Contact
Line : comsiam
NPU ย่อมาจาก Neural Processing Unit เป็นหน่วยประมวลผลที่ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับงาน AI และ Machine Learning เช่น การวิเคราะห์ภาพ เสียง ภาษา การประมวลผลโมเดล AI และฟีเจอร์อัจฉริยะที่ทำงานแบบเรียลไทม์
จุดสำคัญของ Copilot+ PC คือ Microsoft กำหนดให้เครื่องต้องมี NPU ประสิทธิภาพระดับ 40+ TOPS เพื่อรองรับงาน AI บนอุปกรณ์ได้รวดเร็วและใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าโยนงานทั้งหมดไปให้ CPU หรือ GPU
บทความนี้ comsiam จะอธิบายแบบเข้าใจง่ายว่า NPU คืออะไร ต่างจาก CPU และ GPU อย่างไร และทำไม Copilot+ PC ถึงต้องมี NPU
① NPU คืออะไร
NPU คือชิปหรือหน่วยประมวลผลที่สร้างมาเพื่อเร่งงานด้าน Artificial Intelligence โดยเฉพาะ
NPU มีความสามารถเด่นในการประมวลผลข้อมูลจำนวนมากแบบขนาน และเหมาะกับคณิตศาสตร์ที่ใช้ใน Neural Network และโมเดล Machine Learning
Microsoft ระบุว่า NPU สามารถประมวลผลข้อมูลจำนวนมากพร้อมกันได้ในระดับล้านล้าน Operations ต่อวินาที และมีประสิทธิภาพด้านพลังงานสูงกว่า CPU หรือ GPU ในงาน AI หลายประเภท
② NPU ต่างจาก CPU อย่างไร
CPU หรือ Central Processing Unit เป็นหน่วยประมวลผลหลักของคอมพิวเตอร์
CPU เหมาะกับงานทั่วไป เช่น
- เปิดโปรแกรม
- ทำงานระบบ
- คำนวณ
- Browser
- Office
- ควบคุม Windows
- ประมวลผลคำสั่งทั่วไป
CPU มีความยืดหยุ่นสูง แต่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อทำ AI อย่างเดียว
NPU กลับกัน ถูกปรับแต่งมาโดยเฉพาะสำหรับงาน Neural Network และ AI inference
③ NPU ต่างจาก GPU อย่างไร
GPU หรือ Graphics Processing Unit เดิมถูกสร้างมาเพื่อประมวลผลกราฟิกจำนวนมากแบบขนาน
GPU เหมาะกับงาน เช่น
- เกม
- 3D
- Render
- Video editing
- AI training
- AI inference บางชนิด
NPU ก็ทำงานแบบขนานเช่นกัน แต่ถูกออกแบบมาให้เน้น AI และใช้พลังงานน้อยกว่าในงานที่รองรับ
Microsoft อธิบายว่า NPU สามารถรับงาน AI ไปทำแทน เพื่อให้ CPU และ GPU ว่างสำหรับงานอื่น และช่วยลดการใช้พลังงานโดยรวม
④ CPU, GPU และ NPU ทำงานร่วมกันอย่างไร
ในคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ ทั้งสามส่วนไม่ได้มาแทนกัน แต่ทำงานร่วมกัน
ตัวอย่างง่าย ๆ
CPU
ดูแลงานระบบและโปรแกรมทั่วไป
GPU
ดูแลงานกราฟิกและงานประมวลผลแบบขนานหนัก
NPU
ดูแลงาน AI ที่สามารถเร่งด้วย Neural Processing
Windows สามารถเลือกส่งงานไปยัง Processor ที่เหมาะสมที่สุด เพื่อให้ระบบเร็วและประหยัดพลังงานขึ้น
