วิธีเปิด Shadow Copy บน Windows Server 2025 กู้คืนไฟล์ที่ลบหรือแก้ไขผิดได้ในไม่กี่วินาที

หนึ่งในปัญหาที่ฝ่าย IT เจอแทบทุกสัปดาห์คือ

• ลบไฟล์ผิด
• บันทึกทับไฟล์เดิม
• แก้ไขข้อมูลผิดพลาด
• ไฟล์เสียหาย
• ต้องการกลับไปใช้ไฟล์เวอร์ชันเก่า

หลายองค์กรแก้ปัญหาโดยการ Restore จาก Backup ซึ่งอาจใช้เวลาหลายนาทีหรือหลายชั่วโมง ขึ้นอยู่กับขนาดข้อมูลและระบบสำรองข้อมูลที่ใช้งานอยู่

Windows Server 2025 มีฟีเจอร์สำคัญชื่อว่า Shadow Copy หรือ Previous Versions ที่ช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถกู้คืนไฟล์หรือโฟลเดอร์เวอร์ชันก่อนหน้าได้ทันที โดยไม่ต้องรอฝ่าย IT Restore Backup

ฟีเจอร์นี้ถือเป็นหนึ่งใน Best Practices ที่ควรเปิดใช้งานบน File Server ทุกเครื่อง

① Shadow Copy คืออะไร

Shadow Copy คือระบบ Snapshot ของไฟล์และโฟลเดอร์

Windows จะสร้างสำเนาของข้อมูลในช่วงเวลาที่กำหนด

ตัวอย่าง

08:00
12:00
16:00
20:00

เมื่อเกิดปัญหา

สามารถย้อนกลับไปใช้ข้อมูลในช่วงเวลาดังกล่าวได้

② Shadow Copy ทำงานอย่างไร

เมื่อมีการแก้ไขไฟล์

Windows จะเก็บ Snapshot ของข้อมูลไว้

ตัวอย่าง

Report.xlsx

หากมีการแก้ไขผิด

สามารถเปิด

Previous Versions

และเลือกเวอร์ชันก่อนหน้าได้ทันที

③ Shadow Copy ต่างจาก Backup อย่างไร

หลายคนเข้าใจผิดว่า Shadow Copy คือ Backup

ความจริงแล้วไม่ใช่

Shadow Copy

• ใช้กู้คืนไฟล์เร็ว
• อยู่บน Storage เดียวกัน
• เหมาะกับการกู้ไฟล์รายวัน

Backup

• ป้องกันภัยพิบัติ
• เก็บแยก Storage
• รองรับการกู้คืนทั้งระบบ

ดังนั้นควรใช้ทั้งสองระบบร่วมกัน

④ ข้อดีของ Shadow Copy

กู้ไฟล์ได้รวดเร็ว

ไม่ต้อง Restore Backup

ลดภาระฝ่าย IT

ผู้ใช้งานสามารถกู้ไฟล์เองได้

ลด Downtime

ไม่ต้องรอผู้ดูแลระบบ

ใช้งานง่าย

มีใน Windows Explorer อยู่แล้ว

⑤ สิ่งที่ต้องมีก่อนเปิดใช้งาน

ควรมี

• File Server
• NTFS Volume
• พื้นที่ว่างบน Disk

Shadow Copy ไม่รองรับ FAT32

จึงควรใช้ NTFS หรือ ReFS

⑥ วิธีเปิด Shadow Copy

เปิด

Server Manager

หรือ

Computer Management

จากนั้นเลือก

Shared Folders

แล้วคลิก

Shadow Copies

⑦ เลือก Volume

ตัวอย่าง

D:

