Contact
Line : comsiam
กล้องมือถือถ่ายแล้วมีจุดดำ จุดเงา หรือจุดเล็ก ๆ อยู่ตำแหน่งเดิมทุกภาพ อาจเกิดจาก ฝุ่นหรือคราบบนกระจกเลนส์ ฟิล์มครอบกล้องมีสิ่งสกปรก ฝุ่นเข้าไปอยู่ด้านในชุดกล้อง หรือเซนเซอร์/Camera Module มีปัญหา
วิธีแยกสาเหตุที่สำคัญที่สุดคือดูว่า จุดดำอยู่ตำแหน่งเดิมทุกครั้งหรือไม่ และเกิดเฉพาะกล้องตัวใดตัวหนึ่งหรือทุกกล้อง เพราะถ้าจุดติดอยู่ตำแหน่งเดิมในภาพจากเลนส์เดียวตลอด มีโอกาสเกี่ยวข้องกับฝุ่นภายในหรือชุดกล้องนั้นมากขึ้น
บทความนี้จาก comsiam จะพาไล่ตรวจตั้งแต่สิ่งสกปรกด้านนอก ไปจนถึงกรณีที่ควรตรวจ Camera Module โดยไม่รีบสรุปว่าต้องเปลี่ยนกล้องทันที
❶ เช็ดเลนส์กล้องให้สะอาดก่อน
เริ่มจากสาเหตุง่ายที่สุด
กระจกครอบกล้องอาจมี
- ฝุ่น
- คราบมัน
- รอยนิ้วมือ
- เศษสิ่งสกปรก
- คราบน้ำ
เกาะอยู่ตรงหน้าเลนส์
ใช้ผ้านุ่มสะอาดเช็ดกระจกเลนส์ทุกตัว แล้วถ่ายภาพใหม่
หากจุดดำหาย แสดงว่าปัญหาเกิดจากสิ่งสกปรกภายนอก ไม่ใช่ Camera Module
❷ ถอดฟิล์มหรือกระจกครอบเลนส์ที่ติดเพิ่ม
ฟิล์มเลนส์สามารถทำให้เกิดจุดดำหรือเงาในภาพได้ หากมี
- ฝุ่นติดอยู่ด้านใน
- รอยแตก
- คราบกาว
- จุดดำบนตัวฟิล์ม
- ฟองอากาศ
ลองถอดฟิล์มครอบกล้องออกแล้วถ่ายภาพใหม่
ถ้าจุดหายทันที ไม่จำเป็นต้องซ่อมกล้อง
❸ ถอดเคสมือถือเพื่อทดสอบ
เคสบางรุ่นอาจมีขอบหรือชิ้นส่วนบังเลนส์ โดยเฉพาะกล้อง Ultra-wide
ผลที่เกิดขึ้นอาจเป็น
- เงาดำที่ขอบภาพ
- มุมภาพมืด
- วงดำ
- จุดเงา
ถอดเคสออกแล้วทดสอบภาพใหม่
หากหาย แสดงว่าเคสหรืออุปกรณ์เสริมเป็นสาเหตุ
❹ ถ่ายกำแพงหรือกระดาษสีขาวเพื่อทดสอบจุดดำ
วิธีตรวจที่ง่ายมากคือถ่ายพื้นผิวเรียบและสีอ่อน เช่น
- กระดาษสีขาว
- กำแพงสีขาว
- ท้องฟ้าสว่าง
ให้ใช้แสงเพียงพอและถือมือถือให้นิ่ง
ภาพพื้นเรียบจะทำให้จุดดำเห็นได้ชัดกว่าการถ่ายฉากที่มีรายละเอียดเยอะ
❺ เช็กว่าจุดดำอยู่ตำแหน่งเดิมทุกภาพหรือไม่
ลองถ่ายหลายภาพโดยเปลี่ยนวัตถุและมุมกล้อง
ถ้าจุดดำอยู่ตำแหน่งเดิมบนภาพตลอด
มีโอกาสเกี่ยวข้องกับ
- ฝุ่นบนหรือในระบบเลนส์
- สิ่งสกปรกภายใน
- Sensor/Camera Module
ถ้าจุดเปลี่ยนตำแหน่งตามฉาก
อาจเป็นวัตถุจริง เงา หรือสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่กล้องเสีย
❻ ซูมดูรูปใน Gallery
เปิดภาพที่มีจุดดำใน Gallery แล้วขยายดู
