เครื่องพิมพ์ 3D พิมพ์ชิ้นงานไม่ติดฐาน แก้ได้อย่างไร

หากชิ้นงาน 3D หลุดจากฐานระหว่างพิมพ์ หรือเส้นพลาสติกชั้นแรกไม่เกาะฐาน ปัญหามักเกี่ยวกับพื้นผิวที่สกปรก ระยะหัวฉีด การปรับระดับฐาน หรือการตั้งค่าวัสดุ บทความนี้เน้นเครื่อง FDM ที่ใช้เส้นพลาสติก ส่วนเครื่อง Resin มีขั้นตอนตรวจสอบเฉพาะของระบบนั้น

① หยุดพิมพ์และตรวจชั้นแรก

ถ้าชิ้นงานเริ่มยกหรือเคลื่อนจากฐาน ให้หยุดงานพิมพ์ก่อน เพื่อป้องกันเส้นพลาสติกพันหัวฉีดหรือกระจายอยู่ในเครื่อง จากนั้นตรวจชั้นแรกที่พิมพ์ออกมา

เส้นชั้นแรกควรเรียงต่อเนื่องและยึดติดกับฐาน หากเส้นกลมลอย ไม่เกาะ หรือถูกหัวฉีดลากไปมา อาจต้องตรวจระยะหัวฉีดกับฐานและการปรับระดับเครื่อง

② ทำความสะอาดพื้นผิวฐานพิมพ์

ฝุ่น คราบมัน หรือรอยนิ้วมืออาจลดการยึดเกาะของวัสดุ ให้ถอดฐานออกได้เฉพาะเมื่อคู่มืออนุญาต แล้วทำความสะอาดตามวิธีที่ผู้ผลิตแนะนำ ก่อนพิมพ์ควรรอให้พื้นผิวแห้งสนิท

หลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาหรือวัสดุขัดที่คู่มือไม่ได้ระบุ เพราะพื้นผิวฐานแต่ละชนิดมีวิธีดูแลต่างกัน

③ ตรวจระดับฐานและระยะหัวฉีด

ปรับระดับฐานหรือสั่ง Auto Bed Leveling ตามขั้นตอนของรุ่นเครื่อง หากหัวฉีดอยู่ห่างจากฐานมากเกินไป เส้นพลาสติกอาจไม่ถูกกดให้เกาะพื้นผิว แต่ถ้าใกล้เกินไปก็อาจขวางการไหลของวัสดุหรือขูดฐานได้

หลังปรับแล้ว ให้สังเกตการพิมพ์ชั้นแรกอย่างใกล้ชิด และทำ First Layer Calibration หรือปรับ Z Offset เฉพาะเมื่อคู่มือรุ่นนั้นรองรับ

④ ตรวจอุณหภูมิและโปรไฟล์วัสดุ

เลือกโปรไฟล์ใน Slicer ให้ตรงกับชนิดเส้นพลาสติกและรุ่นเครื่อง ตรวจอุณหภูมิหัวฉีดและฐานพิมพ์ตามคำแนะนำของผู้ผลิตวัสดุ ไม่ควรเพิ่มอุณหภูมิแบบสุ่ม เพราะค่าที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับทั้งวัสดุ เครื่อง และพื้นผิวฐาน

หากใช้เส้นพลาสติกหรือการตั้งค่าใหม่ ให้เริ่มจากค่ามาตรฐานของโปรไฟล์ที่ตรงกับเครื่องก่อน แล้วทดลองพิมพ์ชิ้นงานขนาดเล็ก

⑤ ลดการยกมุมและเพิ่มพื้นที่ยึดเกาะ

ชิ้นงานที่มีพื้นที่สัมผัสฐานน้อยหรือมุมยกได้ง่าย อาจใช้ Brim ใน Slicer เพื่อเพิ่มพื้นที่ยึดเกาะรอบฐานของชิ้นงาน ตรวจการวางโมเดลและเลือกพื้นผิวที่กว้างกว่าวางชิดฐานเมื่อทำได้

การใช้กาวหรือแผ่นช่วยยึดเกาะไม่จำเป็นกับทุกเครื่องและทุกวัสดุ ให้ใช้เฉพาะเมื่อคู่มือของเครื่องหรือวัสดุแนะนำ เพราะวัสดุบางชนิดอาจยึดติดกับพื้นผิวบางแบบแน่นเกินไป

⑥ ตรวจอุปกรณ์และวัสดุเพิ่มเติม

ถ้าพิมพ์แล้วเส้นพลาสติกออกไม่สม่ำเสมอ ให้ตรวจว่ามีการป้อนเส้นต่อเนื่องและใช้วัสดุที่ตรงกับโปรไฟล์หรือไม่ หากใช้แผ่นฐานแบบถอดได้ ให้ตรวจว่าใส่กลับเข้าที่ถูกตำแหน่งและไม่โยก

ถ้าทำความสะอาดและปรับฐานแล้วยังหลุดซ้ำ ควรพิมพ์ลายทดสอบชั้นแรกตามคู่มือและตรวจผลก่อนเปลี่ยนอะไหล่

⑦ สรุปลำดับแก้ปัญหา

1. หยุดงานที่กำลังพิมพ์เมื่อชิ้นงานเริ่มหลุด
2. ทำความสะอาดฐานตามคู่มือ
3. ตรวจระดับฐานและระยะหัวฉีด
4. เลือกโปรไฟล์และอุณหภูมิให้ตรงวัสดุ
5. ทดลองใช้ Brim เมื่อชิ้นงานมีพื้นที่สัมผัสฐานน้อย
6. พิมพ์ทดสอบชั้นแรกก่อนเริ่มงานเต็มชิ้น

สรุปคือ เริ่มจากพื้นผิวฐานและชั้นแรก แล้วค่อยตรวจระยะหัวฉีด ระดับฐาน และการตั้งค่าวัสดุ ComSiam แนะนำให้เปลี่ยนค่าทีละอย่างและจดผลไว้ เพื่อรู้ว่าขั้นตอนไหนช่วยแก้ปัญหาได้จริง

หากยังไม่ติดฐาน ให้ถ่ายภาพชั้นแรกพร้อมแจ้งรุ่นเครื่อง ชนิดวัสดุ และพื้นผิวฐานที่ใช้ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ ComSiam หรือศูนย์บริการวิเคราะห์สาเหตุได้แม่นยำขึ้น