Cloud Computing มีความเสี่ยงอะไรบ้าง? พร้อมวิธีลดความเสี่ยง

Cloud Computing ช่วยให้ธุรกิจใช้เซิร์ฟเวอร์ พื้นที่จัดเก็บ และบริการออนไลน์ได้โดยไม่ต้องดูแลโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดเอง แต่ก็มีความเสี่ยงที่ควรเข้าใจก่อนใช้งาน เช่น การตั้งค่าสิทธิ์ผิด ข้อมูลสูญหาย ระบบหยุดทำงาน และค่าใช้จ่ายเกินคาด

ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยแบ่งกันระหว่างผู้ให้บริการ Cloud กับผู้ใช้บริการ โดยขอบเขตขึ้นอยู่กับประเภทบริการ เช่น IaaS, PaaS หรือ SaaS ผู้ใช้จึงควรตรวจสอบว่าตนเองต้องดูแลส่วนใดบ้าง

❶ ตั้งค่าสิทธิ์หรือระบบความปลอดภัยผิดพลาด

การกำหนดสิทธิ์กว้างเกินไป เปิดพื้นที่จัดเก็บให้เข้าถึงสาธารณะ หรือไม่ได้ป้องกันบัญชีผู้ดูแล อาจทำให้ข้อมูลหรือทรัพยากรถูกเข้าถึงโดยไม่เหมาะสม

วิธีลดความเสี่ยง

① เปิดใช้ MFA กับบัญชีที่มีสิทธิ์สำคัญ

② ให้สิทธิ์ผู้ใช้เท่าที่จำเป็นต่อหน้าที่

③ ตรวจสอบการตั้งค่าเครือข่ายและพื้นที่จัดเก็บก่อนเปิดใช้งาน

④ ทบทวนบัญชีและสิทธิ์เป็นระยะ รวมถึงยกเลิกบัญชีที่ไม่ใช้แล้ว

❷ บัญชีถูกขโมยหรือมีผู้เข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต

หากรหัสผ่านถูกขโมยหรือใช้ซ้ำกับบริการอื่น ผู้ไม่หวังดีอาจเข้าถึง Cloud และสร้างทรัพยากร เปลี่ยนการตั้งค่า หรือนำข้อมูลออกไปได้

วิธีลดความเสี่ยง

  • ใช้รหัสผ่านที่ไม่ซ้ำและจัดเก็บอย่างปลอดภัย
  • เปิด MFA และใช้วิธีกู้คืนบัญชีที่ยังเข้าถึงได้
  • จำกัดการใช้บัญชีเจ้าของหรือผู้ดูแลระบบเต็มรูปแบบ
  • เปิดการแจ้งเตือนการเข้าสู่ระบบและกิจกรรมที่สำคัญ

❸ ข้อมูลสูญหายหรือลบผิดพลาด

ข้อมูลอาจหายจากการลบโดยไม่ตั้งใจ ความผิดพลาดของแอป การตั้งค่าผิด หรือเหตุขัดข้อง การเก็บข้อมูลไว้บน Cloud เพียงแห่งเดียวไม่ได้รับประกันว่าจะกู้คืนได้ทุกกรณี

วิธีลดความเสี่ยง

  • ตั้งรอบสำรองข้อมูลให้เหมาะกับความสำคัญของงาน
  • เก็บสำเนาสำรองแยกจากระบบหลักตามความเหมาะสม
  • กำหนดระยะเวลาเก็บรักษาข้อมูลสำรอง
  • ทดลองกู้คืนข้อมูลเป็นระยะ ไม่ใช่ตรวจแค่ว่างานสำรองทำงานสำเร็จ

❹ บริการ Cloud หรืออินเทอร์เน็ตขัดข้อง

บริการอาจหยุดทำงานจากปัญหาของผู้ให้บริการ เครือข่าย แอปพลิเคชัน หรือการตั้งค่าภายในองค์กร เมื่อระบบที่ธุรกิจพึ่งพาใช้งานไม่ได้ อาจกระทบลูกค้าและการทำงานประจำวัน

วิธีลดความเสี่ยง

  • ติดตามสถานะบริการและตั้งระบบแจ้งเตือน
  • กำหนดว่าแต่ละระบบหยุดได้กี่นาทีก่อนกระทบธุรกิจ
  • เตรียมขั้นตอนกู้คืนและผู้รับผิดชอบเมื่อเกิดเหตุ
  • สำหรับระบบสำคัญ พิจารณากระจายทรัพยากรตามเป้าหมายความพร้อมใช้งาน

การใช้หลาย Zone หรือหลาย Region ช่วยรองรับเหตุขัดข้องบางประเภทได้ แต่ต้องออกแบบและทดสอบระบบให้รองรับจริง

❺ ค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่คาด

Cloud มักคิดค่าใช้จ่ายตามทรัพยากรและปริมาณใช้งาน หากลืมปิดเครื่องทดลอง มีการรับส่งข้อมูลมาก หรือเลือกขนาดทรัพยากรใหญ่เกินไป ค่าใช้จ่ายอาจเพิ่มขึ้น

วิธีลดความเสี่ยง

① ตั้งงบประมาณและการแจ้งเตือนค่าใช้จ่าย

② ตรวจรายงานการใช้งานและใบแจ้งหนี้เป็นประจำ

③ ปิดหรือลบทรัพยากรที่ไม่ได้ใช้ หลังตรวจสอบข้อมูลและผลกระทบแล้ว

④ กำหนดผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายแต่ละระบบ

⑤ ตรวจค่าใช้จ่ายของบริการประกอบ เช่น พื้นที่จัดเก็บและการรับส่งข้อมูล

❻ ข้อกำหนดด้านข้อมูลและการปฏิบัติตามกฎ

ธุรกิจอาจต้องคำนึงถึงตำแหน่งจัดเก็บข้อมูล การเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล และเงื่อนไขตามสัญญาหรือข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง การเลือก Region หรือบริการโดยไม่ตรวจสอบอาจไม่สอดคล้องกับนโยบายขององค์กร

