู้รับเงินหรือร้านค้าเพื่อให้ผู้ใช้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล QR ได้

ComSiam แนะนำว่า หากชื่อผู้รับไม่ตรง ไม่เห็นยอดเงินชัดเจน หรือไม่เข้าใจว่ากำลังอนุมัติอะไร ให้กดยกเลิกและออกจากหน้ารายการ อย่าให้ใครเร่งหรือบอกให้มองข้ามข้อความเตือนในแอป

④ ถ้าสแกนไปแล้ว ควรทำอย่างไร

ยังไม่ได้กดยืนยันหรือใส่ PIN
ปิดหน้ารายการ ไม่กรอกข้อมูล และตรวจประวัติธุรกรรมในแอป หากไม่พบรายการที่ทำสำเร็จ ให้ติดต่อผู้ให้บริการผ่านช่องทางทางการเมื่อยังไม่แน่ใจ

กดยืนยันหรือใส่ PIN ไปแล้ว
ตรวจประวัติรายการทันที หากพบเงินออกโดยไม่ตั้งใจ ให้โทรหาธนาคารผ่านหมายเลขทางการของธนาคารโดยเร็ว เพื่อแจ้งเหตุและขอคำแนะนำในการระงับช่องทางหรือธุรกรรมที่เกี่ยวข้อง

กรอกข้อมูลในเว็บไซต์หรือแอปที่ไม่รู้จัก
หยุดใช้งานช่องทางนั้น เปลี่ยนรหัสผ่านจากอุปกรณ์ที่ปลอดภัย และแจ้งธนาคารทันทีหากกรอกข้อมูลบัญชี รหัสผ่าน หรือ OTP อย่าบอกรหัส OTP หรือ PIN ให้ผู้ที่ติดต่อมาอ้างว่าจะช่วยแก้รายการ

เก็บหลักฐานไว้
บันทึกภาพ QR ข้อความสนทนา ชื่อบัญชี ปลายทาง ลิงก์ เวลา และหลักฐานธุรกรรมไว้ อย่าลบแชตก่อนเก็บข้อมูลที่จำเป็น

⑤ จำง่าย ๆ ก่อนสแกนและก่อนจ่าย

• อย่าสแกน QR ที่ไม่รู้ว่าใครเป็นผู้สร้างหรือมาจากไหน
• อย่าเชื่อคำว่า “สแกนเพื่อรับเงิน” จนกว่าจะเห็นและเข้าใจหน้าจอที่เปิดขึ้น
• การรับเงินไม่ควรต้องบอกรหัสผ่าน PIN หรือ OTP ให้คนอื่น
• ตรวจประเภทรายการ ชื่อผู้รับ และยอดเงินทุกครั้ง
• ถ้าถูกเร่งหรือมีอะไรไม่ตรง ให้ยกเลิกก่อนแล้วตรวจสอบกับธนาคารหรือร้านค้าผ่านช่องทางที่ค้นหาเอง

การสแกน QR ไม่ได้แปลว่าเงินจะหายทันที แต่การกดยืนยันรายการโดยไม่ตรวจผู้รับและยอดเงินอาจทำให้เราอนุมัติจ่ายเงินเองได้ ก่อนแตะปุ่มยืนยัน ComSiam ขอให้ดูหน้าจอให้ครบทุกบรรทัด และยกเลิกรายการทันทีเมื่อรายละเอียดไม่ตรงกับสิ่งที่ตั้งใจทำ