DTS และ DTS:X คืออะไร ต่างจาก Dolby Atmos อย่างไร

DTS คือกลุ่มเทคโนโลยีเข้ารหัสเสียงหลายช่องสำหรับภาพยนตร์ เกม และระบบโฮมเธียเตอร์ ส่วน DTS:X คือระบบเสียงสามมิติแบบ Object-based ที่สามารถกำหนดตำแหน่งและการเคลื่อนที่ของเสียงรอบตัวผู้ฟัง คล้ายกับแนวคิดของ Dolby Atmos

DTS:X และ Dolby Atmos ต่างกันในระบบเข้ารหัส วิธีส่งข้อมูล การรองรับของทีวี แอปและอุปกรณ์ แต่ทั้งสองระบบมีเป้าหมายใกล้เคียงกัน คือสร้างเสียงรอบทิศทางพร้อมมิติเสียงแนวสูง ระบบใดเหมาะกว่าจึงขึ้นอยู่กับคอนเทนต์ Soundbar, AV Receiver และการเชื่อมต่อที่รองรับ

สารบัญ

• DTS คืออะไร
• DTS-HD คืออะไร
• DTS:X คืออะไร
• DTS:X ต่างจาก Dolby Atmos อย่างไร
• Smart TV รองรับ DTS หรือไม่
• HDMI ARC และ eARC ใช้กับ DTS แบบใด
• วิธีตั้งค่า DTS และ DTS:X
• วิธีแก้เมื่อ DTS ไม่มีเสียง
• คำถามที่พบบ่อย

❶ DTS คืออะไร

DTS เป็นเทคโนโลยีเข้ารหัสเสียงดิจิทัลที่ใช้กับระบบเสียงหลายช่อง เช่น 5.1 แชนเนล พบได้ในแผ่นภาพยนตร์ ไฟล์วิดีโอ เครื่องเล่นเกมและชุดโฮมเธียเตอร์

ระบบ DTS 5.1 โดยทั่วไปประกอบด้วย

• ลำโพงหน้าซ้าย
• ลำโพงหน้าขวา
• ลำโพงกลาง
• ลำโพงเซอร์ราวด์ซ้าย
• ลำโพงเซอร์ราวด์ขวา
• ซับวูฟเฟอร์

DTS ทำหน้าที่จัดเก็บหรือส่งข้อมูลเสียงไปให้อุปกรณ์ที่รองรับถอดรหัส แล้วกระจายเสียงไปยังลำโพงแต่ละช่องตามที่กำหนดไว้

คำว่า DTS บนหน้าจอ Soundbar อาจหมายถึง DTS Digital Surround แบบพื้นฐาน ไม่ได้หมายความว่ากำลังเล่น DTS-HD หรือ DTS:X เสมอไป

❷ รูปแบบเสียงในตระกูล DTS มีอะไรบ้าง

ตระกูล DTS มีรูปแบบสำคัญหลายชนิด แต่ละรูปแบบมีความสามารถและความต้องการแบนด์วิดท์แตกต่างกัน

รูปแบบเสียง	ลักษณะสำคัญ	การใช้งานที่พบบ่อย
DTS Digital Surround	เสียงหลายช่องแบบบีบอัด	แผ่นและไฟล์วิดีโอทั่วไป
DTS-HD High Resolution Audio	เสียงความละเอียดสูงแบบ Lossy	แผ่นภาพยนตร์
DTS-HD Master Audio	เสียงแบบ Lossless	แผ่นและไฟล์คุณภาพสูง
DTS:X	เสียงสามมิติแบบ Object-based	ระบบโฮมเธียเตอร์
DTS Virtual:X	จำลองเสียงรอบทิศทางและแนวสูง	Soundbar และทีวีบางรุ่น

การรองรับ DTS Digital Surround ไม่ได้หมายความว่าอุปกรณ์จะรองรับ DTS-HD Master Audio หรือ DTS:X ด้วย จึงต้องตรวจสอบรายละเอียดของแต่ละรุ่นแยกกัน

