วิธีติดตั้ง DHCP Server บน Windows Server 2025 แบบละเอียด

DHCP Server คือระบบสำคัญของเครือข่ายองค์กร เพราะทำหน้าที่แจก IP Address ให้เครื่องคอมพิวเตอร์, Notebook, Printer, NAS และอุปกรณ์ต่างๆ อัตโนมัติ หากไม่มี DHCP ผู้ดูแลระบบต้องตั้ง IP เองทุกเครื่อง ซึ่งเสียเวลามากและเกิดปัญหา IP ชนกันได้ง่าย

ในระบบ Windows Server 2025 DHCP มักทำงานร่วมกับ Active Directory และ DNS เพื่อบริหารเครือข่ายองค์กรแบบศูนย์กลาง ซึ่งเป็นแนวทางที่องค์กรส่วนใหญ่และทีม comsiam ใช้ในระบบจริง

บทความนี้จะสอนการติดตั้ง DHCP Server แบบละเอียด ตั้งแต่ติดตั้ง Role ไปจนถึงพร้อมแจก IP ใช้งานจริง

---

① DHCP Server คืออะไร

DHCP ย่อมาจาก:

Dynamic Host Configuration Protocol

หน้าที่:
แจกค่า Network อัตโนมัติ เช่น:

• IP Address
• Subnet Mask
• Gateway
• DNS

---

② ทำไมองค์กรต้องใช้ DHCP

หากไม่มี DHCP:
ต้องตั้ง IP เองทุกเครื่อง

ปัญหาที่พบบ่อย:

• IP ซ้ำ
• ตั้งค่า DNS ผิด
• ใช้เวลานาน
• ดูแลยาก

DHCP ช่วย:

• แจก IP อัตโนมัติ
• ลดงาน IT
• ลด Human Error

---

③ สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนติดตั้ง DHCP

ต้องมี:

• ติดตั้ง Windows Server 2025
• ตั้ง Static IP แล้ว

ตัวอย่าง:

IP: 192.168.1.10

สำคัญ:
Server DHCP ต้องใช้ Static IP เท่านั้น

---

④ วิธีตั้งค่า Static IP

เปิด:

Control Panel
> Network and Sharing Center

เลือก:

Change adapter settings

คลิกขวา Ethernet → Properties

เลือก:

TCP/IPv4

กำหนดค่า:

IP: 192.168.1.10
Mask: 255.255.255.0
Gateway: 192.168.1.1
DNS: 192.168.1.10

---

⑤ วิธีติดตั้ง DHCP Server Role

เปิด:

Server Manager

เลือก:

Add Roles and Features

---

⑥ วิธีเลือก DHCP Server Role

ไปที่:

Server Roles

ติ๊ก:

DHCP Server

กด:

Add Features

จากนั้น:
Next → Install

---

⑦ วิธี Complete DHCP Configuration

หลังติดตั้งเสร็จ

กดแจ้งเตือนธงสีเหลือง

เลือก:

Complete DHCP Configuration

---

⑧ วิธี Authorize DHCP ใน Active Directory

กด:

Commit

ขั้นตอนนี้สำคัญมาก

เพราะ:
DHCP ต้องได้รับอนุญาตจาก AD ก่อนใช้งาน

---

⑨ วิธีเปิด DHCP Manager

เปิด:

Tools
> DHCP

หรือใช้:

dhcpmgmt.msc

---

⑩ Scope คืออะไร

Scope คือช่วง IP ที่ DHCP จะแจก

ตัวอย่าง:

192.168.1.100 - 192.168.1.200

---

⑪ วิธีสร้าง DHCP Scope

คลิกขวา IPv4

เลือก:

New Scope

---

⑫ วิธีตั้งชื่อ Scope

ตัวอย่าง:

Office LAN

---

⑬ วิธีกำหนดช่วง IP

ตัวอย่าง:

Start IP: 192.168.1.100
End IP: 192.168.1.200

Subnet Mask:

255.255.255.0

---

⑭ Exclusion Range คืออะไร

คือช่วง IP ที่ DHCP จะไม่แจก

ตัวอย่าง:

192.168.1.1 - 192.168.1.50

เหมาะสำหรับ:

• Server
• Printer
• NAS

---

⑮ Lease Duration คืออะไร

ระยะเวลาที่ Client ถือ IP

แนะนำ:

8 Days

Wi-Fi Guest:
อาจลดเหลือ:

1 Day

---

⑯ วิธีตั้งค่า Gateway

ใส่:

192.168.1.1

คือ Router หรือ Firewall

---

⑰ วิธีตั้งค่า DNS Server

ใส่:

192.168.1.10

คือ Domain Controller หรือ DNS ภายใน

ห้ามใช้:

• 8.8.8.8 บน Client Domain

---

⑱ วิธี Activate Scope

เลือก:

Activate this scope

หากไม่ Activate:
DHCP จะยังไม่แจก IP

---

⑲ วิธีตรวจสอบว่า DHCP แจก IP แล้วหรือยัง

ที่ Client ใช้:

ipconfig

ควรเห็น:

IPv4 Address
DHCP Enabled: Yes

---

⑳ วิธี Renew IP ใหม่

ใช้:

ipconfig /release
ipconfig /renew

---

㉑ วิธีดู DHCP Lease

ใน DHCP Manager

เข้า:

Address Leases

จะเห็น:

• IP
• Hostname
• MAC Address

---

㉒ ปัญหาที่พบบ่อยเกี่ยวกับ DHCP

Client ไม่ได้ IP

สาเหตุ:

• Scope ไม่ Activate
• Firewall Block
• VLAN ผิด

---

IP ชนกัน

สาเหตุ:

• มี DHCP หลายตัว
• ตั้ง Static IP ชน

---

Join Domain ไม่ได้

สาเหตุ:
DHCP แจก DNS ผิด

---

㉓ แนวทาง DHCP ที่ดีสำหรับองค์กร

แนะนำ:

• แยกช่วง IP
• ใช้ Reservation สำหรับ Printer/NAS
• มี DHCP สำรอง
• Monitor Lease
• Backup DHCP

หลายองค์กรมีปัญหาเครือข่ายเพราะ DHCP แจก DNS ผิด ซึ่งทีม comsiam มักตรวจ DHCP เป็นจุดแรกๆ เวลาเครื่อง Join Domain ไม่ได้

---

㉔ สิ่งที่ไม่ควรทำ

ไม่ควร:

• แจก IP ชนกับ Static IP
• ใช้ DHCP หลายตัวใน VLAN เดียว
• ใช้ DNS ภายนอกใน Domain
• ลืม Authorize DHCP

---

㉕ สรุป

DHCP Server บน Windows Server 2025 เป็นระบบสำคัญที่ช่วยจัดการ IP Address ภายในองค์กรแบบอัตโนมัติ ช่วยลดงาน IT และลดปัญหาเครือข่ายได้มาก

หากตั้งค่า DHCP ถูกต้อง:

• ระบบจะเสถียร
• Join Domain ง่าย
• จัดการเครื่องง่ายขึ้นมาก

โดยเฉพาะองค์กรที่มีเครื่องจำนวนมาก DHCP ถือเป็นพื้นฐานสำคัญของระบบ Network และ Active Directory