Windows 11 ต่อ VPN แล้วอินเทอร์เน็ตส่วนตัวใช้งานไม่ได้ แก้ Split Tunneling อย่างไร

เมื่อเชื่อมต่อ VPN ของที่ทำงานแล้วเข้าเว็บไซต์หรือใช้แอปส่วนตัวไม่ได้ ทั้งที่อินเทอร์เน็ตกลับมาใช้ได้ทันทีเมื่อปิด VPN สาเหตุหนึ่งที่พบได้คือ VPN ส่งทราฟฟิกทั้งหมดผ่านเครือข่ายองค์กร ซึ่งเรียกว่า Force Tunnel ส่วน Split Tunneling จะส่งเฉพาะทราฟฟิกที่กำหนดผ่าน VPN และให้การใช้งานอินเทอร์เน็ตทั่วไปออกทางเครือข่ายที่เชื่อมต่ออยู่

อย่างไรก็ตาม อาการนี้อาจเกิดจาก DNS, Proxy, นโยบายความปลอดภัย หรือระบบ VPN ขององค์กรได้เช่นกัน บทความนี้จะช่วยตรวจสอบเบื้องต้นและแนะนำว่าควรให้ฝ่ายไอทีปรับค่าใด โดย ComSiam แนะนำให้ตรวจนโยบาย VPN ก่อนเปลี่ยนการตั้งค่า เพราะบางองค์กรตั้งใจบังคับให้ทราฟฟิกทั้งหมดผ่านระบบของบริษัท

① ทดสอบว่าอินเทอร์เน็ตใช้ได้เมื่อปิด VPN หรือไม่

เริ่มจากแยกให้ได้ว่าปัญหาเกิดขึ้นเฉพาะตอนเชื่อม VPN หรือเกิดกับอินเทอร์เน็ตทั่วไปด้วย

  1. บันทึกงานที่เปิดอยู่
  2. กด Disconnect ในแอป VPN
  3. เปิดเว็บไซต์ทั่วไปที่คุณใช้เป็นประจำ
  4. เชื่อมต่อ VPN อีกครั้ง แล้วเปิดเว็บไซต์เดิม
  5. จดผลที่เกิดขึ้นและเวลาที่ทดสอบ

ถ้าอินเทอร์เน็ตใช้ได้เมื่อปิด VPN แต่ใช้ไม่ได้หลังเชื่อมต่อ ให้แจ้งฝ่ายไอทีว่า VPN เชื่อมต่อได้ แต่การใช้อินเทอร์เน็ตทั่วไปขัดข้องเมื่อเปิด VPN หากอินเทอร์เน็ตใช้ไม่ได้แม้ปิด VPN ให้ตรวจ Wi-Fi หรือ Ethernet แยกจาก VPN ก่อน

② ตรวจว่าปัญหาเกิดกับทุกเว็บไซต์หรือเฉพาะบางบริการ

หลังเชื่อม VPN ให้ลองเปิดเว็บไซต์ทั่วไปมากกว่าหนึ่งเว็บไซต์ และทดลองใช้แอปที่ต้องใช้อินเทอร์เน็ต เช่น เบราว์เซอร์กับแอปประชุม

  • ถ้าเปิดไม่ได้ทุกเว็บไซต์ อาจเกี่ยวกับเส้นทางอินเทอร์เน็ต DNS หรือ Proxy ของ VPN
  • ถ้าเปิดได้บางเว็บไซต์ แต่อีกบางเว็บไซต์ไม่ได้ อาจเกิดจากตัวกรองความปลอดภัย Proxy หรือข้อกำหนดขององค์กร
  • ถ้าเบราว์เซอร์ใช้ได้ แต่แอปบางตัวไม่ได้ ให้จดชื่อแอปและข้อความผิดพลาด เพื่อให้ฝ่ายไอทีตรวจนโยบายของแอปนั้น

