ใช้เวลาเดือนละไม่กี่นาทีตรวจมือถือและบัญชีธนาคาร ช่วยให้สังเกตความผิดปกติได้เร็วขึ้น เช่น มีแอปที่ไม่รู้จัก มีอุปกรณ์อื่นลงชื่อเข้าใช้ หรือมีรายการเงินที่ไม่ได้ทำเอง
ComSiam จัดเช็กลิสต์นี้ให้ตรวจตามได้ทีละข้อ บันทึกไว้แล้วกลับมาเช็กซ้ำทุกเดือน หากพบสิ่งผิดปกติเกี่ยวกับเงิน ให้ติดต่อธนาคารทันที
① ตรวจรายการเงินและการแจ้งเตือน
- เปิดดูรายการเดินบัญชีและประวัติธุรกรรมย้อนหลัง
- ตรวจยอดเงิน รายการโอน และผู้รับเงินที่ไม่คุ้นเคย
- เปิดการแจ้งเตือนธุรกรรมผ่านช่องทางทางการของธนาคาร หากมีให้เลือก
- ตั้งวงเงินโอนให้เหมาะกับการใช้งานประจำวัน และลดวงเงินเมื่อไม่จำเป็นต้องใช้สูง
- ตรวจสอบชื่อผู้รับและยอดเงินทุกครั้งก่อนกดยืนยัน
ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ลูกค้าสามารถตรวจสอบหรือปรับวงเงินโอนในแอปธนาคารได้ตามเงื่อนไขของแต่ละสถาบันการเงิน วงเงินที่เหมาะสมช่วยจำกัดความเสียหายหากเกิดเหตุไม่คาดคิด
② ตรวจแอปและสิทธิ์บนมือถือ
Android
- ลบแอปที่ไม่รู้จักหรือไม่ได้ใช้งาน
- ตรวจสิทธิ์แอป โดยเฉพาะ Accessibility, การแสดงทับแอปอื่น, การติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก และสิทธิ์ผู้ดูแลอุปกรณ์
- เปิด Google Play Protect และตรวจผลการสแกน
- ตรวจการอัปเดต Android และ Google Play system
Google แนะนำให้เปิด Play Protect และติดตั้งการอัปเดตความปลอดภัย ส่วนชื่อเมนูอาจแตกต่างตามยี่ห้อและรุ่นมือถือ
iPhone
- ลบแอปที่ไม่รู้จักหรือไม่จำเป็น
- ตรวจ การตั้งค่า > ทั่วไป > VPN และการจัดการอุปกรณ์ หากพบโปรไฟล์ที่ไม่คุ้นเคย ให้ตรวจสอบก่อนลบ โดยเฉพาะเครื่องของที่ทำงานหรือโรงเรียน
- เปิดอัปเดต iOS เมื่อมีเวอร์ชันใหม่
- หากใช้ iOS 16 ขึ้นไป ตรวจการแชร์ข้อมูลและอุปกรณ์ที่เข้าถึงบัญชีได้ผ่าน การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย > Safety Check
③ ตรวจบัญชีและอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้
- ตรวจอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้บัญชี Google หรือ Apple
- ออกจากระบบอุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก
- ตรวจเบอร์โทรศัพท์และอีเมลสำหรับกู้คืนบัญชี
- เปลี่ยนรหัสผ่านที่ใช้ซ้ำหลายเว็บไซต์ให้ไม่ซ้ำกัน
- เปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน หากบริการรองรับ
- อย่าเก็บ PIN ธนาคารหรือรหัสผ่านไว้ในโน้ตที่เปิดได้ง่ายบนมือถือ
หากพบอุปกรณ์หรือกิจกรรมที่ไม่ใช่ของคุณ ให้ใช้เครื่องที่ปลอดภัยเปลี่ยนรหัสผ่านและทำตามขั้นตอนรักษาความปลอดภัยของผู้ให้บริการ อย่ากดลิงก์เปลี่ยนรหัสผ่านจากข้อความที่ไม่ได้ร้องขอ
④ ตรวจความพร้อมในการกู้คืนข้อมูล
- ตรวจวันที่สำรองข้อมูลล่าสุด
- ตรวจว่ารูป เอกสาร และรายชื่อสำคัญเปิดดูได้จากแหล่งสำรอง
- เก็บข้อมูลกู้คืนบัญชีและรหัสสำรองไว้ในที่ปลอดภัย
- ตรวจว่าจำรหัสผ่านบัญชีหลักได้ และยังใช้เบอร์หรืออีเมลกู้คืนได้
- อย่ารอจนมือถือหายหรือเสียจึงค่อยเริ่มสำรองข้อมูล
การสำรองข้อมูลอาจไม่เก็บข้อมูลจากทุกแอป จึงควรตรวจรายการสำรองและข้อมูลสำคัญเป็นระยะ ไม่ควรเข้าใจว่ามีการสำรองครบโดยอัตโนมัติทุกอย่าง
⑤ ทบทวนกติกาป้องกันมิจฉาชีพ
ทบทวนกับสมาชิกในบ้านว่า:
- ไม่บอก OTP, PIN หรือรหัสผ่านให้ผู้ที่โทรเข้ามา
- ไม่โอนเงินเพื่อตรวจสอบบัญชีหรือพิสูจน์ความบริสุทธิ์
- ไม่กดลิงก์หรือสแกน QR ที่ส่งมาโดยไม่คาดหมาย
- ไม่ติดตั้งแอปรีโมตตามคำสั่งของคนแปลกหน้า
- หากสงสัย ให้วางสายและโทรตรวจสอบผ่านเบอร์ทางการด้วยตนเอง
AOC 1441 ให้บริการผ่านสายด่วนหมายเลข 1441 เท่านั้น ไม่มีการติดต่อประชาชนผ่านโซเชียลมีเดียเพื่อขอข้อมูลหรือเรียกให้โอนเงิน
ComSiam แนะนำให้บันทึกเบอร์ธนาคารและ AOC 1441 ไว้ในรายชื่อโทรศัพท์ หากพบธุรกรรมผิดปกติ ให้ติดต่อธนาคารทันทีและเก็บสลิป ข้อความ และเลขรับเรื่องไว้
เช็กลิสต์รายเดือน
- ตรวจรายการเงินและผู้รับโอน
- ตรวจวงเงินและการแจ้งเตือนธนาคาร
- ตรวจแอป สิทธิ์ และโปรไฟล์ที่ไม่รู้จัก
- ตรวจอัปเดตระบบและการสแกนแอป
- ตรวจอุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้บัญชี
- ตรวจรหัสผ่านและข้อมูลกู้คืน
- ตรวจสถานะสำรองข้อมูล
- ทบทวนกติกาไม่บอก OTP ไม่กดลิงก์ และไม่ติดตั้งแอปตามคำสั่งคนแปลกหน้า
สรุป
ตรวจรายการเงิน แอปและสิทธิ์บนมือถือ อุปกรณ์ที่ลงชื่อเข้าใช้ รหัสผ่าน และข้อมูลสำรองเป็นประจำ ตั้งวงเงินธนาคารเท่าที่จำเป็น และยืนยันตัวตนผู้ติดต่อผ่านช่องทางทางการเสมอ หากพบเงินออกหรือบัญชีถูกเข้าถึง ให้โทรหาธนาคารทันที
ComSiam ขอปิดท้ายชุดบทความด้วยเช็กลิสต์ที่ทำซ้ำได้ทุกเดือน เพราะการตรวจสั้น ๆ อย่างสม่ำเสมอช่วยให้พบความผิดปกติไว และเตรียมรับมือได้เป็นขั้นตอน