⑤ TOPS คืออะไร
TOPS ย่อมาจาก
Trillions of Operations Per Second
หมายถึงจำนวนล้านล้าน Operations ที่หน่วยประมวลผลสามารถทำได้ในหนึ่งวินาที
ตัวเลขนี้มักใช้วัดความสามารถของ NPU
ตัวอย่าง
40 TOPS หมายถึงความสามารถเชิงทฤษฎีในการประมวลผลประมาณ 40 ล้านล้าน Operations ต่อวินาที
⑥ Copilot+ PC ต้องมี NPU เท่าไร
Microsoft กำหนดว่า Copilot+ PC ต้องมี NPU ที่รองรับงาน AI ระดับ 40+ TOPS
Microsoft เรียก Copilot+ PC ว่าเป็น Windows 11 PC คลาสใหม่ที่มี NPU ประสิทธิภาพสูง เพื่อรองรับ AI experiences รุ่นใหม่บนเครื่อง
ดังนั้น NPU ต่ำกว่าเกณฑ์นี้อาจยังเป็น AI PC ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็น Copilot+ PC
⑦ ทำไมต้อง 40 TOPS ขึ้นไป
เพราะ Microsoft ต้องการให้ฟีเจอร์ AI บางชนิดทำงานแบบ Real-time บนอุปกรณ์โดยไม่กินพลังงานมากเกินไป
ตัวอย่างงาน เช่น
- วิเคราะห์ภาพบนหน้าจอ
- ประมวลผลเสียง
- แปลภาษาแบบสด
- ใช้โมเดลภาษาขนาดเล็ก
- วิเคราะห์ข้อความ
- ใช้ AI กับกล้อง
งานเหล่านี้เกิดขึ้นบ่อยและต่อเนื่อง จึงต้องมีฮาร์ดแวร์ AI ที่เร็วและประหยัดพลังงาน
⑧ NPU ช่วยให้แบตเตอรี่อยู่ได้นานขึ้นอย่างไร
ถ้าไม่มี NPU งาน AI อาจต้องไปใช้ CPU หรือ GPU
GPU สามารถทำ AI ได้ดี แต่ในโน้ตบุ๊กอาจใช้พลังงานสูงกว่า
NPU ถูกออกแบบให้ทำงาน AI ด้วยประสิทธิภาพต่อวัตต์ที่ดี จึงช่วยลดการใช้พลังงานใน workload ที่รองรับ
Microsoft ระบุว่า NPU ช่วยให้ AI inference เร็วขึ้นและมีประสิทธิภาพด้านพลังงานสูง ซึ่งมีผลดีต่ออายุแบตเตอรี่ของ Copilot+ PC
⑨ NPU ทำให้เครื่องเย็นขึ้นไหม
ในงานที่เหมาะสม มีโอกาสช่วยลดภาระของ CPU และ GPU
เมื่อ CPU หรือ GPU ไม่ต้องรับงาน AI ทุกอย่างเอง ระบบอาจใช้พลังงานและสร้างความร้อนน้อยลง
แต่ไม่ได้หมายความว่าเครื่องจะเย็นตลอดเวลา เพราะความร้อนยังขึ้นกับ
- CPU load
- GPU load
- หน้าจอ
- ระบบระบายความร้อน
- งานที่ทำ
⑩ NPU ใช้กับ Recall อย่างไร
Recall เป็นฟีเจอร์หนึ่งของ Copilot+ PC ที่ใช้ AI เพื่อช่วยค้นหาสิ่งที่ผู้ใช้เคยเห็นบนหน้าจอ
การวิเคราะห์ Snapshot ต้องใช้ AI และการประมวลผลภายในเครื่อง
NPU ช่วยให้กระบวนการนี้เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่โยนภาระทั้งหมดไปให้ CPU
นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลว่าทำไม Recall จึงผูกกับ Copilot+ PC
⑪ NPU ใช้กับ Click to Do อย่างไร
Click to Do วิเคราะห์ข้อความและรูปภาพที่อยู่บนหน้าจอ แล้วเสนอ Action ที่เหมาะสม