❸ DTS-HD Master Audio คืออะไร

DTS-HD Master Audio เป็นรูปแบบเสียงแบบ Lossless ซึ่งสามารถรักษาข้อมูลเสียงจากต้นฉบับไว้หลังการถอดรหัส

รูปแบบนี้ใช้ข้อมูลมากกว่า DTS แบบพื้นฐาน จึงเหมาะกับแผ่นหรือไฟล์คุณภาพสูงมากกว่าบริการสตรีมมิง

หากต้องการส่ง DTS-HD Master Audio จาก Smart TV ไปยัง Soundbar ควรใช้ HDMI eARC หรือเชื่อมต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar หรือ AV Receiver โดยตรง เพราะ HDMI ARC และ Optical มีแบนด์วิดท์ไม่เพียงพอสำหรับรูปแบบเต็ม

❹ DTS:X คืออะไร

DTS:X เป็นระบบเสียงสามมิติแบบ Object-based Audio ซึ่งช่วยกำหนดตำแหน่งและการเคลื่อนที่ของเสียงในพื้นที่รอบผู้ฟัง

ตัวอย่างลักษณะเสียงที่สร้างได้ ได้แก่

• เสียงวัตถุเคลื่อนจากด้านหน้าไปด้านหลัง
• เสียงฝนหรือบรรยากาศจากด้านบน
• เสียงรถเคลื่อนรอบตำแหน่งผู้ชม
• เสียงประกอบที่วางตำแหน่งได้แม่นยำกว่าระบบ 5.1 ทั่วไป

DTS:X สามารถปรับการเล่นให้เหมาะกับจำนวนและตำแหน่งลำโพงที่ติดตั้งอยู่ ระบบจริงอาจใช้ลำโพงแนวสูง ลำโพงติดเพดาน หรือลำโพง Up-firing เพื่อสร้างมิติเสียงจากด้านบน

❺ DTS Virtual:X คืออะไร

DTS Virtual:X เป็นระบบประมวลผลเสียงที่จำลองความรู้สึกของเสียงรอบทิศทางและเสียงแนวสูง โดยไม่จำเป็นต้องมีลำโพงหลังหรือลำโพงติดเพดานครบทุกตำแหน่ง

เทคโนโลยีนี้มักพบใน

• ลำโพง Smart TV
• Soundbar 2.1
• Soundbar ที่ไม่มีลำโพง Up-firing
• ระบบเสียงขนาดเล็ก

DTS Virtual:X ไม่เหมือน DTS:X ต้นฉบับทุกประการ เพราะเป็นการประมวลผลเพื่อสร้างเวทีเสียงจากจำนวนลำโพงที่จำกัด

รูปแบบ	วิธีทำงาน
DTS:X	ใช้ข้อมูลเสียงสามมิติจากคอนเทนต์
DTS Virtual:X	จำลองเสียงสามมิติด้วยการประมวลผล
DTS Digital Surround	ใช้เสียงหลายช่องแบบปกติ

การเปิด DTS Virtual:X กับคอนเทนต์ Stereo สามารถทำให้เสียงดูกว้างขึ้น แต่ไม่ได้เปลี่ยนคอนเทนต์นั้นให้กลายเป็น DTS:X ต้นฉบับ

❻ Dolby Atmos คืออะไร

Dolby Atmos เป็นระบบเสียงสามมิติแบบ Object-based Audio เช่นเดียวกับ DTS:X โดยสามารถเพิ่มข้อมูลตำแหน่งและความสูงของเสียง

Dolby Atmos สามารถส่งร่วมกับรูปแบบเสียงหลายชนิด เช่น

• Dolby Digital Plus with Atmos
• Dolby TrueHD with Atmos

Atmos ผ่าน Dolby Digital Plus พบได้บ่อยในบริการสตรีมมิง ส่วน Atmos ผ่าน Dolby TrueHD พบได้ในแผ่นและไฟล์คุณภาพสูง

อุปกรณ์ต้องรองรับรูปแบบพื้นฐานและข้อมูล Atmos จึงจะแสดงสถานะ Dolby Atmos ได้อย่างถูกต้อง