วิธีลดความเสี่ยง

  • ระบุประเภทข้อมูลก่อนนำขึ้น Cloud
  • ตรวจสอบเงื่อนไขการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลของบริการ
  • จำกัดผู้เข้าถึงข้อมูลตามหน้าที่
  • ปรึกษาผู้รับผิดชอบด้านกฎหมายหรือการกำกับดูแลเมื่อข้อมูลมีข้อกำหนดเฉพาะ

❼ การผูกติดกับผู้ให้บริการรายเดียว

ระบบที่พึ่งพาบริการเฉพาะของผู้ให้บริการรายหนึ่งมาก อาจย้ายไปแพลตฟอร์มอื่นได้ยากขึ้น เพราะรูปแบบข้อมูล เครื่องมือ และวิธีเชื่อมต่อแตกต่างกัน

วิธีลดความเสี่ยง

  • บันทึกโครงสร้างและขั้นตอนติดตั้งระบบ
  • สำรองข้อมูลในรูปแบบที่นำไปใช้ต่อได้
  • ตรวจสอบค่าใช้จ่ายและข้อกำหนดการส่งออกข้อมูล
  • ใช้บริการมาตรฐานร่วมกันเมื่อเหมาะกับระบบและทีม

ไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงบริการเฉพาะทั้งหมด แต่ควรรู้ว่าการย้ายออกต้องทำอะไร ใช้เวลาเท่าใด และมีค่าใช้จ่ายอย่างไร

❽ ความเสี่ยงแบ่งตามประเภทบริการ Cloud

ประเภทบริการตัวอย่างส่วนที่ผู้ใช้ควรใส่ใจ
IaaSระบบปฏิบัติการ แอปพลิเคชัน เครือข่าย สิทธิ์ และข้อมูล
PaaSแอปพลิเคชัน ข้อมูล การตั้งค่า และสิทธิ์ที่เชื่อมต่อบริการ
SaaSบัญชีผู้ใช้ สิทธิ์แชร์ ข้อมูล และการตั้งค่าความปลอดภัยขององค์กร

รายละเอียดจริงขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการและผลิตภัณฑ์ จึงควรอ่านเอกสารความรับผิดชอบของบริการที่ใช้อยู่

❾ เช็กลิสต์ลดความเสี่ยงก่อนเริ่มใช้ Cloud

  • เปิด MFA และกำหนดผู้รับผิดชอบบัญชี
  • แยกผู้ใช้และให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็น
  • ระบุข้อมูลสำคัญและกำหนดวิธีสำรอง
  • ตั้งงบประมาณและการแจ้งเตือนค่าใช้จ่าย
  • เปิดการติดตามสถานะและเก็บบันทึกเหตุการณ์
  • กำหนดขั้นตอนรับมือเมื่อระบบหรือข้อมูลมีปัญหา
  • ตรวจสอบ Region และเงื่อนไขด้านข้อมูลของบริการ

ก่อนนำระบบสำคัญขึ้น Cloud ควรกำหนดคนรับผิดชอบด้านบัญชี ความปลอดภัย ค่าใช้จ่าย และการกู้คืนให้ชัดเจน ComSiam แนะนำให้เริ่มจากระบบทดลองที่ไม่เก็บข้อมูลสำคัญ แล้วทบทวนความเสี่ยงก่อนขยายไปยังระบบจริง

❿ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความเสี่ยง Cloud

ใช้ Cloud แล้วข้อมูลปลอดภัยกว่าการเก็บในบริษัทหรือไม่

ไม่มีคำตอบเดียว ความปลอดภัยขึ้นกับบริการ การตั้งค่า บัญชีผู้ใช้ และวิธีดูแลข้อมูล ผู้ให้บริการดูแลโครงสร้างพื้นฐานบางส่วน แต่ผู้ใช้ยังต้องดูแลสิทธิ์และข้อมูลตามขอบเขตบริการ

ผู้ให้บริการ Cloud รับผิดชอบความปลอดภัยทั้งหมดหรือไม่

ไม่ทั้งหมด โดยทั่วไปมีการแบ่งความรับผิดชอบระหว่างผู้ให้บริการกับลูกค้า ขอบเขตต่างกันตามบริการที่เลือกและส่วนประกอบที่แต่ละฝ่ายควบคุม

Cloud ล่มแล้วข้อมูลจะหายหรือไม่

การหยุดให้บริการไม่ได้หมายความว่าข้อมูลจะหายเสมอไป แต่ไม่ควรใช้ความพร้อมใช้งานแทนการสำรองข้อมูล ควรตรวจสอบแผนสำรองและทดสอบการกู้คืน

สรุป

ความเสี่ยงของ Cloud Computing ที่พบบ่อย ได้แก่ การตั้งค่าความปลอดภัยผิด บัญชีถูกเข้าถึง ข้อมูลสูญหาย บริการหยุดทำงาน ค่าใช้จ่ายเกินคาด ข้อกำหนดด้านข้อมูล และการย้ายออกจากผู้ให้บริการที่ทำได้ยาก

ลดความเสี่ยงได้ด้วยการเปิด MFA จำกัดสิทธิ์ สำรองและทดสอบกู้คืนข้อมูล ติดตามค่าใช้จ่าย และวางแผนรับมือเหตุขัดข้อง การเข้าใจความรับผิดชอบของทั้งผู้ให้บริการและผู้ใช้ช่วยให้จัดการ Cloud ได้รอบคอบขึ้น