ตัวอย่าง เช่น
- Copy
- Search
- Summarize
- Rewrite
- ทำงานกับรูปภาพ
Microsoft ระบุว่า Windows 11 Copilot+ AI features หลายส่วนถูกออกแบบมาให้ใช้ NPU โดยตรง
⑫ NPU ใช้กับ Windows Studio Effects อย่างไร
Windows Studio Effects เป็นฟีเจอร์ที่ใช้ AI กับกล้องและไมโครโฟน
ตัวอย่าง
- Background blur
- Eye contact
- Automatic framing
- Voice focus
ถ้าปล่อยให้ CPU ทำงานเหล่านี้ตลอด Video Call จะกินพลังงานมากกว่า
NPU จึงเหมาะกับการประมวลผล AI แบบต่อเนื่องและ Real-time
⑬ NPU ใช้กับ Live Captions อย่างไร
Live Captions ต้องประมวลผลเสียงและภาษาแบบต่อเนื่อง
บน Copilot+ PC ความสามารถบางอย่างสามารถใช้ NPU เพื่อช่วย
- ถอดเสียง
- วิเคราะห์ภาษา
- แปล
- สร้าง Caption
ได้แบบ Real-time
NPU จึงช่วยลด Latency และลดการพึ่ง Cloud ในความสามารถที่รองรับ
⑭ NPU ช่วยงานสร้างภาพไหม
ได้ในงานที่ซอฟต์แวร์ถูกออกแบบให้ใช้ NPU
ตัวอย่างฟีเจอร์ของ Windows บางประเภท เช่น
- Cocreator
- Image processing
- Image transform
- Super Resolution
สามารถใช้ AI component ที่ทำงานในเครื่อง
Microsoft ระบุว่า Windows 11 รุ่นใหม่มี AI components ที่ถูกออกแบบให้ทำงาน Local ผ่านฮาร์ดแวร์ AI โดยเฉพาะ รวมถึง NPU
⑮ NPU ใช้กับโมเดลภาษาได้ไหม
ได้
Microsoft มีโมเดลอย่าง Phi Silica ที่ออกแบบมาเพื่อ On-device inference
โมเดลลักษณะนี้สามารถช่วยงาน เช่น
- สร้างข้อความ
- สรุป
- Rewrite
- แปลงข้อความ
โดยใช้ฮาร์ดแวร์ Local AI
Microsoft ระบุว่า Phi Silica ถูกออกแบบมาเดิมสำหรับ Copilot+ PC ที่มี NPU 40+ TOPS เพื่อรองรับงาน Generative AI บนอุปกรณ์
⑯ NPU ทำให้ AI ใช้ออฟไลน์ได้หรือไม่
ได้บางส่วน
ถ้าโมเดลและฟีเจอร์ถูกติดตั้งและออกแบบให้ทำงานบนเครื่อง ก็สามารถใช้งานโดยไม่ส่งข้อมูลไป Cloud ทุกครั้ง
ข้อดีคือ
- Latency ต่ำ
- ความเป็นส่วนตัวเพิ่มขึ้น
- ลดการใช้อินเทอร์เน็ต
- ใช้งานบางความสามารถแบบ Offline ได้
แต่ไม่ได้หมายความว่า Microsoft Copilot ทุกฟีเจอร์จะใช้ออฟไลน์ได้
⑰ Microsoft Copilot Chat ใช้ NPU ไหม
ไม่จำเป็นต้องใช้ NPU สำหรับทุกคำถาม
Microsoft Copilot แบบ Cloud ใช้ Server ของ Microsoft เป็นหลักสำหรับงานจำนวนมาก
ดังนั้นคอมพิวเตอร์ทั่วไปที่ไม่มี NPU ระดับ Copilot+ PC ก็ยังสามารถใช้ Copilot ได้
NPU มีประโยชน์กับ AI ที่ทำบนอุปกรณ์มากกว่า
⑱ มี NPU แล้ว AI ทุกอย่างจะเร็วขึ้นไหม
ไม่
โปรแกรมต้องถูกพัฒนาให้รองรับ NPU ก่อน
