ควรปิดการติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักบน Android อย่างไร

การติดตั้งไฟล์ APK จากลิงก์ในแชต เว็บไซต์ หรือ SMS อาจทำให้ได้แอปที่ไม่รู้จักและเพิ่มความเสี่ยงต่อข้อมูลในมือถือ บทความนี้จาก ComSiam อธิบายวิธีปิดสิทธิ์ติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักบน Android และสิ่งที่ควรทำหากเคยติดตั้งไฟล์ APK ไปแล้ว

① “แหล่งที่ไม่รู้จัก” หมายถึงอะไร

หมายถึงแหล่งติดตั้งแอปนอก Google Play เช่น เว็บเบราว์เซอร์ แอปจัดการไฟล์ หรือแอปแชตที่เปิดไฟล์ APK โดยตรง Google เตือนว่าการดาวน์โหลดแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักอาจทำให้อุปกรณ์และข้อมูลส่วนตัวมีความเสี่ยง

การปิดสิทธิ์นี้จะช่วยป้องกันการติดตั้ง APK โดยไม่ได้ตั้งใจ แต่ไม่ได้ถอนแอปที่ติดตั้งไปแล้วออกจากเครื่อง

② วิธีปิดสิทธิ์ติดตั้ง APK บน Android

ชื่อเมนูอาจแตกต่างกันตามยี่ห้อและเวอร์ชัน Android หากหาไม่พบ ให้เปิด การตั้งค่า (Settings) แล้วค้นคำว่า “ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก” หรือ “Install unknown apps”

เส้นทางที่พบบ่อยคือ:

การตั้งค่า > แอป (Apps) > สิทธิ์เข้าถึงแอปพิเศษ (Special app access) > ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก (Install unknown apps)

จากนั้นเลือกแหล่งต่าง ๆ เช่น Chrome, เบราว์เซอร์, Files หรือแอปแชต แล้วปิด อนุญาตจากแหล่งนี้ (Allow from this source) สำหรับแหล่งที่ไม่จำเป็น Google ระบุว่าการอนุญาตติดตั้งแอปภายนอกสามารถกำหนดแยกตามแหล่งที่ใช้ติดตั้งได้

ใน Android รุ่นเก่าบางรุ่น อาจมีสวิตช์ แหล่งที่ไม่รู้จัก (Unknown sources) อยู่ในเมนูความปลอดภัย ให้ปิดไว้หากไม่ได้ใช้งาน

③ ถ้าจำเป็นต้องติดตั้ง APK จริง ๆ

ติดตั้งเฉพาะเมื่อมีเหตุจำเป็นและได้รับไฟล์จากผู้พัฒนาที่ตรวจสอบได้โดยตรง ก่อนติดตั้งให้ตรวจชื่อแอป ชื่อผู้พัฒนา และเหตุผลที่ต้องใช้ไฟล์ APK อย่าติดตั้งตามคำสั่งของคนที่โทรมาอ้างเป็นธนาคาร ตำรวจ ฝ่ายบริการลูกค้า หรือบริษัทขนส่ง

หลังติดตั้งเสร็จ ให้กลับไปปิด Allow from this source ของแอปที่ใช้ติดตั้งอีกครั้ง และเปิด Google Play Protect ไว้ Google แนะนำให้คงการสแกนแอปด้วย Play Protect เพื่อช่วยตรวจแอปที่อาจเป็นอันตราย

ComSiam แนะนำว่า ถ้ามีคนเร่งให้อ่านรหัส QR ดาวน์โหลดไฟล์ APK หรือเปิดสิทธิ์ติดตั้งระหว่างคุยโทรศัพท์ ให้หยุดก่อนและตรวจสอบกับหน่วยงานหรือบริษัทผ่านช่องทางที่ค้นหาเอง

④ หากเคยติดตั้งไฟล์จากลิงก์ที่น่าสงสัย

1. อย่าเปิดแอปธนาคารเพื่อทดลอง หากแอปที่ติดตั้งมาขอสิทธิ์ควบคุมมือถือ อ่านหน้าจอ หรือแสดงทับแอปอื่น
2. ตรวจรายการแอปที่เพิ่งติดตั้ง แล้วจดชื่อแอปและผู้พัฒนาไว้
3. เรียก Google Play Protect สแกนเครื่อง และทำตามคำเตือนที่แสดง
4. ถอนแอปที่ไม่รู้จัก หลังบันทึกข้อมูลที่จำเป็น หากถอนการติดตั้งไม่ได้หรือสงสัยว่ามีคนควบคุมเครื่อง ให้ติดต่อผู้ผลิตมือถือหรือธนาคารจากอุปกรณ์อื่น
5. ถ้ามีเงินออกหรือให้ข้อมูลธนาคารไปแล้ว โทรหาธนาคารผ่านหมายเลขทางการทันที และโทร AOC 1441 เพื่อขอคำแนะนำ

การปิดสิทธิ์ติดตั้ง APK อย่างเดียวไม่สามารถลบแอปอันตรายที่อยู่ในเครื่องแล้วได้ จึงควรตรวจรายการแอปและสแกนอุปกรณ์ด้วย

⑤ เช็กลิสต์ป้องกันการติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก

• ปิด Allow from this source สำหรับเบราว์เซอร์ แอปแชต และแอปจัดการไฟล์เมื่อไม่จำเป็น
• ดาวน์โหลดแอปจาก Google Play หรือแหล่งทางการของผู้พัฒนา
• เปิด Google Play Protect และตรวจผลสแกนเมื่อมีคำเตือน
• อย่าติดตั้งไฟล์ APK ที่ส่งมาทาง SMS แชต หรือ QR Code ที่ไม่รู้แหล่งที่มา
• อย่าทำตามคำสั่งให้ปิดระบบป้องกันเพื่อแก้ปัญหาบัญชีหรือรับเงิน

การปิดสิทธิ์ติดตั้งจากแหล่งที่ไม่รู้จักช่วยลดโอกาสติดตั้ง APK โดยไม่ตั้งใจ แต่ยังควรระวังลิงก์หลอกและแอปที่ติดตั้งไว้ก่อนหน้า หากไม่แน่ใจว่าแอปใดปลอดภัย ให้หยุดใช้งานและตรวจสอบก่อน ComSiam ขอให้ปิดสิทธิ์นี้ไว้เมื่อไม่ใช้งาน และไม่ติดตั้งไฟล์ตามคำเร่งของคนแปลกหน้า