สังเกตว่าเป็น
- จุดดำคม
- จุดเบลอ
- เงากลม
- จุดสี
- รอยฟุ้ง
ลักษณะของจุดช่วยแยกสาเหตุได้
จุดดำฟุ้งเป็นวง
มักน่าสงสัยเรื่องฝุ่นหรือสิ่งสกปรกที่ไม่ได้อยู่บนระนาบโฟกัส
จุดเล็กคมมาก
อาจต้องตรวจไฟล์และ Camera Sensor เพิ่มเติม
❼ ทดสอบกล้อง 0.5x, 1x และ Zoom แยกกัน
มือถือรุ่นใหม่มักมี Camera Module หลายตัว
ลองถ่ายภาพฉากเดียวกันด้วย
① 0.5x
② 1x
③ 2x หรือ Telephoto หากมี
ถ้าจุดดำมีเฉพาะ 1x
มีโอกาสว่าปัญหาอยู่ที่กล้องหลัก
ถ้า 0.5x ปกติ แต่ 1x และ Zoom บางช่วงมีจุด
ควรดูว่าระบบกำลังใช้ Camera Module ตัวใด
ถ้าทุกกล้องมีจุดเหมือนกัน
ควรตรวจฟิล์ม เคส หรือซอฟต์แวร์เพิ่มเติม
❽ ทดสอบกล้องหน้า
ลองถ่ายภาพด้วยกล้องหน้า
ถ้ากล้องหน้าปกติ แต่กล้องหลังมีจุดดำ แสดงว่าปัญหามีแนวโน้มอยู่บริเวณชุดกล้องหลัง
ถ้ากล้องหน้าเองก็มีจุดตำแหน่งคงที่ ควรตรวจเลนส์หรือกระจกหน้าจอบริเวณกล้องหน้าแยกกัน
❾ จุดดำเกิดเฉพาะเลนส์เดียว หมายความว่าอะไร
หากกล้องหลายเลนส์ในเครื่องมีเพียงหนึ่งเลนส์ที่เกิดจุดดำทุกภาพ มีโอกาสสูงขึ้นว่าปัญหาจำกัดอยู่ที่ Camera Module หรือกระจกของเลนส์นั้น
ตัวอย่าง
- 0.5x ไม่มีจุด
- 1x มีจุดดำ
- Telephoto ไม่มีจุด
กรณีนี้ควรเน้นตรวจกล้องหลัก 1x มากกว่าระบบทั้งเครื่อง
❿ จุดดำเฉพาะตอน Zoom
มือถือบางรุ่นเปลี่ยน Camera Module ตามระดับ Zoom
ดังนั้นจุดดำอาจปรากฏเมื่อถึงระยะหนึ่ง เช่น
- 3x
- 5x
- 10x
หากจุดเกิดเฉพาะช่วงที่ระบบเข้าสู่ Telephoto มีโอกาสเกี่ยวกับเลนส์ Telephoto
ให้ทดสอบในที่มีแสงเพียงพอ เพราะมือถือบางรุ่นอาจสลับกล้องแตกต่างกันตามสภาพแสง
⓫ จุดดำเฉพาะใน Photo Mode
ถ้า Photo มีจุด แต่ Video ไม่มี ให้ทดสอบเพิ่มเติมด้วย Camera App อื่น
อาจเกี่ยวกับ
- Image Processing
- HDR
- Camera Mode
- การประมวลผลหลายเฟรม
แต่ถ้าจุดอยู่ตำแหน่งเดิมในภาพจาก Camera Module เดิมทุกครั้ง ยังควรตรวจฮาร์ดแวร์
⓬ จุดดำในวิดีโอด้วยหรือไม่
เปิด Video Mode แล้วบันทึกฉากพื้นสีอ่อน
จากนั้นดูว่าจุดดำยังอยู่ตำแหน่งเดิมหรือไม่
ถ้ามีทั้งภาพนิ่งและวิดีโอ
มีแนวโน้มเกี่ยวข้องกับเส้นทางภาพจากกล้องมากขึ้น
ถ้ามีเฉพาะรูปนิ่ง
ควรตรวจ Camera App และ Image Processing เพิ่มเติม
⓭ ลองใช้ Camera App อื่น
