วิธีตรวจสอบพื้นที่ Disk ของ User บน Windows Server 2025 แบบละเอียดสำหรับผู้ดูแลระบบ

เมื่อองค์กรใช้งาน File Server ไปสักระยะหนึ่ง ปัญหาที่ผู้ดูแลระบบมักพบคือ Storage เต็มเร็วกว่าที่คาดไว้ แต่ไม่ทราบว่าผู้ใช้งานคนใดหรือแผนกใดเป็นผู้ใช้พื้นที่มากที่สุด

หลายครั้งพื้นที่หลาย TB ถูกใช้ไปกับ

• ไฟล์ซ้ำ
• ไฟล์วิดีโอ
• ไฟล์ ISO
• Backup ส่วนตัว
• ไฟล์งานเก่าที่ไม่ถูกใช้งาน

หากไม่มีเครื่องมือช่วยวิเคราะห์ ผู้ดูแลระบบอาจต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงในการค้นหาสาเหตุ

Windows Server 2025 มีหลายวิธีในการตรวจสอบการใช้พื้นที่ของ User ตั้งแต่ File Server Resource Manager (FSRM), Storage Reports, PowerShell ไปจนถึงการวิเคราะห์ Permission และ Folder Ownership

บทความนี้จะอธิบายวิธีที่นิยมใช้จริงในองค์กร

① ทำไมต้องตรวจสอบพื้นที่ Disk ของ User

เหตุผลหลัก

• พื้นที่ Storage ใกล้เต็ม
• ต้องการวางแผนขยาย Storage
• ตรวจสอบการใช้งานผิดปกติ
• ลดต้นทุนการจัดเก็บข้อมูล
• วิเคราะห์การใช้ทรัพยากร

องค์กรขนาดใหญ่ส่วนมากตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้เป็นประจำทุกเดือน

② วิธีที่ง่ายที่สุด: ใช้ FSRM

Windows Server 2025 มี

File Server Resource Manager

หรือ

FSRM

ซึ่งเป็นเครื่องมือที่เหมาะที่สุดสำหรับงานนี้

③ เปิด FSRM

เปิด

Server Manager

เลือก

Tools

จากนั้นเปิด

File Server Resource Manager

④ Storage Reports คืออะไร

ภายใน FSRM จะมี

Storage Reports Management

ใช้วิเคราะห์ข้อมูล Storage

เช่น

• Large Files
• Duplicate Files
• Files by Owner
• Least Recently Accessed Files

⑤ ใช้ Files by Owner Report

รายงานที่มีประโยชน์มากที่สุดคือ

Files by Owner

รายงานนี้จะแสดงว่า

ใครเป็นเจ้าของไฟล์

และใช้พื้นที่ไปเท่าไร

⑥ วิธีสร้าง Files by Owner Report

เลือก

Storage Reports Management

จากนั้น

Generate Reports Now

เลือก

Files by Owner

ระบุ Path

ตัวอย่าง

D:\CompanyData

แล้วกด Generate

⑦ อ่านรายงาน Files by Owner

ตัวอย่างผลลัพธ์

Somchai = 350GB
Anan = 220GB
Nipa = 180GB

ช่วยให้ทราบได้ทันทีว่าใครใช้พื้นที่มากที่สุด

⑧ ตรวจสอบ Home Folder

หากองค์กรใช้ Home Folder

ตัวอย่าง

\\FILESERVER01\Home

สามารถดูขนาด Folder ของแต่ละ User ได้

เช่น

Somchai = 15GB
Nipa = 8GB
Anan = 32GB

⑨ ตรวจสอบผ่าน File Explorer

คลิกขวาที่ Folder

เลือก

Properties

Windows จะคำนวณพื้นที่ใช้งาน

วิธีนี้เหมาะสำหรับ Folder ขนาดเล็ก

⑩ ใช้ TreeSize

ผู้ดูแลระบบจำนวนมากนิยมใช้

TreeSize

เพื่อวิเคราะห์พื้นที่ Storage

ข้อดี

• ดู Folder ใหญ่ได้ทันที
• วิเคราะห์รวดเร็ว
• ใช้งานง่าย

เหมาะสำหรับ File Server ขนาดใหญ่

⑪ ใช้ PowerShell ตรวจสอบ Folder Size

ตัวอย่าง

Get-ChildItem D:\CompanyData -Directory |
ForEach-Object {
$size = (Get-ChildItem $_.FullName -Recurse -File |
Measure-Object Length -Sum).Sum
[PSCustomObject]@{
Folder = $_.Name
SizeGB = "{0:N2}" -f ($size / 1GB)
}
}

