ข้อมูลที่เก็บบน Cloud อยู่ที่ไหน? เข้าใจศูนย์ข้อมูลและ Region

ข้อมูลที่เก็บบน Cloud อยู่บนอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลในศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการ ไม่ได้ลอยอยู่บนอินเทอร์เน็ต แต่ถูกบันทึกและจัดการด้วยระบบคอมพิวเตอร์จริง

ตำแหน่งที่จัดเก็บขึ้นอยู่กับบริการและการตั้งค่าที่เลือก บางบริการให้เลือก Region หรือพื้นที่จัดเก็บข้อมูลได้ ขณะที่บริการบางประเภทอาจกำหนดตำแหน่งหรือวิธีจัดเก็บตามเงื่อนไขของผู้ให้บริการ

❶ ศูนย์ข้อมูลของ Cloud คืออะไร

ศูนย์ข้อมูล (Data Center) คือสถานที่ที่ติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล ระบบเครือข่าย ระบบไฟฟ้าสำรอง และระบบควบคุมสภาพแวดล้อม

เมื่อบันทึกไฟล์ลง Cloud ระบบจะส่งข้อมูลไปจัดเก็บบนอุปกรณ์ในศูนย์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับบริการนั้น ผู้ให้บริการเป็นผู้ดูแลสถานที่และโครงสร้างพื้นฐาน ส่วนผู้ใช้จัดการข้อมูลและสิทธิ์เข้าถึงตามบริการที่เลือก

❷ Region และ Availability Zone คืออะไร

Region คือพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่ผู้ให้บริการ Cloud ใช้จัดกลุ่มทรัพยากรและศูนย์ข้อมูล เช่น ภูมิภาคหนึ่งของโลก ผู้ใช้บางบริการสามารถเลือก Region ที่ต้องการใช้ได้

Availability Zone คือพื้นที่หรือกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานที่แยกออกจากกันภายใน Region ผู้ให้บริการบางรายออกแบบให้มีหลาย Zone เพื่อรองรับการทำงานต่อเนื่องหรือการกระจายระบบ

การเลือก Region และ Zone มีผลได้ทั้งต่อความหน่วงของเครือข่าย การทำงานร่วมกับบริการอื่น และทางเลือกด้านการสำรองข้อมูล

❸ ข้อมูลอยู่ในที่เดียวหรือมีหลายสำเนา

ขึ้นอยู่กับบริการและการตั้งค่า ผู้ให้บริการอาจจัดเก็บข้อมูลด้วยระบบสำรองหรือทำสำเนาเพื่อเพิ่มความทนทาน แต่จำนวนสำเนา ตำแหน่งที่จัดเก็บ และวิธีกู้คืนจะแตกต่างกัน

ผู้ใช้ไม่ควรสันนิษฐานว่าไฟล์ทุกชิ้นถูกสำรองข้าม Region ให้อัตโนมัติ หากต้องการสำรองข้อมูลอีกพื้นที่หนึ่ง อาจต้องเปิดใช้บริการสำรองหรือกำหนดการทำสำเนาแยกเอง

❹ ผู้ใช้กำหนดตำแหน่งจัดเก็บได้หรือไม่

บางบริการให้เลือกตำแหน่งจัดเก็บขณะสร้างทรัพยากร เช่น เลือก Region สำหรับเครื่องเสมือนหรือพื้นที่เก็บไฟล์ แต่บางบริการมีข้อจำกัดในการเลือกตำแหน่ง หรือใช้โครงสร้างแบบ Global

ก่อนเลือกบริการ ควรตรวจสอบข้อมูลต่อไปนี้

  • ① เลือก Region ได้หรือไม่
  • ② ข้อมูลหลักถูกจัดเก็บในตำแหน่งใด
  • ③ การสำรองหรือทำสำเนาข้อมูลไปยังตำแหน่งอื่นเกิดขึ้นอย่างไร
  • ④ บริการมีข้อกำหนดเกี่ยวกับตำแหน่งข้อมูลหรือไม่
  • ⑤ ข้อมูลประเภทใดบ้างที่อาจถูกประมวลผลนอกตำแหน่งหลัก
  • ⑥ มีวิธีตรวจสอบตำแหน่งและการตั้งค่าหลังเปิดบริการหรือไม่