เพื่อแยกปัญหา Software ออกจาก Hardware ให้ลองใช้กล้องจากแอปอื่นที่เข้าถึง Camera Module เดียวกัน
หากจุดดำปรากฏตำแหน่งเดิมในหลายแอป มีโอกาสสูงขึ้นว่าไม่ได้เกิดจาก Camera App มาตรฐานเพียงอย่างเดียว
⓮ รีสตาร์ตมือถือ
ถ้าจุดเพิ่งปรากฏโดยไม่มีประวัติตกหรือซ่อมเครื่อง ให้รีสตาร์ตมือถือหนึ่งครั้ง
แม้จุดดำคงที่มักไม่ใช่ปัญหาที่แก้ด้วย Restart แต่การรีสตาร์ตช่วยตัดปัญหา Camera Service หรือ Image Processing ชั่วคราวออกไปได้
หลังเปิดเครื่องให้ถ่ายพื้นสีขาวใหม่แล้วเปรียบเทียบ
⓯ รีเซ็ต Camera Settings
หากจุดเกิดหลังปรับ Camera Mode หรือ Effect หลายอย่าง ให้ลองคืนค่า Camera Settings
ค้นหา
Reset settings
หรือ
คืนค่าการตั้งค่ากล้อง
จากนั้นทดสอบด้วย
Photo Mode + 1x + ไม่มี Filter
⓰ ปิด Filter และ Effect
Filter หรือ Effect บางชนิดอาจสร้างจุดหรือ Texture บนภาพโดยตั้งใจ
ลองปิด
- Filter
- Beauty
- Portrait Effect
- AR Effect
- Watermark Effect
ทั้งหมด
แล้วถ่ายใหม่
หากจุดหาย แสดงว่าไม่ได้เกิดจาก Sensor
⓱ ล้าง Camera Cache บน Android
สำหรับ Android สามารถลอง
การตั้งค่า > แอป > Camera > ที่เก็บข้อมูล > ล้างแคช
จากนั้น Force Stop แล้วเปิด Camera ใหม่
หากจุดดำเกิดจากการแสดงผลหรือ Cache ผิดปกติ วิธีนี้อาจช่วยได้
แต่ถ้าจุดอยู่ตำแหน่งเดิมทุกแอป มีแนวโน้มเป็นปัญหาทางกายภาพมากกว่า
⓲ อัปเดต Camera App และระบบ
หากอาการเกิดหลัง System Update หรือ Camera Update ให้ตรวจว่ามี Patch ใหม่หรือไม่
การอัปเดตอาจแก้
- Camera Processing
- HDR
- Lens Switching
- Sensor Calibration
ได้
หลังอัปเดตควรรีสตาร์ตเครื่องและทดสอบใหม่
⓳ จุดดำหลังอัปเดตระบบ
หากก่อนอัปเดตไม่เคยมีจุด แต่หลังอัปเดตเกิดขึ้น ให้ทดสอบ
① Camera App อื่น
② Photo และ Video
③ เลนส์ทุกตัว
④ ปิด Filter และ HDR
⑤ รีเซ็ต Camera Settings
ถ้าจุดเกิดเฉพาะ Camera App หรือ Mode บางแบบ ซอฟต์แวร์อาจเกี่ยวข้อง
แต่ถ้าจุดอยู่ตำแหน่งเดิมในทุกแอป อาจเป็นความบังเอิญที่ Hardware เริ่มมีปัญหาในช่วงเดียวกัน
⓴ ฝุ่นอยู่ด้านในกระจกกล้องได้อย่างไร
ฝุ่นสามารถเข้าไปภายในได้เมื่อ
- กระจกกล้องแตก
- ฝาหลังเคยถูกเปิด
- เปลี่ยนกระจกเลนส์
- เปลี่ยน Camera Module
- เครื่องเคยซ่อม
- ซีลบริเวณกล้องไม่สมบูรณ์
