หลายธุรกิจมีกำไรบนกระดาษ แต่เงินสดหมดในบัญชี สาเหตุหลักคือไม่เคยดู “งบกระแสเงินสด” อย่างจริงจัง เพราะกำไรไม่ได้แปลว่ามีเงินสดเสมอไป หากคุณอยากรู้ว่าเงินเข้าจริงเท่าไร เงินออกจริงเท่าไร และจะพอใช้ถึงเดือนไหม บทความนี้คือคำตอบ
บทความนี้สอน วิธีทำงบกระแสเงินสดใน Microsoft Excel Excel 365 แบบใช้งานจริง เหมาะกับเจ้าของกิจการ CFO ฝ่ายบัญชี ผู้บริหาร และ SME ทุกประเภท
① งบกระแสเงินสดคืออะไร
งบกระแสเงินสด (Cash Flow Statement) คือรายงานสรุปการเคลื่อนไหวของเงินสดในช่วงเวลาหนึ่ง ว่าเงินมาจากไหน และออกไปที่ไหน
แบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก
- กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
- กระแสเงินสดจากการลงทุน
- กระแสเงินสดจากการจัดหาเงินทุน
เป้าหมายคือ รู้ว่าเงินสดจริงเหลือเท่าไร
② งบกระแสเงินสดสำคัญอย่างไร
ช่วยตอบคำถามธุรกิจสำคัญ เช่น
- เดือนนี้เงินสดเพิ่มหรือลด
- ลูกค้าจ่ายช้าหรือไม่
- เงินพอจ่ายเงินเดือนหรือไม่
- ซื้อเครื่องจักรแล้วเงินตึงไหม
- ต้องกู้เพิ่มหรือไม่
- ธุรกิจโตแต่เงินหายเพราะอะไร
③ โครงสร้างงบกระแสเงินสดมาตรฐาน
กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
- รับเงินจากลูกค้า
- จ่ายเจ้าหนี้
- จ่ายเงินเดือน
- จ่ายค่าใช้จ่าย
กระแสเงินสดจากการลงทุน
- ซื้ออุปกรณ์
- ซื้อรถ
- ซื้อเครื่องจักร
- ขายทรัพย์สิน
กระแสเงินสดจากการจัดหาเงินทุน
- เงินกู้รับเข้า
- ชำระหนี้
- เพิ่มทุน
- จ่ายปันผล
④ เตรียมข้อมูลก่อนทำงบกระแสเงินสด
สร้าง 2 ชีตหลัก
Cashbook
| Date | Detail | Type | Inflow | Outflow |
Summary
สำหรับทำรายงานสรุป
กด Ctrl + T ให้เป็น Table
⑤ วิธีทำงบกระแสเงินสดใน Excel 365 ทีละขั้นตอน
Step 1 รวมเงินรับเข้า
=SUM(Cashbook[Inflow])
Step 2 รวมเงินจ่ายออก
=SUM(Cashbook[Outflow])
Step 3 คำนวณเงินสดสุทธิ
=B2-B3
สูตรหลัก:
Net Cash Flow=Cash In−Cash Out
⑥ ตัวอย่างงบกระแสเงินสด
| รายการ | จำนวนเงิน |
|---|
| เงินรับจากลูกค้า | 900,000 |
| เงินจ่ายรวม | 720,000 |
| เงินสดสุทธิ | 180,000 |
แปลว่าเดือนนี้เงินสดเพิ่ม 180,000 บาท
⑦ ทำ Cash Flow รายเดือนอัตโนมัติ
ใช้ PivotTable
Rows = Month
Values = Inflow, Outflow
จากนั้นสร้างกราฟเส้น เพื่อดูแนวโน้มเงินสด
เหมาะมากกับผู้บริหารที่ต้องดูสภาพคล่องเร็ว
⑧ สูตร Excel 365 ที่ช่วยงาน Cash Flow
FILTER แสดงรายการเงินออกสูง
=FILTER(A2:E100,E2:E100>50000)
SORT เรียงรายการจ่ายสูงสุด
=SORT(A2:E100,5,-1)
UNIQUE ประเภทรายการ
=UNIQUE(C2:C1000)
XLOOKUP ดึงหมวดบัญชี
=XLOOKUP(A2,Map[Code],Map[Category])
⑨ KPI สำคัญที่ควรดู
Operating Cash Flow
เงินสดจากการดำเนินงาน ถ้าบวกต่อเนื่องถือว่าดี
Burn Rate
Burn Rate=Monthly Cash Outflow−Monthly Inflow
Runway
Runway=Monthly Burn RateCash Balance
ใช้ดูว่าเงินสดพออีกกี่เดือน
⑩ สิ่งที่เจ้าของธุรกิจควรดูทันที
- เงินเข้าเร็วพอไหม
- ลูกหนี้จ่ายช้าหรือไม่
- ค่าใช้จ่ายไหนบวม
- เดือนหน้าขาดเงินไหม
- ควรเลื่อนลงทุนหรือไม่
- ต้องเพิ่มทุนหรือกู้หรือไม่
⑪ จุดผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ดูแต่กำไร ไม่ดูเงินสด
- ลงบัญชีแต่ไม่เช็คเงินจริง
- ไม่แยกเงินลงทุนออกจากค่าใช้จ่าย
- ลืมหนี้ค้างจ่าย
- ไม่ทำ Forecast เงินสด
⑫ งบกระแสเงินสดเหมาะกับใคร
- SME ทุกประเภท
- ร้านค้าหลายสาขา
- Startup
- โรงงาน
- บริษัทบริการ
- ธุรกิจโตเร็วที่เงินหมุนเยอะ
⑬ คำถามที่พบบ่อย
มีกำไรแล้วทำไมเงินสดหมด
เพราะขายเชื่อ สต๊อกเยอะ หรือใช้เงินลงทุนมาก
ควรทำทุกเดือนหรือไม่
ควรทำทุกเดือน และธุรกิจโตเร็วควรดูรายสัปดาห์
ใช้ Excel 365 พอไหม
พอมากสำหรับ SME และองค์กรทั่วไป
⑭ สรุป
การทำ งบกระแสเงินสดใน Excel 365 คือการดูความจริงของธุรกิจ ว่าเงินสดไหลเข้าออกอย่างไร ถ้าคุม Cash Flow ได้ ธุรกิจจะอยู่รอด โตต่อ และไม่สะดุดง่าย
เริ่มจากบันทึกเงินรับ เงินจ่าย แล้วสรุปรายเดือนทันที