Contact
Line : comsiam
Contact
Line : comsiam

กล้องมือถือถ่ายแล้วมีเส้นดำ เส้นวิ่ง หรือเห็นแสงกะพริบบนหน้าจอ โดยเฉพาะเมื่อถ่ายใต้หลอดไฟ LED, ฟลูออเรสเซนต์ หรือจอคอมพิวเตอร์ ไม่ได้หมายความว่ากล้องเสียเสมอไป เพราะอาการจำนวนมากเกิดจาก ความถี่ของแหล่งกำเนิดแสงไม่ตรงกับความเร็วชัตเตอร์ของกล้อง จนเกิด Flicker หรือ Banding
แต่ถ้ามีเส้นปรากฏแม้ถ่ายกลางแจ้งในแสงธรรมชาติ หรือเส้นติดอยู่ในภาพและวิดีโอทุกครั้ง อาจต้องตรวจ Camera App, Camera Module หรือ Sensor เพิ่มเติม
บทความนี้จาก comsiam จะช่วยแยกว่าอาการเส้นและแสงกะพริบเกิดจากหลอดไฟ การตั้งค่ากล้อง หน้าจอที่กำลังถ่าย หรือเป็นความผิดปกติของฮาร์ดแวร์จริง
วิธีที่ง่ายที่สุดในการแยกสาเหตุคือออกไปทดสอบในบริเวณที่มีแสงธรรมชาติ
เปิด Camera แล้วลองถ่าย
กล้องมีโอกาสปกติ และปัญหาน่าจะเกี่ยวกับแหล่งกำเนิดแสงภายในอาคาร
ควรตรวจ Camera App และฮาร์ดแวร์ต่อ
หลอด LED จำนวนมากไม่ได้ปล่อยแสงคงที่ตลอดเวลาแบบที่ตามนุษย์สังเกตได้ง่าย
ความสว่างอาจเปลี่ยนขึ้นลงอย่างรวดเร็วตามระบบไฟฟ้าหรือวงจรของหลอด
กล้องมือถือใช้การอ่านภาพเป็นช่วงเวลา เมื่อจังหวะการอ่าน Sensor ไม่ตรงกับการกะพริบของแสง จึงเกิด
ปรากฏในภาพ Preview หรือ Video
อาการนี้เรียกว่า Flicker หรือ Banding
หลอดฟลูออเรสเซนต์ก็สามารถทำให้เกิด Flicker ได้เช่นกัน
โดยเฉพาะเมื่อถ่ายวิดีโอด้วย Frame Rate หรือ Shutter Speed ที่ไม่สัมพันธ์กับความถี่ของแสง
ลองเปลี่ยนไปถ่ายบริเวณอื่นที่ใช้แสงธรรมชาติ
หากเส้นหายทันที กล้องอาจไม่ได้เสีย
ก่อนปรับการตั้งค่าซับซ้อน ให้ลองเปลี่ยนตำแหน่ง
เช่น
หากอาการเปลี่ยนตามหลอดไฟ แสดงว่าสาเหตุมีแนวโน้มมาจาก Lighting Flicker
มือถือ Android หรือ Camera App บางรุ่นมีการตั้งค่า เช่น
ตัวเลือกอาจมี
หากมี ให้เริ่มจาก Auto
หาก Auto ยังมีปัญหา สามารถทดลองค่าที่ตรงกับระบบไฟฟ้าในพื้นที่ใช้งานตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือแอป
ชื่อเมนูอาจแตกต่างกันตามรุ่น
ระบบไฟฟ้าในแต่ละประเทศหรือพื้นที่สามารถใช้ความถี่ต่างกัน
กล้องจึงอาจมี Anti-Banding เพื่อปรับการถ่ายให้เข้ากับความถี่ของแหล่งกำเนิดแสง
หากตั้งค่าไม่เหมาะสม อาจเห็น
ได้ชัดขึ้น
ถ้าไม่แน่ใจ ให้ใช้ Auto ก่อน
วิดีโอทำให้ Flicker สังเกตง่ายกว่า เพราะมีภาพต่อเนื่องหลายเฟรม
จึงอาจเห็นแถบวิ่งขึ้นลงชัดเจน
ขณะที่ภาพนิ่งบางครั้งจับช่วงที่แสงพอดี จึงมองไม่เห็นปัญหา
หากเกิดเฉพาะ Video ใต้ไฟ LED แต่ Photo และกลางแจ้งปกติ มีโอกาสสูงว่าเป็น Flicker จากแสง
ถ้า Video Mode มีปัญหา ให้ทดลองเปลี่ยนจาก
แล้วถ่ายใหม่
Frame Rate ที่ต่างกันทำให้ Camera ใช้เวลาอ่านภาพต่างกัน และอาจทำให้ Flicker ลดหรือเพิ่ม