❼ DTS:X กับ Dolby Atmos ต่างกันอย่างไร

คุณสมบัติ	DTS:X	Dolby Atmos
ประเภทระบบ	Object-based Audio	Object-based Audio
เสียงแนวสูง	รองรับ	รองรับ
รูปแบบคุณภาพสูงที่เกี่ยวข้อง	DTS-HD Master Audio	Dolby TrueHD
รูปแบบที่พบในการสตรีม	ขึ้นอยู่กับบริการและอุปกรณ์	Dolby Digital Plus with Atmos พบได้กว้างกว่า
แหล่งคอนเทนต์ที่พบบ่อย	แผ่นและไฟล์โฮมเธียเตอร์	สตรีมมิง แผ่น เกมและไฟล์
การรองรับบน Smart TV	แตกต่างมากตามรุ่น	พบได้แพร่หลายในทีวีรุ่นใหม่
HDMI ARC	มีข้อจำกัด	Atmos ผ่าน DD+ ใช้ได้ในระบบที่รองรับ
HDMI eARC	เหมาะกับ DTS:X	เหมาะกับ Atmos คุณภาพสูง
ระบบจำลองเสียง	DTS Virtual:X	Virtual Dolby Atmos ตามอุปกรณ์
อุปกรณ์ถอดรหัส	Soundbar หรือ AVR ที่รองรับ DTS:X	Soundbar หรือ AVR ที่รองรับ Atmos

ไม่มีระบบใดดีกว่าในทุกกรณี เพราะคุณภาพขึ้นอยู่กับแทร็กเสียง การมิกซ์ ชุดลำโพง ห้องและการตั้งค่า

❽ DTS:X เสียงดีกว่า Dolby Atmos หรือไม่

ไม่สามารถสรุปจากชื่อระบบเพียงอย่างเดียว เพราะทั้ง DTS:X และ Dolby Atmos สามารถให้เสียงสามมิติคุณภาพสูงได้

สิ่งที่มีผลต่อคุณภาพมากกว่า ได้แก่

• คุณภาพการมิกซ์เสียง
• รูปแบบเสียงพื้นฐาน
• คุณภาพ Soundbar หรือ AV Receiver
• จำนวนลำโพง
• ตำแหน่งลำโพง
• การมีลำโพงแนวสูง
• ขนาดและลักษณะห้อง
• ตำแหน่งผู้ฟัง
• การปรับระดับลำโพง

ภาพยนตร์เรื่องหนึ่งอาจมิกซ์ DTS:X ได้ดีมาก ขณะที่อีกเรื่องอาจมิกซ์ Dolby Atmos ได้ดีกว่า จึงควรประเมินจากคอนเทนต์และระบบจริง ไม่ใช่ดูจากชื่อ Codec อย่างเดียว

❾ Smart TV รองรับ DTS หรือไม่

Smart TV แต่ละยี่ห้อและรุ่นรองรับ DTS แตกต่างกัน บางรุ่นสามารถ

• ถอดรหัส DTS และเล่นผ่านลำโพงทีวี
• ส่ง DTS ผ่าน HDMI ARC/eARC
• ส่ง DTS จาก HDMI Input ไปยัง Soundbar
• รองรับ DTS เฉพาะแอปหรือเครื่องเล่นไฟล์บางประเภท

ทีวีบางรุ่นอาจไม่รองรับ DTS เลย ทำให้เปิดไฟล์แล้วมีภาพแต่ไม่มีเสียง หรือขึ้นข้อความ Audio Format Not Supported

ก่อนเลือกซื้อทีวีหรือ Soundbar ควรตรวจสอบแยกกันว่าอุปกรณ์รองรับ

• DTS Digital Surround
• DTS-HD
• DTS:X
• DTS Pass-through

การมีคำว่า DTS บนหน้าโฆษณาไม่ได้รับประกันว่าจะรองรับทุกรูปแบบในตระกูล DTS

❿ HDMI ARC ส่ง DTS ได้หรือไม่

HDMI ARC สามารถส่ง DTS Digital Surround แบบบีบอัดได้ในระบบที่ทีวีและ Soundbar รองรับ แต่มีข้อจำกัดสำหรับเสียงแบนด์วิดท์สูง