จะแสดงขนาด Folder ทั้งหมด

⑫ ตรวจสอบ Folder ใหญ่ที่สุด

ตัวอย่าง PowerShell

Get-ChildItem D:\CompanyData -Directory |
Sort-Object Length -Descending

ช่วยค้นหา Folder ที่ใช้พื้นที่มาก

⑬ ใช้ Quota Report

หากเปิด Quota ไว้

FSRM สามารถแสดง

• ใช้ไปเท่าไร
• เหลือเท่าไร
• ใกล้เต็มหรือยัง

ได้ทันที

⑭ ตรวจสอบไฟล์ใหญ่ผิดปกติ

ใช้ Report

Large Files

ตัวอย่างผลลัพธ์

movie.mkv = 50GB
backup.iso = 80GB
video.mp4 = 120GB

ช่วยค้นหาไฟล์ที่กินพื้นที่มาก

⑮ ตรวจสอบไฟล์ซ้ำ

ใช้ Report

Duplicate Files

หลายองค์กรพบว่าพื้นที่จำนวนมากสูญเสียไปกับไฟล์ซ้ำ

⑯ ตรวจสอบไฟล์ที่ไม่ได้ใช้งาน

ใช้ Report

Least Recently Accessed Files

ช่วยค้นหาไฟล์เก่าที่ไม่ได้ใช้งานมานาน

⑰ วิเคราะห์ตามแผนก

ตัวอย่าง

HR = 400GB
Finance = 1.2TB
Sales = 700GB
Projects = 3TB

ช่วยวางแผนขยาย Storage ได้แม่นยำขึ้น

⑱ ใช้ Storage Sense

Windows Server 2025 รองรับ

Storage Sense

ช่วยวิเคราะห์พื้นที่ใช้งานในระดับระบบ

แม้จะไม่ละเอียดเท่า FSRM แต่ก็มีประโยชน์ในการตรวจสอบภาพรวม

⑲ ตรวจสอบผ่าน Computer Management

เปิด

Computer Management

จากนั้น

Shared Folders

สามารถดูการใช้งาน Shared Folder ได้

⑳ ตรวจสอบ Disk ทั้งลูก

PowerShell

Get-PSDrive -PSProvider FileSystem

ตัวอย่างผลลัพธ์

C: 120GB Free
D: 2TB Free
E: 10TB Free

ช่วยตรวจสอบพื้นที่คงเหลือได้รวดเร็ว

㉑ สัญญาณเตือนที่ควรเฝ้าระวัง

⚠️ ใช้พื้นที่เกิน 80%

⚠️ มีไฟล์ ISO จำนวนมาก

⚠️ มีไฟล์ Video จำนวนมาก

⚠️ มี Folder โตผิดปกติ

⚠️ Backup ส่วนตัวถูกเก็บบน File Server

⚠️ พื้นที่เพิ่มขึ้นรวดเร็วผิดปกติ

㉒ ใช้ Email Notification

FSRM สามารถส่ง Email

เมื่อพื้นที่ถึง

85%
95%
100%

ช่วยให้ฝ่าย IT แก้ปัญหาได้ก่อน Storage เต็ม

㉓ Best Practices สำหรับองค์กร

✅ เปิด FSRM

✅ ใช้ Files by Owner Report

✅ ใช้ Large Files Report

✅ ใช้ Duplicate Files Report

✅ ตรวจสอบรายเดือน

✅ กำหนด Quota

✅ เปิด Email Notification

✅ ทำ Capacity Planning

ทีมงาน comsiam พบว่าองค์กรจำนวนมากสามารถลดการใช้ Storage ได้ 20–40% เพียงแค่ตรวจสอบ Files by Owner และลบไฟล์ที่ไม่จำเป็นออกอย่างสม่ำเสมอ

㉔ ตัวอย่างกระบวนการตรวจสอบรายเดือน

1. สร้าง Files by Owner Report
2. สร้าง Large Files Report
3. สร้าง Duplicate Files Report
4. วิเคราะห์การเติบโตของ Storage
5. แจ้งแผนกที่ใช้พื้นที่มากผิดปกติ
6. ปรับ Quota ตามความเหมาะสม

วิธีนี้ช่วยให้ File Server อยู่ในสภาพที่ดีตลอดเวลา

㉕ สรุป

การตรวจสอบพื้นที่ Disk ของ User เป็นงานสำคัญสำหรับผู้ดูแลระบบ Windows Server 2025 เพราะช่วยให้ทราบว่าใครกำลังใช้พื้นที่มากที่สุด มีไฟล์ใดที่กินพื้นที่ผิดปกติ และควรวางแผนขยาย Storage เมื่อใด

เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพที่สุดคือ File Server Resource Manager (FSRM) โดยเฉพาะ Files by Owner Report, Large Files Report และ Duplicate Files Report ซึ่งช่วยให้การวิเคราะห์ Storage เป็นเรื่องง่ายและแม่นยำ

จากประสบการณ์ของทีมงาน comsiam การตรวจสอบพื้นที่ใช้งานเป็นประจำสามารถช่วยลดปัญหา Storage เต็ม ลดค่าใช้จ่ายในการขยายระบบ และเพิ่มประสิทธิภาพการบริหาร File Server ได้อย่างมาก ดังนั้น comsiam แนะนำให้ทุกองค์กรกำหนดรอบการตรวจสอบ Storage อย่างน้อยเดือนละครั้งเป็นมาตรฐาน