Contact
Line : comsiam
Contact
Line : comsiam

Uptime คือระยะเวลาที่เซิร์ฟเวอร์หรือบริการออนไลน์พร้อมใช้งาน มักแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ เช่น 99.9% หรือ 99.99% ตัวเลขนี้ช่วยให้ประเมินความต่อเนื่องของบริการได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าเว็บไซต์จะไม่มีวันเข้าไม่ได้ เพราะการใช้งานจริงยังขึ้นกับแอปพลิเคชัน ระบบเครือข่าย ฐานข้อมูล และบริการอื่นที่เกี่ยวข้องด้วย
สูตรพื้นฐานคือ
Uptime (%) = (เวลาทั้งหมดในช่วงที่วัด − เวลาที่ระบบหยุดให้บริการ) ÷ เวลาทั้งหมดในช่วงที่วัด × 100
ตัวอย่าง หากวัดระบบตลอด 30 วัน และระบบหยุดให้บริการรวม 30 นาที เวลาที่เหลือจะถูกนำไปคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ Uptime ตามสูตร
ตัวเลขต่อไปนี้เป็น ตัวอย่างเวลาหยุดทำงานโดยประมาณ เมื่อคิดจากเดือน 30 วันและปี 365 วัน
| Uptime | เวลาหยุดโดยประมาณต่อเดือน | เวลาหยุดโดยประมาณต่อปี |
|---|---|---|
| 99% | 7 ชั่วโมง 12 นาที | 3 วัน 15 ชั่วโมง 36 นาที |
| 99.9% | 43 นาที 12 วินาที | 8 ชั่วโมง 45 นาที 36 วินาที |
| 99.99% | 4 นาที 19 วินาที | 52 นาที 34 วินาที |
| 99.999% | 26 วินาที | 5 นาที 15 วินาที |
เวลาจริงอาจต่างจากตาราง เพราะผู้ให้บริการอาจกำหนดรอบการวัด วิธีนับเหตุขัดข้อง และข้อยกเว้นไว้ในเงื่อนไขของบริการ
Uptime เป็นตัวเลขที่บอกความพร้อมใช้งานของระบบ ส่วน SLA (Service Level Agreement) คือข้อตกลงระดับการให้บริการ ซึ่งอาจระบุเป้าหมาย Uptime วิธีวัด เงื่อนไขที่ต้องปฏิบัติตาม และวิธีขอรับเครดิตค่าบริการเมื่อบริการไม่เป็นไปตามข้อตกลง
ก่อนเลือก Cloud Server ควรอ่าน SLA ของบริการนั้นโดยตรง เพราะแต่ละบริการอาจมีเงื่อนไขและวิธีคำนวณไม่เหมือนกัน เช่น
① วัด Uptime รายเดือนหรือในช่วงเวลาใด
② นับเหตุขัดข้องจากส่วนใดของบริการ
③ มีเหตุการณ์หรือสาเหตุใดที่ไม่นับรวมในการคำนวณ
④ ต้องยื่นเรื่องภายในระยะเวลาเท่าใดจึงจะขอเครดิตได้
SLA ไม่ได้แปลว่าผู้ใช้จะได้รับเงินคืนโดยอัตโนมัติทุกครั้งที่พบปัญหา การชดเชยและสิทธิ์ในการขอรับเครดิตขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของผู้ให้บริการ
ไม่เสมอไป ตัวเลข Uptime ของ Cloud Server อาจครอบคลุมเฉพาะบริการหรือส่วนประกอบที่ระบุไว้ แต่เว็บไซต์หนึ่งแห่งต้องพึ่งพาหลายระบบร่วมกัน เช่น
หากส่วนใดส่วนหนึ่งมีปัญหา ผู้ใช้ก็อาจเข้าเว็บไซต์ไม่ได้ แม้ Cloud Server ยังทำงานอยู่ นอกจากนี้ การตั้งค่าผิด การอัปเดตที่ล้มเหลว หรือโค้ดของเว็บไซต์มีข้อผิดพลาด ก็ทำให้บริการหยุดชะงักได้เช่นกัน
การเลือกแพ็กเกจที่มีตัวเลข SLA สูงเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ควรออกแบบและดูแลระบบร่วมด้วย