รูปแบบ DTS	HDMI ARC	HDMI eARC
DTS Digital Surround	รองรับในระบบที่เข้ากันได้	รองรับ
DTS-HD High Resolution	โดยทั่วไปไม่รองรับแบบเต็ม	รองรับเมื่ออุปกรณ์รองรับ
DTS-HD Master Audio	โดยทั่วไปไม่รองรับ	รองรับเมื่ออุปกรณ์รองรับ
DTS:X	โดยทั่วไปต้องใช้การเชื่อมต่อที่แบนด์วิดท์สูงกว่า	รองรับเมื่ออุปกรณ์รองรับ
DTS Virtual:X	ประมวลผลภายในอุปกรณ์	ประมวลผลภายในอุปกรณ์

แม้ eARC มีแบนด์วิดท์เพียงพอ แต่ทีวีต้องรองรับ DTS Pass-through ด้วย หากทีวีไม่ส่ง DTS ออกมา Soundbar จะไม่ได้รับ DTS แม้ทั้งสองอุปกรณ์มีช่อง eARC

⓫ Optical ส่ง DTS ได้หรือไม่

Optical สามารถส่ง DTS Digital Surround แบบบีบอัดได้เมื่อทีวีและ Soundbar รองรับ แต่ไม่สามารถส่งรูปแบบ DTS แบนด์วิดท์สูงได้เต็มรูปแบบ

Optical ไม่เหมาะกับ

• DTS-HD Master Audio
• DTS:X
• Multichannel PCM หลายช่อง
• เสียง Lossless แบนด์วิดท์สูง

หากต่อ Optical แล้วไม่มีเสียง DTS ให้เปลี่ยน Digital Audio Output เป็น Auto หรือ PCM หากเลือก PCM แล้วเสียงกลับมา แสดงว่าอุปกรณ์ใดอุปกรณ์หนึ่งไม่รองรับ DTS ที่กำลังส่งอยู่

⓬ วิธีตั้งค่า DTS และ DTS:X บน Smart TV

หากทีวีรองรับ DTS Pass-through ให้ตั้งค่าดังนี้

1. ต่อ Soundbar ผ่าน HDMI eARC
2. เปิด HDMI-CEC
3. เปิด eARC Mode
4. เลือก Sound Output เป็น HDMI eARC
5. ตั้ง Digital Audio Output เป็น Pass-through
6. ตั้ง HDMI Input Audio Format เป็น Bitstream
7. ตั้งเครื่องเล่นภายนอกเป็น Bitstream
8. เลือกแทร็ก DTS หรือ DTS:X
9. ตรวจสอบสถานะบน Soundbar

หากเลือก Pass-through แล้วไม่มีเสียง ให้เปลี่ยนเป็น Auto และตรวจสอบว่า Soundbar รองรับรูปแบบ DTS ที่กำลังเล่นหรือไม่

⓭ ต่อเครื่องเล่นอย่างไรให้ได้ DTS:X

มีวิธีเชื่อมต่อหลักสองแบบ

ต่อผ่านทีวีและใช้ eARC

เครื่องเล่น → Smart TV → HDMI eARC → Soundbar

วิธีนี้ใช้งานสะดวก แต่ทีวีต้องรองรับ DTS:X Pass-through จาก HDMI Input

ต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar โดยตรง

เครื่องเล่น → HDMI Input ของ Soundbar → HDMI Output → Smart TV

วิธีนี้ช่วยหลีกเลี่ยงข้อจำกัดด้าน Codec ของทีวี แต่ Soundbar ต้องมี HDMI Input และรองรับการส่งผ่านภาพที่ต้องการ เช่น 4K, HDR และอัตรารีเฟรชของเครื่องเล่น

หากต่อผ่านทีวีแล้วไม่ได้ DTS:X แต่ต่อเข้ากับ Soundbar โดยตรงแล้วใช้งานได้ สาเหตุมีแนวโน้มอยู่ที่ความสามารถ Pass-through หรือการตั้งค่าของทีวี