ข้อกำหนดอาจต่างกันระหว่างผลิตภัณฑ์ของผู้ให้บริการรายเดียวกัน จึงควรอ่านเงื่อนไขของบริการที่ใช้โดยตรง

❺ ตำแหน่งข้อมูลเกี่ยวข้องกับความเป็นส่วนตัวอย่างไร

ตำแหน่งจัดเก็บอาจเกี่ยวข้องกับข้อกำหนดภายในองค์กร สัญญา และกฎหมายที่ครอบคลุมข้อมูลนั้น โดยเฉพาะข้อมูลของลูกค้า ข้อมูลสุขภาพ หรือข้อมูลที่มีข้อกำหนดเฉพาะ

การเลือก Region เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการประเมินเรื่องข้อมูล เพราะบริการบางประเภทมีการประมวลผลหรือจัดการข้อมูลประกอบในรูปแบบที่ต่างกัน ควรอ่านเอกสารเรื่อง Data Location, Data Residency และเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์ให้ครบถ้วน

ComSiam แนะนำให้องค์กรจัดทำรายการว่าข้อมูลสำคัญแต่ละชนิดต้องจัดเก็บที่ใด ใครเข้าถึงได้ และต้องสำรองไว้อย่างไร ก่อนเลือก Region หรือบริการ Cloud

❻ วิธีตรวจสอบตำแหน่งข้อมูลในบริการ Cloud

วิธีตรวจสอบแตกต่างกันตามผู้ให้บริการ แต่โดยทั่วไปสามารถเริ่มจากขั้นตอนเหล่านี้

  1. เปิดรายละเอียดของบริการหรือทรัพยากรที่สร้างไว้
  2. ตรวจสอบค่า Region, Location หรือ Geography
  3. อ่านการตั้งค่าการสำรองและการทำสำเนาข้อมูล
  4. ตรวจสอบหน้ารายละเอียด Data Location หรือ Data Residency ของบริการ
  5. ดูรายงานการตั้งค่าหรือนโยบายที่ผู้ดูแลระบบกำหนด
  6. ติดต่อผู้ให้บริการ หากต้องยืนยันเงื่อนไขเฉพาะด้านข้อมูล

คำถามที่พบบ่อย

ข้อมูลบน Cloud อยู่ในคอมพิวเตอร์เครื่องเดียวหรือไม่

โดยทั่วไปข้อมูลถูกจัดการผ่านระบบจัดเก็บข้อมูลของผู้ให้บริการ ซึ่งอาจประกอบด้วยอุปกรณ์และระบบหลายส่วน วิธีจัดเก็บจริงขึ้นอยู่กับบริการและสถาปัตยกรรมของผู้ให้บริการ

ถ้าเลือก Region แล้ว ข้อมูลทุกอย่างจะอยู่ที่ Region นั้นหรือไม่

ไม่จำเป็นเสมอไป การเลือก Region มักกำหนดตำแหน่งของทรัพยากรบางประเภท แต่บริการที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลประกอบ หรือการสำรองอาจมีเงื่อนไขเฉพาะ ควรตรวจสอบรายละเอียดของแต่ละบริการ

ผู้ใช้ Cloud เลือกประเทศที่เก็บข้อมูลได้หรือไม่

บางบริการให้เลือก Region หรือพื้นที่จัดเก็บ แต่ตัวเลือกขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการและผลิตภัณฑ์ที่ใช้ ควรตรวจสอบก่อนสร้างระบบ โดยเฉพาะเมื่อมีข้อกำหนดเรื่อง Data Residency

สรุป

ข้อมูลบน Cloud ถูกจัดเก็บในศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการ ตำแหน่งอาจระบุด้วย Region หรือพื้นที่อื่นที่บริการกำหนด ส่วนการสำรองและทำสำเนาข้อมูลขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และการตั้งค่า

ก่อนเก็บข้อมูลสำคัญ ควรตรวจสอบตำแหน่งข้อมูล เงื่อนไขการสำรอง สิทธิ์เข้าถึง และข้อกำหนดของบริการ ComSiam แนะนำให้ยืนยันการตั้งค่าจริงในระบบที่ใช้งาน แทนการคาดเดาจากคำว่า Cloud เพียงอย่างเดียว