วิธีตั้งค่า DHCP บน Windows Server 2025 แบบละเอียด

หลังติดตั้ง DHCP Server แล้ว ขั้นตอนสำคัญต่อมาคือ “การตั้งค่า DHCP” ให้ถูกต้อง เพราะแม้ติดตั้ง DHCP สำเร็จ แต่หาก Config ผิด อาจทำให้:

• เครื่อง Client ไม่ได้ IP
• Join Domain ไม่ได้
• DNS ผิด
• Internet ใช้งานไม่ได้
• IP ชนกันทั้งระบบ

หลายองค์กรมีปัญหาเครือข่ายทั้งบริษัทเพราะ DHCP ตั้งค่าผิดเพียงจุดเดียว โดยเฉพาะ DNS และ Gateway ดังนั้นบทความนี้จะสอนการตั้งค่า DHCP บน Windows Server 2025 แบบละเอียด พร้อมแนวทางใช้งานจริงในองค์กร ซึ่งเป็นวิธีที่ทีม comsiam ใช้ในงานวางระบบเครือข่ายองค์กรจริง

---

① DHCP Configuration คืออะไร

คือการกำหนดว่า DHCP จะ:

• แจก IP ช่วงไหน
• แจก DNS อะไร
• แจก Gateway อะไร
• แจกให้อุปกรณ์ใดบ้าง

---

② สิ่งที่ต้องมี ก่อนตั้งค่า DHCP

ต้องมี:

• ติดตั้ง DHCP แล้ว
• Authorize DHCP แล้ว
• ตั้ง Static IP ให้ Server แล้ว

ตัวอย่าง:

DHCP Server: 192.168.1.10

---

③ วิธีเปิด DHCP Manager

เปิด:

Server Manager
> Tools
> DHCP

หรือใช้:

dhcpmgmt.msc

---

④ Scope คืออะไร

Scope คือช่วง IP ที่ DHCP จะนำไปแจก

ตัวอย่าง:

192.168.1.100 - 192.168.1.200

---

⑤ วิธีสร้าง Scope ใหม่

คลิกขวา:

IPv4

เลือก:

New Scope

---

⑥ วิธีตั้งชื่อ Scope

ตัวอย่าง:

Office LAN

หรือ:

สำนักงานใหญ่

---

⑦ วิธีตั้งช่วง IP

ตัวอย่าง:

Start IP: 192.168.1.100
End IP: 192.168.1.200

Subnet Mask:

255.255.255.0

---

⑧ Exclusion Range คืออะไร

คือช่วง IP ที่ DHCP จะไม่แจก

ตัวอย่าง:

192.168.1.1 - 192.168.1.50

เหมาะสำหรับ:

• Server
• Printer
• NAS
• Firewall

---

⑨ Lease Duration คืออะไร

ระยะเวลาที่ Client ถือ IP

ค่าแนะนำ:

8 Days

กรณี Guest Wi-Fi:
อาจลดเหลือ:

1 Day

---

⑩ วิธีตั้งค่า Gateway

ใส่:

192.168.1.1

คือ:
Router หรือ Firewall

หากใส่ผิด:
Internet จะใช้งานไม่ได้

---

⑪ วิธีตั้งค่า DNS Server

ใส่:

192.168.1.10

คือ:
DNS ภายใน Domain

ห้ามใช้:

• 8.8.8.8
• ISP DNS
• Router DNS

ในระบบ Domain

---

⑫ วิธีตั้งค่า Domain Name

ใส่:

company.local

ช่วยให้:
Client รู้จัก Domain อัตโนมัติ

---

⑬ วิธี Activate Scope

เลือก:

Activate this scope

หากไม่ Activate:
DHCP จะไม่แจก IP

---

⑭ วิธีตรวจสอบว่า DHCP แจก IP แล้วหรือยัง

ที่เครื่อง Client:

ipconfig

ควรเห็น:

DHCP Enabled: Yes

และได้ IP ตาม Scope

---

⑮ วิธี Renew IP ใหม่

ใช้ CMD:

ipconfig /release
ipconfig /renew

---

⑯ วิธีดู DHCP Lease

ใน DHCP Manager

เข้า:

Address Leases

จะเห็น:

• IP
• MAC Address
• Hostname

---

⑰ วิธีตั้งค่า DHCP Options

DHCP Options ใช้แจกค่าเพิ่มเติม เช่น:

• DNS
• Gateway
• NTP
• PXE

ไปที่:

Scope Options

---

⑱ Option สำคัญที่ควรรู้

003 Router

Gateway

006 DNS Servers

DNS

015 DNS Domain Name

Domain Name

---

⑲ วิธีตั้งค่า DHCP Reservation

Reservation คือ:
จอง IP ให้เครื่องเดิมตลอด

เหมาะสำหรับ:

• Printer
• NAS
• CCTV
• AP

ใช้ MAC Address เป็นหลัก

---

⑳ วิธีตรวจสอบ DHCP Statistics

คลิกขวา Scope

เลือก:

Display Statistics

ดู:

• จำนวน IP ใช้ไป
• IP ว่าง
• จำนวน Lease

---

㉑ ปัญหาที่พบบ่อยเกี่ยวกับ DHCP

Client ไม่ได้ IP

สาเหตุ:

• Scope ไม่ Active
• VLAN ผิด
• Firewall Block

---

ได้ IP 169.254.x.x

สาเหตุ:
DHCP ติดต่อไม่ได้

---

Join Domain ไม่ได้

สาเหตุ:
DHCP แจก DNS ผิด

---

㉒ วิธีตรวจสอบ DHCP Service

ใช้ CMD:

sc query dhcpserver

ควรขึ้น:

RUNNING

---

㉓ วิธี Restart DHCP Service

ใช้:

net stop dhcpserver
net start dhcpserver

---

㉔ แนวทาง DHCP ที่ดีสำหรับองค์กร

แนะนำ:

• แยก Scope ตาม VLAN
• ใช้ Reservation
• Backup DHCP
• Monitor Lease
• ใช้ DHCP Failover

หลายองค์กรมีปัญหา Join Domain ไม่ได้ เพราะ DHCP แจก DNS ผิด ซึ่งทีม comsiam มักเริ่มตรวจ DHCP ก่อนเสมอ

---

㉕ สิ่งที่ไม่ควรทำ

ไม่ควร:

• มี DHCP หลายตัวใน VLAN เดียว
• แจก IP ชนกับ Static IP
• ใช้ DNS ภายนอกใน Domain
• ลืม Activate Scope

---

㉖ สรุป

การตั้งค่า DHCP บน Windows Server 2025 เป็นพื้นฐานสำคัญของระบบเครือข่ายองค์กร เพราะ DHCP จะเป็นตัวกำหนดว่าเครื่อง Client ทุกเครื่องจะได้รับค่า Network อะไร

หากตั้งค่าถูก:

• Network จะเสถียร
• Join Domain ง่าย
• ลดปัญหา IP ชน
• ลดงาน IT ได้มาก

โดยเฉพาะองค์กรที่มีเครื่องจำนวนมาก DHCP ถือเป็นระบบสำคัญมากของ Windows Infrastructure