⓮ เปิดไฟล์ DTS บนทีวีแล้วมีภาพแต่ไม่มีเสียง

อาการนี้มักเกิดจาก Smart TV ไม่รองรับการถอดรหัส DTS

แนวทางแก้ไขคือ

1. ตรวจสอบว่ามีแทร็กเสียง AAC หรือ Dolby Digital หรือไม่
2. เลือกแทร็กเสียงอื่น
3. ตั้ง Digital Audio Output เป็น Auto
4. ทดลอง PCM
5. ใช้เครื่องเล่นมีเดียที่รองรับ DTS
6. ต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar โดยตรง
7. แปลงเฉพาะแทร็กเสียงเป็นรูปแบบที่ทีวีรองรับ
8. ตรวจสอบว่าไฟล์ไม่เสียหาย

การเปลี่ยนนามสกุล MKV เป็น MP4 โดยไม่แปลง Codec ไม่ช่วย เพราะเสียง DTS ภายในไฟล์ยังคงเป็นรูปแบบเดิม

⓯ ทำไม Soundbar ขึ้น DTS แต่ไม่ขึ้น DTS:X

สาเหตุที่เป็นไปได้ ได้แก่

• คอนเทนต์มีเพียง DTS Digital Surround
• เลือกแทร็กเสียงผิด
• Soundbar ไม่รองรับ DTS:X
• เครื่องเล่นลดรูปแบบเสียงลงเป็น DTS
• ใช้ HDMI ARC แทน eARC
• ทีวีไม่รองรับ DTS:X Pass-through
• ตั้งเครื่องเล่นเป็น PCM
• เปิด Secondary Audio จนเครื่องเล่นแปลงเสียง
• ไฟล์ไม่มีข้อมูล DTS:X จริง

ให้ตรวจสอบรายละเอียดแทร็กเสียง ตั้งเครื่องเล่นเป็น Bitstream เปิด eARC และเลือก Pass-through จากนั้นตรวจสอบข้อมูลสัญญาณบน Soundbar อีกครั้ง

⓰ ทำไมเลือก DTS แล้วทีวีขึ้น Audio Format Not Supported

ข้อความนี้หมายความว่าทีวี Soundbar หรืออุปกรณ์ในเส้นทางเสียงไม่รองรับรูปแบบ DTS ที่ได้รับ

วิธีแก้แบบเร็วคือ

1. เปลี่ยนแทร็กเสียง
2. เปลี่ยน Digital Audio Output จาก Pass-through เป็น Auto
3. หากยังไม่มีเสียง ให้เลือก PCM
4. ตั้งเครื่องเล่นเป็น Dolby Digital หรือ PCM
5. ต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar โดยตรง
6. ตรวจสอบความสามารถ DTS ของทีวีและ Soundbar
7. อัปเดตเฟิร์มแวร์
8. ทดสอบไฟล์หรือคอนเทนต์อื่น

ถ้า PCM ใช้งานได้ แสดงว่าต้นทางหรือทีวีสามารถถอดรหัสและส่งเสียงในรูปแบบที่เข้ากันได้มากกว่า แต่ชื่อ DTS จะไม่แสดงบน Soundbar

⓱ ควรเลือก DTS:X หรือ Dolby Atmos

ควรเลือกตามแทร็กเสียงต้นฉบับและอุปกรณ์ที่รองรับ ไม่จำเป็นต้องบังคับแปลงจากระบบหนึ่งเป็นอีกระบบหนึ่ง

เลือก DTS:X เมื่อ

• คอนเทนต์มีแทร็ก DTS:X
• Soundbar หรือ AV Receiver รองรับ DTS:X
• ใช้ HDMI eARC หรือเชื่อมต่อเครื่องเล่นโดยตรง
• ทีวีรองรับ DTS Pass-through

เลือก Dolby Atmos เมื่อ

• คอนเทนต์มีแทร็ก Atmos
• ดูผ่านบริการสตรีมมิงที่รองรับ Atmos
• Smart TV และ Soundbar รองรับ Dolby Atmos
• ใช้ HDMI ARC กับ Atmos ผ่าน Dolby Digital Plus
• ใช้ eARC กับ Atmos ผ่าน Dolby TrueHD