หากฝุ่นอยู่ลึกด้านใน การเช็ดกระจกด้านนอกจะไม่ช่วย
㉑ จุดดำหลังเปลี่ยนกระจกเลนส์
ถ้าก่อนซ่อมภาพปกติ แต่หลังเปลี่ยนกระจกแล้วเกิดจุดดำ ให้สงสัย
- ฝุ่นอยู่ด้านใน
- เศษกาว
- คราบบนกระจกด้านใน
- การทำความสะอาดก่อนประกอบไม่สมบูรณ์
ควรนำกลับให้ร้านเดิมตรวจ
ไม่ควรพยายามแกะกระจกเองหากไม่มีเครื่องมือเหมาะสม
㉒ จุดดำหลังเปลี่ยนฝาหลัง
การเปลี่ยนฝาหลังอาจต้องเปิดบริเวณรอบกล้อง
หากมีฝุ่นเข้าไประหว่างการซ่อม อาจเห็นเป็นจุดดำหลังประกอบเสร็จ
ถ้าอาการเริ่มทันทีหลังซ่อม ควรแจ้งร้านเดิมก่อนทำ Factory Reset
㉓ จุดดำหลังเปลี่ยน Camera Module
ถ้าเพิ่งเปลี่ยนกล้องแล้วภาพมีจุดดำตั้งแต่เริ่มใช้งาน อาจเกิดจาก
- Camera Module มีฝุ่นภายใน
- อะไหล่มีตำหนิ
- กระจกเลนส์สกปรก
- ฝุ่นเข้าในขั้นตอนประกอบ
ควรให้ร้านตรวจหรือเปลี่ยนอะไหล่ตามเงื่อนไขการรับประกันงานซ่อม
㉔ จุดดำหลังมือถือหล่น
แรงกระแทกอาจทำให้
- กระจกกล้องแตกร้าว
- สิ่งสกปรกเข้าไป
- Camera Module เสียหาย
- ชิ้นส่วนภายในเคลื่อน
หากจุดเกิดทันทีหลังตก ให้ตรวจรอยแตกบริเวณกล้องอย่างละเอียด
ถ้ามีปัญหา Focus หรือภาพสั่นร่วมด้วย ควรตรวจ Camera Module เพิ่มเติม
㉕ จุดดำหลังมือถือโดนน้ำ
หลังน้ำเข้าอาจเกิดคราบหรือสิ่งตกค้างภายในระบบกล้องได้
อาการร่วมอาจเป็น
- ฝ้า
- จุดดำ
- จุดขาว
- ภาพฟุ้ง
- Focus ผิดปกติ
หากเห็นฝ้าหรือคราบอยู่ด้านใน ควรตรวจความชื้นภายในเครื่อง ไม่ใช่เพียงเช็ดกระจกด้านนอก
㉖ จุดดำกับฝ้ากล้องต่างกันอย่างไร
จุดดำ
มักเห็นเป็นตำแหน่งเฉพาะในภาพ
ฝ้า
มักทำให้ภาพทั้งบริเวณ
- ขาว
- ฟุ้ง
- Contrast ลด
ทั้งสองอาการสามารถเกิดจากสิ่งสกปรกหรือความชื้นภายในได้ แต่รูปแบบผลกระทบต่างกัน
㉗ จุดดำเกิดจาก Dead Pixel ของหน้าจอได้ไหม
ได้ หากจุดดำที่เห็นจริง ๆ อยู่บน หน้าจอ ไม่ใช่ในไฟล์ภาพ
วิธีตรวจคือเปิดรูปเดียวกันบนอุปกรณ์อื่น หรือส่งรูปไปดูบนคอมพิวเตอร์/โทรศัพท์อีกเครื่อง
ถ้าจุดดำหายเมื่อดูบนอุปกรณ์อื่น
ปัญหาอาจอยู่ที่หน้าจอมือถือ ไม่ใช่ Camera
ถ้าจุดติดอยู่ในไฟล์ภาพ
ควรตรวจกล้องต่อ
㉘ วิธีแยกจุดบนหน้าจอกับจุดในกล้อง
ถ่ายภาพหนึ่งรูป แล้ว
- เปิดรูปใน Gallery
- หมุนภาพหรือ Zoom
- เลื่อนภาพบนหน้าจอ
ถ้าจุดดำอยู่ตำแหน่งเดิมบนหน้าจอ ไม่เคลื่อนตามรูป
อาจเป็นปัญหาหน้าจอ
ถ้าจุดเคลื่อนตามรูป
