หลายธุรกิจขายดี ผลิตดี แต่กำไรหายเพราะ “ฝ่ายคลังไม่มี KPI ชัดเจน” สินค้าหาย ของขาด สต๊อกจม และทำงานล่าช้า
ปัญหาที่เจอบ่อย
- ของขาดตอนต้องใช้
- ของเก่าค้างคลังนาน
- นับสต๊อกไม่ตรง
- หยิบของช้า ส่งของช้า
- ซื้อของเกินจำเป็น
- ผู้บริหารไม่รู้เงินจมในคลังเท่าไร
ข่าวดีคือ Excel 365 สามารถทำ KPI ฝ่ายคลังได้จริง และเหมาะมากกับร้านค้า โรงงาน ร้านออนไลน์ คลังสินค้า และธุรกิจที่มีสต๊อกทุกประเภท
บทความนี้จะสอน วิธีทำ KPI ฝ่ายคลัง Excel 365 แบบใช้งานจริง ตั้งแต่ตั้งตัวชี้วัดสต๊อก ความเร็วการจ่ายของ จนถึง Dashboard ผู้บริหาร
① KPI ฝ่ายคลัง คืออะไร
คือตัวชี้วัดสำคัญของงานคลังสินค้า เช่น
- ความแม่นยำสต๊อก
- สินค้าขาดสต๊อก
- มูลค่าสต๊อกคงเหลือ
- ระยะเวลาหยิบของ
- ความเร็วส่งของ
- ของค้างนาน
- อัตราหมุนเวียนสินค้า
เป้าหมายคือ “ของพร้อมใช้ เงินไม่จม”
② ทำไมควรใช้ Excel 365
Excel 365 เหมาะมาก เพราะ
- ทำตารางสต๊อกง่าย
- คำนวณไว
- ใช้สูตรตรวจจับปัญหาได้
- แชร์หลายแผนกได้
- ทำ Dashboard ได้ดี
- เหมาะกับ SME มาก
③ โครงสร้างไฟล์ KPI ฝ่ายคลัง
สร้าง 6 ชีตหลัก
- สินค้าคงคลัง
- รับเข้า
- จ่ายออก
- นับสต๊อก
- ตารางคะแนน KPI
- Dashboard
④ KPI สำคัญที่ควรมี
เริ่มจากตัวหลักก่อน
- Stock Accuracy %
- Out of Stock จำนวนครั้ง
- Picking Time เฉลี่ย
- ส่งของตรงเวลา %
- Dead Stock มูลค่า
- Inventory Turnover
- มูลค่าสต๊อกรวม
⑤ สูตรความแม่นยำสต๊อก
=จำนวนที่ตรง/จำนวนที่ตรวจทั้งหมด
ยิ่งใกล้ 100% ยิ่งดี
⑥ สูตร Out of Stock
นับจำนวนครั้งที่ของหมด
=COUNTIF(คงเหลือRange,0)
ของหมด = เสียโอกาสขาย
⑦ สูตรอัตราหมุนเวียนสินค้า
=ต้นทุนขายต่อปี/สต๊อกเฉลี่ย
ยิ่งหมุนไว เงินยิ่งไม่จม
⑧ สูตร Dead Stock
ของไม่เคลื่อนไหวเกิน 90 วัน
=IF(วันล่าสุด<TODAY()-90,"Dead Stock","")
⑨ สูตรเวลาหยิบของเฉลี่ย
=รวมเวลาหยิบของ/จำนวนออเดอร์
ยิ่งเร็ว ลูกค้ายิ่งพอใจ
⑩ ตารางคะแนน KPI
| ทีมคลัง | แม่นยำ | ส่งตรงเวลา | Dead Stock | คะแนนรวม |
|---|
สูตรรวมคะแนน
=คะแนนแม่นยำ+คะแนนส่งของ+คะแนนสต๊อก
⑪ Dashboard ผู้บริหาร
ควรมีข้อมูลนี้
- มูลค่าสต๊อกทั้งหมด
- ของใกล้หมด
- Dead Stock รวม
- Accuracy ล่าสุด
- ส่งของตรงเวลากี่ %
- สินค้าหมุนเร็วสุด
ดูหน้าเดียวรู้เงินจมเท่าไร
⑫ เหมาะกับธุรกิจอะไรบ้าง
- ร้านออนไลน์
- โรงงาน
- ร้านขายสายแลน
- ร้านแห้งดีอาหารแห้ง
- ร้านวัสดุก่อสร้าง
- คลังอะไหล่
- ธุรกิจค้าส่ง
- SME ที่มีสต๊อกทุกแบบ
⑬ ความผิดพลาดที่เจอบ่อย
วัดแค่ของเหลือ
แต่ไม่วัดของหมุนช้า
สต๊อกเยอะแล้วคิดว่าดี
จริง ๆ เงินจม
นับสต๊อกปีละครั้ง
ช้าเกินไป
ไม่วัดเวลาหยิบของ
ส่งช้าทั้งระบบ
⑭ เทคนิคทำ KPI ฝ่ายคลังให้เวิร์ก
- Cycle Count ทุกสัปดาห์
- แยก A/B/C สินค้า
- ตั้ง Min-Max Stock
- วัด Dead Stock รายเดือน
- ปรับ Layout คลังให้หยิบเร็ว
คลังเก่ง = ธุรกิจลื่นทั้งระบบ
⑮ ถ้าโตขึ้น ควรต่อยอดอะไร
Excel 365 ต่อได้ เช่น
- Barcode Warehouse
- WMS เต็มระบบ
- Dashboard Realtime
- Forecast สั่งซื้อ
- หลายคลังในไฟล์เดียว
⑯ สรุปแบบตรงไปตรงมา
คลังสินค้าที่ไม่มี KPI
เหมือนมีเงินกองใหญ่แต่ไม่รู้วางอยู่ตรงไหน
Excel 365 คือจุดเริ่มต้นที่คุ้มมากสำหรับทำ KPI ฝ่ายคลัง
⑰ คำถามชวนคิด
ตอนนี้ธุรกิจคุณเสียเงินจากของขาดมากกว่า หรือเสียเงินจากของค้างคลังมากกว่า?