อย่าปิดโปรแกรมรักษาความปลอดภัยหรือเปลี่ยน Proxy เอง หากเป็นเครื่องที่องค์กรจัดการ เพราะการตั้งค่าเหล่านี้อาจถูกกำหนดจากนโยบายบริษัท

③ ตรวจการตั้งค่า VPN ใน Windows

หากใช้ VPN ที่สร้างผ่าน Windows ให้ตรวจสอบชื่อโปรไฟล์และสถานะการเชื่อมต่อ:

  1. เปิด Settings
  2. เลือก Network & internet
  3. เลือก VPN
  4. ตรวจชื่อโปรไฟล์ที่เชื่อมต่อและสถานะ
  5. หากมีหลายโปรไฟล์ ให้ตรวจว่าเลือกโปรไฟล์ขององค์กรถูกต้อง

หน้าการตั้งค่าของ Windows อาจแสดงข้อมูลโปรไฟล์ แต่ไม่ได้มีตัวเลือก Split Tunneling แบบเดียวกันในทุก VPN โปรไฟล์บางชนิดถูกจัดการโดยฝ่ายไอทีหรือแอป VPN ของผู้ให้บริการ หากไม่เห็นตัวเลือกดังกล่าว ไม่ควรสร้างโปรไฟล์ใหม่หรือแก้ค่าระบบเพื่อทดลองเอง

④ ตรวจแอป VPN และตัวเลือก Split Tunneling

ถ้าองค์กรใช้แอป VPN แยก ให้เปิดแอปและตรวจว่ามีข้อความแจ้งเตือน โปรไฟล์ผิดพลาด หรือสถานะการเชื่อมต่อไม่ครบหรือไม่

แอปบางตัวอาจมีตัวเลือกที่ชื่อว่า Split Tunneling, Allow local network access, Internet access หรือมีรายการเลือกแอปและเว็บไซต์ที่จะส่งผ่าน VPN ชื่อและตำแหน่งเมนูขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ

ก่อนเปลี่ยนค่า ให้ตรวจคู่มือหรือสอบถามฝ่ายไอทีว่าองค์กรอนุญาตให้ปรับเองหรือไม่ เพราะการเปิด Split Tunneling อาจทำให้ทราฟฟิกบางส่วนไม่ผ่านเกตเวย์หรือระบบตรวจสอบขององค์กร

⑤ เข้าใจความต่างระหว่าง Split Tunnel กับ Force Tunnel

การตั้งค่าเส้นทาง VPN มีผลต่อการใช้อินเทอร์เน็ตโดยตรง:

  • Split Tunnel: ส่งเฉพาะเครือข่ายหรือทราฟฟิกที่กำหนดผ่าน VPN ส่วนการใช้งานอื่นออกทางอินเทอร์เน็ตปกติ
  • Force Tunnel: ส่งทราฟฟิกทั้งหมดผ่าน VPN ทำให้การใช้อินเทอร์เน็ตทั่วไปต้องผ่านเครือข่ายองค์กรด้วย

หากโปรไฟล์ถูกกำหนดเป็น Force Tunnel แล้วเข้าเว็บไซต์ทั่วไปไม่ได้ ไม่ได้แปลว่าต้องเปลี่ยนเป็น Split Tunnel เสมอไป อาจเป็นปัญหาที่เกตเวย์ Proxy DNS หรือนโยบายขององค์กร ฝ่ายไอทีควรตรวจว่าการส่งทราฟฟิกทั้งหมดเป็นข้อกำหนดที่ตั้งใจไว้หรือไม่

⑥ ตรวจ DNS และ Proxy เมื่อเข้าอินเทอร์เน็ตไม่ได้

หาก VPN เชื่อมต่อได้แต่เว็บไซต์ไม่โหลด อาจเกิดจากเครื่องได้รับ DNS หรือ Proxy ที่ไม่สามารถใช้งานได้ในขณะนั้น

สำหรับการตรวจเบื้องต้น:

