วิธีใช้ Git ในการจัดการไฟล์โครงการ Joomla

Git ช่วยเก็บประวัติการเปลี่ยนแปลงไฟล์โครงการ Joomla ทำให้ย้อนดูโค้ด เปรียบเทียบรุ่น และทำงานเป็นชุดได้ ควรใช้ Git กับไฟล์ที่พัฒนาเอง เช่น คอมโพเนนต์ ปลั๊กอิน โมดูล หรือเทมเพลต ส่วนฐานข้อมูล รูปภาพที่อัปโหลด และข้อมูลลับควรจัดการแยกตามแผนสำรองและการตั้งค่าของโครงการ

❶ กำหนดขอบเขตไฟล์ที่จะใช้ Git

ก่อนเริ่ม ให้เลือกว่าจะเก็บเฉพาะโค้ดส่วนเสริมที่พัฒนาเอง หรือไฟล์เทมเพลตและ Template Override ด้วย โดยทั่วไปไม่ควรนำไฟล์ชั่วคราว แคช Log หรือข้อมูลลับของเว็บไซต์เข้า Repository

ไฟล์ที่ควรพิจารณาแยกจาก Git ได้แก่

  • configuration.php ซึ่งมีค่าการเชื่อมต่อและการตั้งค่าเว็บไซต์
  • ไฟล์ Log และไฟล์แคช
  • ไฟล์อัปโหลดหรือภาพที่ผู้ดูแลเพิ่มผ่าน Media Manager
  • ไฟล์สำรองข้อมูลและฐานข้อมูล
  • ไฟล์ชั่วคราวที่สร้างระหว่างติดตั้งหรือพัฒนา

สร้างไฟล์ .gitignore ในโฟลเดอร์โครงการเพื่อระบุไฟล์และโฟลเดอร์ที่ไม่ต้องการติดตาม ตรวจสอบรายการก่อน Commit เพื่อป้องกันการส่งรหัสผ่าน Token หรือข้อมูลส่วนตัวเข้า Repository

❷ เริ่มต้น Repository

เปิด Terminal ในโฟลเดอร์โครงการ แล้วเริ่มต้น Git

git init
git status

ตรวจรายการไฟล์ที่ Git พบ หากมีไฟล์ที่ไม่ควรติดตาม ให้เพิ่มลงใน .gitignore ก่อนนำไฟล์ขึ้นระบบ

จากนั้นเพิ่มไฟล์ที่ต้องการและบันทึกเป็น Commit แรก

git add .
git commit -m "Initial Joomla project files"

ก่อนใช้ git add . ให้ตรวจ git status ทุกครั้ง เพื่อไม่เพิ่มไฟล์ฐานข้อมูล สำรอง หรือข้อมูลลับเข้าไปโดยไม่ตั้งใจ

❸ ใช้ Branch แยกงานที่กำลังพัฒนา

เมื่อเริ่มงานใหม่ ให้สร้าง Branch เพื่อแยกการเปลี่ยนแปลงออกจากรุ่นหลัก

git switch -c feature/new-module

แก้ไขโค้ดและตรวจความเปลี่ยนแปลงด้วย

git status
git diff

เมื่อแก้ไขเสร็จ ให้เพิ่มเฉพาะไฟล์ที่เกี่ยวข้องและบันทึก Commit

git add path/to/changed-file.php
git commit -m "Add new module display"

ใช้ข้อความ Commit ที่บอกการเปลี่ยนแปลงชัดเจน และแบ่ง Commit ตามงาน เพื่อให้ค้นหาหรือย้อนกลับได้ง่าย

❹ จัดโครงสร้างไฟล์พัฒนาให้เป็นระเบียบ

สำหรับส่วนเสริม Joomla ให้จัด Repository ตามโครงสร้างที่ติดตั้งจริง เช่น โฟลเดอร์ Manifest, src, services, tmpl และไฟล์ภาษา วิธีนี้ช่วยตรวจสอบได้ว่าไฟล์ที่จำเป็นต่อการติดตั้งหรืออัปเดตมีครบหรือไม่

หากใช้ Git กับโค้ดที่อยู่ในเว็บไซต์ Joomla ที่ติดตั้งแล้ว ให้หลีกเลี่ยงการ Commit ทั้งโฟลเดอร์โดยไม่ตรวจรายการไฟล์ เพราะในโฟลเดอร์เดียวกันอาจมีไฟล์จากระบบ ไฟล์ชั่วคราว และไฟล์ที่ไม่ควรเผยแพร่

❺ นำโค้ดขึ้นเว็บทดสอบและเว็บจริง

ก่อนนำโค้ดขึ้นเว็บจริง ให้รวม Branch เข้ากับรุ่นที่ต้องการ แล้วทดสอบบนเว็บทดสอบก่อน ตรวจผลต่างและไฟล์ที่จะนำขึ้นทุกครั้ง

Git จัดการประวัติไฟล์โค้ด แต่ไม่ได้สำรองหรือรวมฐานข้อมูลโดยอัตโนมัติ หากการเปลี่ยนแปลงมีการปรับตารางหรือข้อมูล ต้องเตรียมไฟล์ติดตั้งและอัปเดตฐานข้อมูลของส่วนเสริม รวมทั้งสำรองฐานข้อมูลก่อนใช้งานจริง

หลังทดสอบผ่านแล้ว จึงนำไฟล์รุ่นที่กำหนดขึ้นเซิร์ฟเวอร์ด้วยวิธีที่โครงการใช้ เช่น แพ็กเกจติดตั้ง การ Deploy ผ่านระบบ หรือการอัปเดตไฟล์ที่ควบคุมไว้ หลีกเลี่ยงการแก้ไฟล์บนเว็บจริงโดยไม่บันทึกการเปลี่ยนแปลงกลับเข้า Git

❻ แนวทางป้องกันข้อผิดพลาด

  • ตรวจ git status และ git diff ก่อน Commit
  • อย่าเก็บรหัสผ่าน API Token หรือคีย์ลับไว้ใน Repository
  • สำรองฐานข้อมูลและไฟล์อัปโหลดแยกจาก Git
  • ใช้ Branch แยกงานและทดสอบก่อนรวมเข้ารุ่นหลัก
  • บันทึกไฟล์ SQL สำหรับอัปเดตฐานข้อมูลไว้กับโค้ดส่วนเสริม
  • ตรวจสอบไฟล์ที่ถูกลบหรือเปลี่ยนชื่อก่อนนำขึ้นเว็บไซต์จริง

ComSiam แนะนำให้เริ่มใช้ Git กับส่วนเสริมหรือเทมเพลตที่พัฒนาเองก่อน เมื่อเข้าใจการ Commit และ Branch แล้วจึงขยายไปยังไฟล์โครงการส่วนอื่น พร้อมกำหนดวิธีสำรองฐานข้อมูลและไฟล์อัปโหลดแยกไว้เสมอ