หากแผ่นมีทั้งสองแทร็ก สามารถทดลองฟังและเลือกแทร็กที่สมดุลกับระบบและห้องมากที่สุด

⓲ วิธีตรวจสอบว่าได้รับ DTS หรือ DTS:X จริง

ตรวจสอบจากอุปกรณ์เสียงปลายทาง ได้แก่

• หน้าจอ Soundbar
• ปุ่ม Information บนรีโมต
• แอปควบคุม Soundbar
• เมนู Input Signal ของ AV Receiver
• หน้าข้อมูลเสียงของเครื่องเล่น

ข้อความที่อาจพบ ได้แก่

• DTS
• DTS Digital Surround
• DTS-HD
• DTS-HD Master Audio
• DTS:X
• PCM

คำว่า Surround หรือ Virtual:X เป็นชื่อโหมดประมวลผล ไม่ได้ยืนยันว่าต้นทางส่ง DTS:X จริง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ DTS และ DTS:X

DTS:X ต้องมีลำโพงบนเพดานหรือไม่

ไม่จำเป็นเสมอไป สามารถใช้ลำโพง Up-firing หรือระบบจำลองเสียงได้ แต่ลำโพงแนวสูงจริงช่วยระบุตำแหน่งเสียงด้านบนได้แม่นยำกว่า

DTS Virtual:X เหมือน DTS:X หรือไม่

ไม่เหมือนกัน DTS:X ใช้ข้อมูลเสียงสามมิติจากคอนเทนต์ ส่วน DTS Virtual:X ใช้การประมวลผลเพื่อจำลองเสียงรอบทิศทางและแนวสูง

Dolby Atmos เล่นผ่าน Soundbar ที่รองรับเฉพาะ DTS:X ได้หรือไม่

Soundbar ต้องรองรับ Codec ที่ได้รับ หากไม่รองรับ Dolby Atmos ระบบอาจลดรูปแบบเสียงลงเป็น Dolby Digital, PCM หรือไม่มีเสียง ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์และการตั้งค่า

DTS:X เล่นผ่าน HDMI ARC ได้หรือไม่

การส่ง DTS:X เต็มรูปแบบโดยทั่วไปควรใช้ HDMI eARC หรือเชื่อมต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar/AV Receiver โดยตรง

Smart TV ไม่รองรับ DTS แต่ Soundbar รองรับ แก้อย่างไร

ต่อเครื่องเล่นที่รองรับ DTS เข้ากับ HDMI Input ของ Soundbar โดยตรง แล้วส่งภาพต่อไปยังทีวี วิธีนี้ช่วยหลีกเลี่ยงข้อจำกัดด้าน Codec ของทีวี

DTS เสียงดังกว่า Dolby จริงหรือไม่

ระดับเสียงอาจต่างกันจากการมิกซ์ ช่วงไดนามิก และการประมวลผล ไม่ควรสรุปคุณภาพจากความดังเพียงอย่างเดียว ควรปรับระดับความดังให้ใกล้กันก่อนเปรียบเทียบ

สรุป

DTS คือกลุ่มเทคโนโลยีเสียงหลายช่อง ส่วน DTS:X เป็นระบบเสียงสามมิติแบบ Object-based ที่เพิ่มตำแหน่งและมิติเสียงแนวสูง คล้ายกับ Dolby Atmos แต่ใช้ระบบ Codec และเส้นทางการรองรับที่แตกต่างกัน

DTS:X เหมาะกับแผ่นและไฟล์โฮมเธียเตอร์ที่อุปกรณ์รองรับ ส่วน Dolby Atmos พบได้แพร่หลายในบริการสตรีมมิงและสามารถส่งผ่าน Dolby Digital Plus ได้ การเลือกจึงควรพิจารณาจากแทร็กต้นฉบับ ทีวี Soundbar และพอร์ต HDMI ที่มีอยู่

คำแนะนำจาก comsiam คืออย่าตัดสินจากชื่อเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบรูปแบบเสียงบน Soundbar โดยตรง หากทีวีไม่รองรับ DTS Pass-through ให้ต่อเครื่องเล่นเข้ากับ Soundbar หรือ AV Receiver เพื่อรักษารูปแบบเสียงต้นฉบับ