  1. จดชื่อเว็บไซต์ที่เปิดไม่ได้และเวลาที่ทดสอบ
  2. ตรวจข้อความแจ้งเตือนในแอป VPN
  3. หากเป็นเครื่องส่วนตัวและทราบวิธีใช้ Command Prompt ให้พิมพ์ ipconfig /all แล้วตรวจข้อมูลอะแดปเตอร์ VPN
  4. ส่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องให้ฝ่ายไอที โดยปกปิดข้อมูลส่วนตัวหรือข้อมูลลับก่อน

อย่าตั้ง DNS เป็นค่าอื่น ปิด Proxy หรือแก้ไฟล์เครือข่ายขององค์กรด้วยตนเอง เพราะอาจทำให้เข้าเว็บไซต์ภายในไม่ได้ หรือทำให้การเชื่อมต่อตามนโยบายความปลอดภัยหยุดทำงาน

⑦ วิธีแก้ที่ปลอดภัยก่อนส่งเรื่องให้ฝ่ายไอที

ก่อนแจ้งปัญหา ให้ลองทำขั้นตอนพื้นฐานต่อไปนี้:

  1. Disconnect แล้วเชื่อม VPN ใหม่
  2. ปิดและเปิดแอป VPN ใหม่
  3. ตรวจว่า Wi-Fi หรือ Ethernet ยังเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้เมื่อปิด VPN
  4. รีสตาร์ตเครื่อง หากไม่มีงานค้างและองค์กรอนุญาต
  5. ตรวจประกาศระบบ VPN หรือสอบถามเพื่อนร่วมงานว่าเกิดปัญหาเดียวกันหรือไม่

หลีกเลี่ยงการลบโปรไฟล์ VPN ติดตั้งไคลเอนต์ใหม่ หรือใช้คำสั่งเปลี่ยน Split Tunneling โดยไม่ทราบค่าที่องค์กรกำหนด เพราะอาจทำให้เชื่อมต่อระบบงานไม่ได้

⑧ ข้อมูลที่ควรแจ้งฝ่ายไอที

เพื่อให้ตรวจปัญหาได้เร็วขึ้น ให้แจ้งข้อมูลเหล่านี้:

  • Windows 11 รุ่นใด และใช้แอป VPN ชื่ออะไร
  • ชื่อโปรไฟล์ VPN ที่เชื่อมต่อ
  • อินเทอร์เน็ตใช้ได้หรือไม่เมื่อปิด VPN
  • เว็บไซต์หรือแอปที่ใช้งานไม่ได้
  • เริ่มพบปัญหาเมื่อใด และเกิดทุกครั้งหรือไม่
  • ข้อความผิดพลาดหรือภาพหน้าจอที่ไม่มีข้อมูลลับ
  • มีเพื่อนร่วมงานพบอาการเดียวกันหรือไม่

สอบถามฝ่ายไอทีโดยตรงว่าโปรไฟล์นี้กำหนดเป็น Split Tunnel หรือ Force Tunnel และอนุญาตให้ปรับ Split Tunneling ที่เครื่องผู้ใช้หรือไม่

สรุป

ถ้า Windows 11 ใช้อินเทอร์เน็ตได้เมื่อปิด VPN แต่เข้าเว็บไซต์ทั่วไปไม่ได้เมื่อเชื่อมต่อ VPN ให้ตรวจว่าเกิดกับทุกเว็บไซต์หรือเฉพาะบางบริการ แล้วตรวจโปรไฟล์และข้อความแจ้งเตือนของแอป VPN การแก้ Split Tunneling ต้องสอดคล้องกับนโยบายขององค์กร เพราะ VPN อาจถูกตั้งให้ส่งทราฟฟิกทั้งหมดผ่านระบบบริษัทโดยตั้งใจ

ComSiam แนะนำให้ส่งผลการทดสอบและชื่อแอปที่มีปัญหาให้ฝ่ายไอทีตรวจ DNS, Proxy, เส้นทางเครือข่าย และนโยบาย VPN ก่อนเปลี่ยนการตั้งค่าด้วยตนเอง