เริ่มจาก 1080p 30 fps เพื่อทดสอบแบบพื้นฐานก่อน
Slow Motion ใช้ Frame Rate สูง เช่น
จึงจับการกะพริบของหลอดไฟที่ตามนุษย์มองไม่เห็นได้ชัดมากขึ้น
หาก Slow Motion มีแถบวิ่งหรือแสงกะพริบ แต่ Video ปกติไม่มี อาจเป็นลักษณะของแหล่งกำเนิดแสง ไม่ใช่กล้องเสีย
ลองถ่าย Slow Motion กลางแจ้งเพื่อเปรียบเทียบ
ถ้าถ่าย
แล้วเกิดเส้นหรือแถบวิ่ง นี่สามารถเกิดจากความต่างระหว่าง
Refresh Rate ของหน้าจอ กับ Frame Rate/Shutter ของกล้อง
จึงไม่ได้หมายความว่า Camera Sensor เสีย
ทีวีและจอภาพมีการ Refresh ภาพหลายครั้งต่อวินาที
กล้องมือถืออาจจับจังหวะ Refresh ได้ไม่ตรงกัน ทำให้เห็น
เมื่อมองด้วยตาเปล่าอาจไม่เห็นเลย
ให้ลองถ่ายวัตถุอื่นที่ไม่ใช่จอ หากไม่มีเส้น แสดงว่ากล้องปกติ
หน้าจอสมาร์ตโฟนบางรุ่นใช้วิธีควบคุมความสว่างที่อาจทำให้ Camera เห็น Flicker ได้ โดยเฉพาะเมื่อ
ลองเพิ่มความสว่างของหน้าจอที่กำลังถูกถ่าย แล้วทดสอบใหม่
หากเส้นลดลง แสดงว่าปัญหาเกี่ยวกับลักษณะการทำงานของหน้าจอ
หากมือถือรองรับ Pro หรือ Manual Camera สามารถทดลองควบคุม
ได้
หลักคือเลือก Shutter Speed ที่สัมพันธ์กับความถี่ของแสง
แต่ถ้าไม่คุ้นเคยกับ Manual Mode ให้ใช้
Anti-Flicker Auto + Video 30 fps
ก่อน เพราะง่ายกว่า
หากปรับ Shutter แล้วแถบ
นี่เป็นสัญญาณที่ชัดว่าปัญหาเกี่ยวข้องกับ Lighting Flicker มากกว่าความเสียหายของ Sensor
หากเคยล็อก Exposure หรือ Shutter ใน Pro Mode แล้วเกิด Flicker ให้กลับมาใช้
Auto Exposure
แล้วทดสอบใหม่
ค่าที่ตั้งไว้สำหรับกลางแจ้งอาจไม่เหมาะกับแสง LED ภายในอาคาร
ถ้าเส้นเกิดหลังใช้งาน Pro Mode ให้กลับไป Photo Mode ปกติ
จากนั้น
แล้วทดสอบอีกครั้ง
หากหาย แสดงว่าปัญหาเกิดจากการตั้งค่ามากกว่า Hardware
ถ้าไม่แน่ใจว่าเคยเปลี่ยนค่าอะไร ให้ใช้
Reset Camera Settings
หรือ
คืนค่าการตั้งค่ากล้อง
หลังรีเซ็ตให้ลอง
ในบริเวณเดียวกันเพื่อเปรียบเทียบ
คราบบนเลนส์ไม่ได้ทำให้เกิดเส้น Flicker โดยตรงเป็นส่วนใหญ่ แต่สามารถทำให้แสงจากหลอดไฟกระจายจนภาพดูผิดปกติขึ้น
ควรเช็ด
ออกก่อนทดสอบ เพื่อไม่ให้ปัญหาหลายอย่างซ้อนกัน
กระจกครอบกล้องที่ติดเพิ่มสามารถทำให้เกิด
โดยเฉพาะเมื่อถ่ายแหล่งกำเนิดแสงตรง ๆ
หากเส้นที่เห็นเป็นเส้นแสงหรือแสงสะท้อนมากกว่าจะเป็นแถบดำ ให้ลองถอดฟิล์มเลนส์
เคสบางรุ่นมีขอบสะท้อนแสงหรือชิ้นส่วนใกล้กล้องจนทำให้เกิดแสงสะท้อน
ลองถอดเคสแล้วถ่ายแหล่งกำเนิดแสงเดิมใหม่
หากเส้นแสงหาย แสดงว่าอุปกรณ์เสริมอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง
เมื่อเล็งกล้องตรงไปยัง
อาจเกิด Lens Flare หรือ Artifact ในภาพได้
หากเส้นหายเมื่อเปลี่ยนมุมกล้อง อาจเป็น Optical Flare มากกว่าความเสียหายของ Sensor