Microsoft ระบุว่า NPU เป็น Hardware resource เช่นเดียวกับ CPU และ GPU และ Software ต้องถูกเขียนให้ใช้ประโยชน์จาก NPU จึงจะได้ประโยชน์จริง
ดังนั้นถ้าโปรแกรมไม่รองรับ NPU ก็อาจยังใช้ CPU หรือ GPU เหมือนเดิม
⑲ เกมใช้ NPU หรือไม่
เกมส่วนใหญ่ยังพึ่ง
- CPU
- GPU
เป็นหลัก
NPU อาจช่วยฟีเจอร์ AI บางอย่าง เช่น
- Camera
- Voice
- Frame processing
- AI effects
แต่ไม่ได้หมายความว่า NPU 50 TOPS จะทำให้ FPS เกมสูงขึ้นโดยตรง
สำหรับ Gaming ควรดู GPU เป็นหลัก
⑳ NPU ใช้แทน GPU ได้ไหม
ไม่ได้
NPU และ GPU มีบทบาทต่างกัน
GPU เหมาะกับ
- Graphics
- Gaming
- Rendering
- Compute หนัก
NPU เหมาะกับ
- AI inference
- Neural Network
- AI แบบ Real-time
- งาน AI ที่ต้องประหยัดพลังงาน
เครื่องที่ดีจึงควรให้ทั้ง CPU, GPU และ NPU ทำงานร่วมกัน
㉑ TOPS สูงกว่าแปลว่าดีกว่าเสมอไหม
ไม่เสมอไป
ตัวเลข TOPS ช่วยบอกความสามารถด้าน AI compute แต่ไม่ใช่ตัววัดคุณภาพคอมพิวเตอร์ทั้งหมด
ต้องดูร่วมกับ
- Software optimization
- Memory bandwidth
- CPU
- GPU
- RAM
- ระบบระบายความร้อน
NPU 50 TOPS อาจไม่ได้เร็วกว่า NPU 45 TOPS อย่างเห็นได้ชัดในทุกโปรแกรม
㉒ NPU 40 TOPS กับ 50 TOPS ต่างกันมากไหม
เชิงตัวเลข 50 TOPS สูงกว่า
แต่ประสบการณ์จริงขึ้นอยู่กับ Software และ workload
ในงาน AI บางประเภทอาจเห็นความต่าง แต่บางงานแทบไม่ต่าง เพราะติดข้อจำกัดที่ส่วนอื่น
ดังนั้นถ้าเลือกซื้อเครื่อง ไม่ควรยอมลด RAM หรือ SSD เพียงเพื่อให้ได้ TOPS สูงขึ้นเล็กน้อย
㉓ NPU อยู่ตรงไหนในเครื่อง
โดยทั่วไป NPU ถูกฝังอยู่ใน Processor หรือ SoC รุ่นใหม่
เช่นแพลตฟอร์มจาก
- Qualcomm
- Intel
- AMD
ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องซื้อการ์ด NPU แยกในโน้ตบุ๊ก Copilot+ PC
㉔ NPU อัปเกรดได้ไหม
โดยทั่วไปไม่ได้
เพราะ NPU มักรวมอยู่ใน Processor หรือ SoC
ถ้าเครื่องเดิมไม่มี NPU ที่แรงพอ การเพิ่ม RAM หรือ SSD จะไม่ทำให้ NPU เพิ่มขึ้น
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการเลือก CPU/SoC ตั้งแต่ซื้อเครื่องจึงสำคัญ
㉕ คอมเก่าสามารถเพิ่ม NPU ได้ไหม
โดยทั่วไปสำหรับโน้ตบุ๊ก ไม่ได้ในรูปแบบง่าย ๆ
เนื่องจาก NPU เป็นส่วนหนึ่งของแพลตฟอร์ม Processor
พีซี Desktop อาจมี Accelerator บางชนิดเพิ่มได้ในอนาคตหรือในตลาดเฉพาะ แต่ไม่ได้ทำให้กลายเป็น Copilot+ PC โดยอัตโนมัติ
㉖ AI PC ทุกเครื่องมี NPU ไหม
ไม่จำเป็น
คำว่า AI PC ถูกใช้ค่อนข้างกว้าง