สำหรับระบบสำคัญ อาจวางทรัพยากรซ้ำซ้อนในหลาย Availability Zones หรือหลาย Region ตามเป้าหมายการกู้คืน อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจสอบก่อนว่าบริการที่ใช้รองรับการทำงานลักษณะนี้ และระบบขององค์กรตั้งค่าให้สลับไปใช้ทรัพยากรสำรองได้จริง
Uptime ไม่ใช่การสำรองข้อมูล ควรกำหนดรอบสำรองข้อมูล แยกสำเนาไว้ตามความเหมาะสม และทดลองกู้คืนเป็นระยะ เพื่อให้มั่นใจว่าไฟล์และฐานข้อมูลนำกลับมาใช้งานได้
ติดตามสถานะเว็บไซต์และบริการที่ผู้ใช้ต้องใช้งาน เช่น การเปิดหน้าเว็บ การเข้าสู่ระบบ หรือการทำรายการ ไม่ควรดูเฉพาะสถานะของเครื่องเซิร์ฟเวอร์ เพราะเครื่องอาจออนไลน์แต่เว็บไซต์ยังตอบสนองผิดพลาดได้
กำหนดผู้รับผิดชอบ ช่องทางแจ้งเตือน ขั้นตอนตรวจสอบ และแนวทางกู้คืนระบบให้ชัดเจน แผนที่เข้าใจง่ายช่วยลดเวลาที่ทีมใช้ค้นหาสาเหตุเมื่อเกิดปัญหา
ระดับที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับผลกระทบเมื่อระบบหยุดทำงาน
อย่าเลือกจากตัวเลข Uptime อย่างเดียว ให้เปรียบเทียบค่าใช้จ่าย เงื่อนไข SLA ความสามารถในการกู้คืน และเวลาที่ธุรกิจยอมรับได้หากระบบหยุดทำงานด้วย ComSiam แนะนำให้เริ่มจากประเมินว่าการหยุดให้บริการหนึ่งชั่วโมงกระทบผู้ใช้หรือรายได้มากเพียงใด แล้วจึงกำหนดระดับการป้องกันที่เหมาะสม
ถือเป็นตัวเลขที่ใช้เปรียบเทียบได้ แต่จะเหมาะหรือไม่ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจ ควรแปลงเปอร์เซ็นต์เป็นเวลาหยุดโดยประมาณ และอ่านเงื่อนไข SLA ประกอบ
ขึ้นอยู่กับวิธีตรวจวัดและขอบเขตของรายงาน ผู้ให้บริการ Cloud อาจวัดเฉพาะบริการที่ตนให้ ส่วนเจ้าของเว็บไซต์ควรติดตามการทำงานของเว็บไซต์และระบบที่ผู้ใช้เข้าถึงเพิ่มเติม
อาจยังแสดงว่าเซิร์ฟเวอร์ออนไลน์ แต่เว็บไซต์ไม่พร้อมใช้งานได้ เช่น โปรแกรมเว็บหรือฐานข้อมูลมีปัญหา จึงควรตรวจสอบหลายระดับตั้งแต่เซิร์ฟเวอร์จนถึงการใช้งานจริง
ไม่ได้ Uptime วัดความพร้อมใช้งาน ส่วนระบบสำรองข้อมูลช่วยให้กู้คืนข้อมูลเมื่อข้อมูลสูญหายหรือเสียหาย ควรเตรียมทั้งสองอย่างตามความสำคัญของระบบ
Uptime คือเปอร์เซ็นต์เวลาที่บริการพร้อมใช้งาน ส่วน SLA คือข้อตกลงที่กำหนดเป้าหมาย วิธีวัด และเงื่อนไขของผู้ให้บริการ ตัวเลขสูงช่วยใช้ประกอบการตัดสินใจได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าเว็บไซต์จะไม่ล่มหรือข้อมูลจะไม่สูญหาย
การวางระบบให้พร้อมใช้งานควรดูทั้ง Cloud Server แอปพลิเคชัน เครือข่าย ฐานข้อมูล การแจ้งเตือน และแผนสำรองข้อมูล เมื่อเข้าใจขอบเขตของ SLA และกำหนดเป้าหมายให้ตรงกับผลกระทบทางธุรกิจแล้ว ComSiam จะสามารถช่วยวางแผนเลือกบริการ Cloud ได้เหมาะกับการใช้งานมากขึ้น