หลีกเลี่ยงการเล็งกล้องไปยังแหล่งกำเนิดแสงที่เข้มข้นผิดปกติโดยตรง
ถ้าเส้นแสงเปลี่ยนตำแหน่งเมื่อหมุนหรือเอียงมือถือ มีโอกาสสูงว่าเกิดจาก
มากกว่าจุดเสียบน Sensor
หากถ่ายฉากต่าง ๆ แล้วมี
อยู่ตำแหน่งเดิมในไฟล์ทุกครั้ง แม้ถ่ายกลางแจ้ง อาจไม่ใช่ Flicker จากหลอดไฟ
ควรทดสอบ
เพื่อดูว่าเป็นปัญหาของ Sensor หรือไม่
ลองถ่ายฉากกลางแจ้งด้วยแต่ละเลนส์
① 0.5x
② 1x
③ Telephoto หากมี
อาจเกี่ยวข้องกับ Main Camera
อาจเกี่ยวข้องกับ Camera Module ตัวนั้น
ควรตรวจ Software หรือ Display เพิ่มเติม
หากกล้องหลังมีเส้น ให้ลองกล้องหน้าในสถานที่เดียวกัน
ถ้ากล้องหน้าปกติ แต่กล้องหลังเลนส์หนึ่งมีเส้นแม้กลางแจ้ง อาจเกี่ยวข้องกับ Camera Module นั้น
บางครั้งปัญหาไม่ได้เกิดจากกล้อง แต่เกิดจากหน้าจอมือถือ
ให้ถ่ายภาพแล้วส่งไฟล์ไปเปิดบนอุปกรณ์อื่น
ปัญหาอาจอยู่ที่ Display
ควรตรวจ Camera ต่อ
ถ้า Preview Camera มีเส้น ให้ลอง Screenshot หน้าจอ
จากนั้นเปิด Screenshot บนอุปกรณ์อื่น
อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ช่วยตรวจสิ่งที่ระบบแสดงบนหน้าจอ แต่ไม่สามารถแทนการตรวจไฟล์ภาพจาก Camera ได้ทั้งหมด
ควรเปรียบเทียบทั้ง
ร่วมกัน
ถ้าเส้นเกิดขึ้นแบบไม่มีเหตุผลชัดเจน ให้รีสตาร์ตเครื่อง
Camera Service หรือ Image Processing อาจค้างชั่วคราว
หลังเปิดเครื่องใหม่ให้ทดสอบ
เพื่อดูว่าอาการยังเกิดหรือไม่
บน Android สามารถลอง
การตั้งค่า > แอป > Camera > ที่เก็บข้อมูล > ล้างแคช
จากนั้น Force Stop และเปิด Camera ใหม่
การล้าง Cache ปกติไม่ลบรูปใน Gallery
หากอาการเกิดจาก Camera App ชั่วคราว วิธีนี้อาจช่วยได้
Camera Driver และระบบประมวลผลภาพทำงานร่วมกับ Software
หากเส้นหรือ Flicker เริ่มหลัง System Update ให้ตรวจว่ามี Patch ใหม่หรือไม่
หลังอัปเดตควรรีสตาร์ตมือถือและทดสอบใหม่
หากก่อนอัปเดตไม่มีปัญหา แต่หลังอัปเดตเกิดเส้น ให้ลอง
① รีสตาร์ตเครื่อง
② Reset Camera Settings
③ ตรวจ Anti-Flicker
④ ล้าง Camera Cache บน Android
⑤ อัปเดต Camera App
⑥ ตรวจ System Update ใหม่
หากเส้นเกิดเฉพาะบาง Mode ซอฟต์แวร์มีโอกาสเกี่ยวข้อง
กรณีนี้ควรเน้นตรวจ
ก่อนสงสัย Hardware
เพราะ Camera Module ยังสามารถให้ภาพปกติผ่านแอปอื่นได้
ถ้าเกิดแม้
ควรตรวจว่าเป็น
หรือ Hardware
โดยส่งไฟล์ไปเปิดบนอุปกรณ์อื่นเพื่อช่วยแยกปัญหา
ห้าง ร้านค้า และสำนักงานมักใช้ไฟ LED จำนวนมาก
ถ้าเกิดเฉพาะสถานที่เหล่านี้ แต่กลางแจ้งปกติ มีโอกาสสูงมากว่าเป็น Lighting Flicker
ลองเปิด Anti-Flicker หรือเปลี่ยน Video Frame Rate
ดวงตาและสมองมนุษย์สามารถรับรู้แสงต่อเนื่องจากแหล่งกำเนิดแสงที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้
แต่กล้องบันทึกภาพเป็นช่วงเวลา จึงสามารถจับความแตกต่างของความสว่างที่ตามองไม่ทัน