บางเครื่องอาจมี
- NPU
- GPU ที่มี AI acceleration
- Software AI
- AI camera
แต่ Copilot+ PC ต้องผ่านเกณฑ์ของ Microsoft โดยเฉพาะ
ดังนั้นควรดูสเปกจริง ไม่ควรดูแค่คำโฆษณา
㉗ วิธีเช็กว่าเครื่องมี NPU หรือไม่
ใน Windows 11 รุ่นที่รองรับ สามารถเปิด
Task Manager > Performance
แล้วมองหารายการ
NPU
Microsoft ระบุว่า Task Manager สามารถแสดงการใช้งาน NPU คล้ายกับ CPU, GPU, Memory และ Disk ได้ในอุปกรณ์ที่รองรับ
ถ้าไม่มีรายการ NPU อาจเกิดจากเครื่องไม่มี NPU หรือ Driver/Windows ยังไม่รองรับการแสดงผล
㉘ วิธีดูว่า NPU กำลังทำงานหรือไม่
เปิด Task Manager
จากนั้น
- เลือก Performance
- คลิก NPU
- เปิดฟีเจอร์ AI ที่รองรับ
- ดูกราฟการใช้งาน
ถ้าซอฟต์แวร์เรียกใช้ NPU จะเห็น Usage เปลี่ยนแปลง
㉙ NPU สำคัญกับอนาคตของ Windows แค่ไหน
มีความสำคัญเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
Microsoft กำลังสร้าง Windows AI components และ APIs ที่สามารถใช้โมเดล AI ภายในเครื่องได้มากขึ้น
Copilot+ PC เป็นตัวอย่างชัดเจนของทิศทางนี้ โดย AI หลายส่วนถูกย้ายมาทำงานแบบ Local เพื่อความเร็ว ประสิทธิภาพ และความเป็นส่วนตัว
㉚ คำถามที่พบบ่อย
NPU ย่อมาจากอะไร
Neural Processing Unit
Copilot+ PC ต้องมี NPU กี่ TOPS
ระดับ 40+ TOPS ตามมาตรฐานของ Microsoft
NPU ทำให้เครื่องเล่นเกมแรงขึ้นไหม
ไม่โดยตรง เกมยังพึ่ง CPU และ GPU เป็นหลัก
ไม่มี NPU ใช้ Microsoft Copilot ได้ไหม
ได้ เพราะ Copilot แบบ Cloud ไม่ได้ต้องใช้ NPU ของเครื่องทุกคำสั่ง
NPU ทำงานแบบ Offline ได้ไหม
ได้สำหรับโมเดลและฟีเจอร์ที่ถูกออกแบบให้ประมวลผลบนอุปกรณ์
㉛ สรุป
NPU คือหน่วยประมวลผลที่ออกแบบมาสำหรับงาน AI และ Machine Learning โดยเฉพาะ จุดเด่นคือสามารถประมวลผลข้อมูลจำนวนมากแบบขนาน ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยลดภาระ CPU กับ GPU
Copilot+ PC ต้องมี NPU ระดับ 40+ TOPS เพราะฟีเจอร์ AI ใหม่ของ Windows หลายอย่างถูกออกแบบมาให้ประมวลผลบนเครื่อง เช่น Recall, Click to Do, Windows Studio Effects และ AI components อื่น ๆ
อย่างไรก็ตาม NPU ไม่ได้มาแทน CPU หรือ GPU แต่เป็น Processor เพิ่มเติมที่รับผิดชอบงาน AI โดยเฉพาะ
สำหรับผู้ที่กำลังซื้อคอมเครื่องใหม่ comsiam แนะนำว่าอย่าดูเพียงจำนวน TOPS แต่ควรดู CPU, GPU, RAM, SSD และโปรแกรมที่ใช้งานจริงร่วมกัน เพราะคอมพิวเตอร์ที่ดีที่สุดคือเครื่องที่มีสเปกสมดุล ไม่ใช่เครื่องที่มี NPU สูงที่สุดเพียงอย่างเดียว