ซึ่งเก็บข้อมูล File Server

จากนั้นกด

Enable

⑧ กำหนดพื้นที่จัดเก็บ

คลิก

Settings

จะพบ

Maximum Size

ตัวอย่าง

100GB

หรือ

10%

ของ Volume

ควรกำหนดให้เหมาะสมกับปริมาณข้อมูล

⑨ กำหนด Schedule

คลิก

Schedule

กำหนดเวลาสร้าง Snapshot

ตัวอย่าง

08:00
12:00
16:00
20:00

สำหรับองค์กรทั่วไป

วันละ 2–4 ครั้งถือว่าเพียงพอ

⑩ ทดสอบการสร้าง Snapshot

หลังเปิดใช้งาน

กด

Create Now

เพื่อสร้าง Snapshot ทันที

ใช้สำหรับการทดสอบระบบ

⑪ วิธีดู Previous Versions

บนเครื่อง Client

คลิกขวาที่

ไฟล์หรือ Folder

เลือก

Properties

จากนั้นเลือก

Previous Versions

จะเห็นรายการ Snapshot

⑫ วิธี Restore ไฟล์

เลือก Version ที่ต้องการ

จากนั้นกด

Restore

ไฟล์จะกลับไปเป็นเวอร์ชันเดิม

ทันที

⑬ วิธี Copy ไฟล์เวอร์ชันเก่า

แทนที่จะ Restore

สามารถกด

Copy

แล้วบันทึกไว้ตำแหน่งอื่นได้

เหมาะสำหรับการเปรียบเทียบข้อมูล

⑭ วิธีเปิดดูโดยไม่ Restore

กด

Open

จะเปิด Snapshot แบบ Read Only

ไม่กระทบไฟล์ปัจจุบัน

⑮ ตัวอย่างการใช้งานจริง

ผู้ใช้งานแก้ไข

Budget2025.xlsx

ผิดพลาด

เวลา

14:00

Shadow Copy ล่าสุด

12:00

สามารถ Restore กลับได้ภายในไม่กี่วินาที

⑯ Shadow Copy กับ Shared Folder

ฟีเจอร์นี้เหมาะกับ

File Server

โดยเฉพาะ

ผู้ใช้งานที่เปิดไฟล์ผ่าน

\\FILESERVER01\CompanyData

ก็สามารถใช้งาน Previous Versions ได้

⑰ Shadow Copy ใช้พื้นที่เท่าไร

ขึ้นอยู่กับ

• จำนวนไฟล์
• ความถี่ Snapshot
• การเปลี่ยนแปลงข้อมูล

โดยทั่วไป

ควรเผื่อพื้นที่

10% - 20%

ของ Volume

⑱ ปัญหาที่พบบ่อย

ไม่มี Previous Versions

สาเหตุ

ยังไม่ได้เปิด Shadow Copy

Snapshot หาย

สาเหตุ

พื้นที่ Shadow Copy เต็ม

Restore ไม่ได้

สาเหตุ

Permission ไม่เพียงพอ

Snapshot มีน้อย

สาเหตุ

กำหนดพื้นที่น้อยเกินไป

⑲ Shadow Copy กับ Ransomware

Shadow Copy สามารถช่วยกู้ไฟล์ได้ในบางกรณี

แต่

ไม่ควรใช้แทน Backup

เพราะ Ransomware บางชนิดสามารถลบ Shadow Copy ได้

ดังนั้นยังต้องมี Backup แยกต่างหาก

⑳ แนวทาง Schedule ที่แนะนำ

องค์กรทั่วไป

08:00
12:00
16:00
20:00

องค์กรที่มีการแก้ไขข้อมูลตลอดวัน

ทุก 2 ชั่วโมง

ควรปรับให้เหมาะกับลักษณะงาน

㉑ Best Practices สำหรับ Windows Server 2025

✅ เปิด Shadow Copy ทุก File Server

✅ กำหนด Schedule อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง

✅ กำหนดพื้นที่ 10–20%

✅ ทดสอบ Restore เป็นประจำ

✅ ใช้ร่วมกับ Backup

✅ แยก Storage สำหรับ Backup

✅ แจ้งผู้ใช้งานให้รู้วิธี Restore

✅ ตรวจสอบพื้นที่ Shadow Copy สม่ำเสมอ

ทีมงาน comsiam พบว่าองค์กรที่เปิด Shadow Copy สามารถลด Ticket Support เรื่อง “ลบไฟล์ผิด” และ “บันทึกทับไฟล์” ได้มากกว่า 70%

㉒ ตัวอย่างโครงสร้างที่เหมาะสม

D: CompanyData
E: Backup

เปิด Shadow Copy บน

D:

และเก็บ Backup ไว้ที่

E:

จะได้ความปลอดภัยสูงกว่า

㉓ สรุป

Shadow Copy เป็นหนึ่งในฟีเจอร์ที่มีประโยชน์มากที่สุดของ Windows Server 2025 สำหรับ File Server เพราะช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถกู้คืนไฟล์หรือโฟลเดอร์เวอร์ชันก่อนหน้าได้ด้วยตนเองภายในไม่กี่วินาที

แม้จะไม่สามารถทดแทนระบบ Backup ได้ แต่เมื่อใช้งานร่วมกับ Backup จะช่วยลด Downtime และลดภาระงานของฝ่าย IT ได้อย่างมาก

จากประสบการณ์ของทีมงาน comsiam การเปิด Shadow Copy ถือเป็นสิ่งที่ควรทำทันทีหลังติดตั้ง File Server เพราะใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที แต่สามารถช่วยป้องกันปัญหาข้อมูลสูญหายจากความผิดพลาดของผู้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และ comsiam แนะนำให้ทุกองค์กรเปิดใช้งานฟีเจอร์นี้เป็นมาตรฐานบน Windows Server 2025