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไม Camera Preview จึงเห็นแถบวิ่ง แม้ห้องจะดูสว่างปกติ
โดยทั่วไปยังไม่ควรสรุปว่ากล้องเสีย
Slow Motion ใช้ Frame Rate สูง จึงตรวจจับ Flicker ของหลอดไฟได้ง่ายมาก
ให้ลอง Slow Motion กลางแจ้ง
ถ้าภาพกลางแจ้งปกติ กล้องมีโอกาสทำงานตามปกติ
ไฟ LED ของรถยนต์บางระบบสามารถถูก Camera มองเห็นเป็นการกะพริบหรือขาดเป็นช่วงได้
หากเกิดเฉพาะเมื่อถ่ายไฟ LED แต่ฉากอื่นปกติ ไม่ได้หมายความว่า Camera Sensor เสีย
หากอาการเริ่มทันทีหลังตกกระแทก และมีเส้นแม้ถ่ายกลางแจ้ง ให้ทดสอบ Camera Module ทุกตัว
แรงกระแทกอาจส่งผลต่อ
ถ้าเส้นเกิดเฉพาะกล้องตัวเดิมทุกแอป ควรให้ช่างตรวจ
น้ำหรือความชื้นสามารถกระทบ Camera Module และ Connector
หากมีอาการร่วม เช่น
ควรตรวจความชื้นภายในเครื่อง
การ Reset Camera Settings จะไม่แก้ความเสียหายจากน้ำ
หากก่อนซ่อมไม่มีเส้น แต่หลังเปลี่ยน Camera แล้วเกิดทันที ควรนำกลับไปให้ร้านเดิมตรวจ
อาจเกี่ยวข้องกับ
ไม่ควร Factory Reset ก่อนตรวจงานซ่อมหากอาการเริ่มทันทีหลังเปลี่ยนอะไหล่
ควรแยกด้วยการนำไฟล์ภาพไปเปิดบนอุปกรณ์อื่น
ควรตรวจหน้าจอ
ควรตรวจ Camera หรือ Software ต่อ
ยังไม่ควร Factory Reset เป็นขั้นตอนแรก
ก่อนถึงขั้นนั้นควรตรวจ
ให้ครบก่อน
หาก Camera Sensor หรือ Camera Module เสีย การ Factory Reset จะไม่ช่วย
ให้ตรวจตามลำดับนี้
① ทดสอบกล้องกลางแจ้งในแสงธรรมชาติ
② เปลี่ยนแหล่งกำเนิดแสงภายในห้อง
③ เปิด Anti-Flicker หรือ Anti-Banding เป็น Auto
④ ทดลอง 50 Hz/60 Hz หาก Camera รองรับและจำเป็น
⑤ เปลี่ยน Video Frame Rate เช่น 60 fps เป็น 30 fps
⑥ ทดสอบ Photo และ Video แยกกัน
⑦ ถ่ายจอหรือหลอด LED แล้วเปรียบเทียบกับวัตถุปกติ
⑧ รีเซ็ต Camera Settings
⑨ ถอดฟิล์มเลนส์และเคสหากมีเส้นแสงหรือ Flare
⑩ ทดสอบ 0.5x, 1x, Telephoto และกล้องหน้า
⑪ ส่งไฟล์ไปดูบนอุปกรณ์อื่นเพื่อแยกปัญหาหน้าจอ
⑫ รีสตาร์ตและล้าง Camera Cache บน Android
⑬ อัปเดต Camera App และระบบ
⑭ หากมีเส้นแม้กลางแจ้งทุกครั้ง ให้ตรวจ Camera Module
ถ้ากล้องมีเส้นเฉพาะเมื่อถ่ายใต้หลอด LED, ฟลูออเรสเซนต์ หรือหน้าจอ แต่กลับมาปกติเมื่อถ่ายกลางแจ้ง อาการส่วนใหญ่สัมพันธ์กับ Flicker หรือ Banding ของแหล่งกำเนิดแสง
แต่ถ้าเส้นอยู่ตำแหน่งเดิมในไฟล์ภาพและวิดีโอทุกครั้ง แม้ถ่ายกลางแจ้ง และเกิดเฉพาะ Camera Module ตัวเดียว มีโอกาสมากขึ้นว่า Camera Sensor หรือส่วนประกอบของกล้องต้องได้รับการตรวจ
comsiam แนะนำให้ทำการทดสอบง่ายที่สุดก่อนคือ ถ่ายฉากเดียวกันใต้หลอดไฟและกลางแจ้ง เพราะเพียงขั้นตอนนี้ก็มักช่วยแยกได้แล้วว่าเป็น Flicker จากแสงหรือความผิดปกติของกล้องจริง