แสดงว่าจุดอยู่ในไฟล์ภาพจริง
㉙ จุดดำเกิดจาก Sensor ได้หรือไม่
เป็นไปได้ แต่ในมือถือผู้ใช้ไม่สามารถเข้าถึง Sensor เพื่อทำความสะอาดแบบกล้องเปลี่ยนเลนส์ได้ง่าย
Camera Module ของมือถือเป็นชุดปิดขนาดเล็ก
หากสิ่งสกปรกหรือความเสียหายอยู่ภายใน Module มักต้องให้ช่างตรวจและในบางกรณีอาจต้องเปลี่ยน Camera Module
㉚ Hot Pixel หรือ Defective Pixel ต่างจากฝุ่นอย่างไร
Pixel ผิดปกติมักมีลักษณะเป็นจุดขนาดเล็กมาก และบางกรณีอาจเห็นเด่นในภาพที่มืดหรือ Exposure นาน
ส่วนฝุ่นมักทำให้เกิดเงาหรือจุดฟุ้งมากกว่า
หากจุดดำเห็นเด่นชัดในทุกสภาพแสงและอยู่ตำแหน่งเดิม ควรทดสอบหลาย Mode เพื่อช่วยแยกสาเหตุ
จุดดำมีเฉพาะตอนถ่ายท้องฟ้า แต่ถ่ายอย่างอื่นไม่เห็น
พื้นสีเรียบอย่างท้องฟ้าทำให้จุดเล็ก ๆ มองเห็นง่ายขึ้น
ไม่ได้หมายความว่าจุดเพิ่งเกิดเฉพาะตอนถ่ายท้องฟ้า
ลองถ่าย
- กำแพงขาว
- กระดาษขาว
เพื่อยืนยันว่าจุดอยู่ตำแหน่งเดิมหรือไม่
จุดดำเปลี่ยนขนาดเมื่อ Zoom
ถ้า Zoom แล้วจุดเปลี่ยนหรือหายไป อาจเป็นเพราะโทรศัพท์เปลี่ยน Camera Module
เช่น
- 1x ใช้ Main Camera
- 3x ใช้ Telephoto
หากจุดมีเฉพาะช่วงที่ใช้เลนส์หนึ่ง แสดงว่าปัญหาน่าจะเกี่ยวข้องกับกล้องตัวนั้น
จุดดำอยู่มุมภาพอย่างเดียว
ถ้าเป็นเงาดำบริเวณมุมหรือขอบภาพ ให้ตรวจ
- เคส
- ฟิล์มเลนส์
- อุปกรณ์เสริม
- เลนส์ Ultra-wide
ก่อน
โดยเฉพาะ Ultra-wide สามารถเห็นสิ่งที่อยู่ใกล้ขอบกล้องได้มากกว่ากล้องหลัก
จุดดำหลายจุดเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
ถ้าจุดในภาพมีจำนวนเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหลัง
- กระจกกล้องแตก
- น้ำเข้า
- เครื่องถูกเปิดซ่อม
ควรให้ช่างตรวจ
เพราะอาจมีฝุ่นหรือสิ่งสกปรกเข้าสู่บริเวณกล้องต่อเนื่อง
จุดดำขยับเมื่อเขย่ามือถือ ผิดปกติไหม
ไม่ควรเขย่าหรือเคาะเครื่องเพื่อทดสอบ
หากจุดในภาพเปลี่ยนไปหลังการกระแทกหรือเคลื่อนไหวผิดปกติ ควรให้ช่างตรวจชุดกล้องแทน
การเคาะเครื่องอาจทำให้ระบบ OIS หรือ Camera Module เสียหายเพิ่มขึ้น
สามารถเปิดเครื่องทำความสะอาดกล้องเองได้ไหม
ถ้าไม่มีประสบการณ์ด้านการซ่อมมือถือ ไม่แนะนำ
Camera Module และ Connector มีขนาดเล็ก และการเปิดเครื่องอาจทำให้
- สายแพเสีย
- ฝุ่นเข้าเพิ่ม
- ซีลกันน้ำเสีย
- กระจกเลนส์เสีย
- แบตเตอรี่ได้รับความเสียหาย
ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจหากปัญหาอยู่ด้านใน
ใช้ลมอัดเป่ารูเลนส์ได้ไหม
ไม่ควรเป่าลมแรงเข้าไปในช่องหรือรอยต่อของกล้อง
นอกจากอาจดันฝุ่นเข้าไปลึกกว่าเดิมแล้ว ยังอาจกระทบชิ้นส่วนภายใน
ถ้าฝุ่นอยู่ด้านนอก ให้ใช้ผ้านุ่มทำความสะอาดบริเวณกระจกแทน
Factory Reset ช่วยแก้จุดดำในกล้องไหม
โดยทั่วไป ไม่ควร Factory Reset เป็นขั้นตอนแรก
ถ้าจุดดำเกิดจาก
- ฝุ่น
- กระจกเลนส์
- Camera Module
- Sensor
การ Factory Reset จะไม่ช่วย
ควรพิจารณาซอฟต์แวร์เฉพาะกรณีที่จุดเกิดเพียงบาง Mode หรือบางแอป และไม่มีใน Camera App อื่น
จะรู้ได้อย่างไรว่าควรนำมือถือไปซ่อม
ควรให้ช่างหรือศูนย์บริการตรวจหาก
- เช็ดเลนส์แล้วจุดไม่หาย
- ถอดฟิล์มแล้วไม่หาย
- จุดอยู่ตำแหน่งเดิมทุกภาพ
- มีเฉพาะ Camera Module ตัวเดียว
- จุดอยู่ทั้ง Photo และ Video
- แอปอื่นก็มีจุดตำแหน่งเดียวกัน
- มีฝ้าหรือความชื้นภายใน
- กระจกกล้องแตก
- อาการเริ่มหลังซ่อม
- อาการเริ่มหลังตกหรือน้ำเข้า
กรณีเหล่านี้มีโอกาสเกี่ยวข้องกับสิ่งสกปรกภายในหรือ Camera Module มากขึ้น
สรุปวิธีแก้กล้องมือถือมีจุดดำในภาพ
ให้ตรวจตามลำดับนี้
① เช็ดกระจกเลนส์ให้สะอาด
② ถอดฟิล์มหรือกระจกครอบกล้องที่ติดเพิ่ม
③ ถอดเคสมือถือ
④ ถ่ายกระดาษหรือกำแพงสีขาวเพื่อทดสอบ
⑤ ตรวจว่าจุดอยู่ตำแหน่งเดิมทุกภาพหรือไม่
⑥ ทดสอบ 0.5x, 1x และ Telephoto แยกกัน
⑦ ทดสอบกล้องหน้าและกล้องหลัง
⑧ ทดสอบ Photo และ Video
⑨ ทดลอง Camera App อื่น
⑩ ปิด Filter และ Effect
⑪ รีสตาร์ตและรีเซ็ต Camera Settings
⑫ ตรวจว่าจุดอยู่ในไฟล์ภาพหรืออยู่บนหน้าจอ
⑬ ตรวจประวัติตกน้ำ ตกกระแทก หรือซ่อมเครื่อง
⑭ หากจุดยังอยู่ตำแหน่งเดิมทุกแอป ให้ตรวจ Camera Module
ถ้าจุดดำหายหลังเช็ดเลนส์หรือถอดฟิล์มครอบกล้อง ปัญหาสามารถแก้ได้ง่ายโดยไม่ต้องซ่อมมือถือ
แต่ถ้าจุดดำอยู่ตำแหน่งเดิมทั้งภาพถ่ายและวิดีโอ เกิดเฉพาะ Camera Module ตัวเดียว และยังเห็นเหมือนเดิมในทุกแอป มีโอกาสมากขึ้นว่า มีฝุ่นหรือความผิดปกติอยู่ภายในชุดกล้อง
comsiam แนะนำให้ทดสอบด้วย พื้นสีขาว + หลายเลนส์ + หลายแอป ก่อนนำเครื่องซ่อม เพราะจะช่วยระบุได้ชัดเจนว่าปัญหาอยู่ที่กระจกภายนอก หน้าจอ หรือ Camera Module จริง
