วิธีวิเคราะห์สินค้าขายช้าใน Microsoft Excel หยุดเงินจมสต๊อก ก่อนธุรกิจสะดุด

หลายธุรกิจไม่ได้เจ๊งเพราะขายไม่ออกอย่างเดียว แต่เจ๊งเพราะ เงินจมอยู่ในสินค้าขายช้า ซื้อมาแล้วค้างคลัง หมุนเงินไม่ได้ กินพื้นที่ เก็บนานเสื่อมคุณภาพ และทำให้ไม่มีเงินไปซื้อสินค้าตัวทำเงิน

ถ้าคุณรู้ว่าสินค้าตัวไหนขายช้า คุณจะตัดสินใจได้ทันทีว่า

  • ควรลดราคาไหม
  • ควรทำโปรโมชั่นไหม
  • ควรหยุดสั่งเพิ่มไหม
  • ควร Bundle กับตัวฮิตไหม
  • ควรเลิกขายไหม

บทความนี้จะสอนวิเคราะห์สินค้าขายช้าใน Excel 365 แบบใช้งานจริง


① สินค้าขายช้าคืออะไร

คือสินค้าที่ขายออกน้อย หรือขายออกช้ากว่าปกติ เช่น

  • ค้างสต๊อกเกิน 60 วัน
  • ยอดขายต่ำต่อเนื่อง
  • ซื้อเข้าเยอะ แต่ขายออกน้อย
  • หมุนรอบช้ากว่าหมวดเดียวกัน

② ทำไมต้องรีบดู

เพราะสินค้าขายช้าทำให้

  • เงินทุนจม
  • ค่าเช่าคลังสูงขึ้น
  • พื้นที่แน่น
  • เสี่ยงเสียหาย/หมดอายุ
  • พลาดโอกาสซื้อของขายดี

③ เตรียมข้อมูลใน Excel 365

รหัสสินค้าชื่อสินค้าคงเหลือขายเดือนนี้ขาย 3 เดือนราคาทุนวันที่ขายล่าสุด

④ หาอันดับสินค้าขายช้า

เรียงจากยอดขายน้อยไปมาก

=SORT(A2:G100,D2:D100,1)

จะเห็นตัวที่ขายช้าสุดทันที


⑤ เช็กสินค้าที่ “ไม่ขายเลย”

=IF(D2=0,"ไม่ขายเลย","มีการขาย")

ถ้าหลายเดือนติด = ต้องรีบตัดสินใจ


⑥ วิเคราะห์วันค้างสต๊อก

ถ้ารู้วันที่ขายล่าสุด

=TODAY()-G2

ผลลัพธ์คือจำนวนวันที่ไม่ขยับ

  • 0–30 วัน = ปกติ
  • 31–60 วัน = เริ่มช้า
  • 61–90 วัน = เสี่ยง
  • 90+ วัน = เงินจมหนัก

⑦ คำนวณมูลค่าเงินจม

เงินจม=จำนวนคงเหลือ×ราคาทุนเงินจม = จำนวนคงเหลือ \times ราคาทุนเงินจม=จำนวนคงเหลือ×ราคาทุน

สูตร Excel

=C2*F2

บางร้านเจอหลักแสนหรือหลักล้านโดยไม่รู้ตัว


⑧ วิเคราะห์รอบหมุนสินค้า (Inventory Turnover)

รอบหมุน=ยอดขายช่วงเวลาสต๊อกเฉลี่ยรอบหมุน = \frac{ยอดขายช่วงเวลา}{สต๊อกเฉลี่ย}รอบหมุน=สต๊อกเฉลี่ยยอดขายช่วงเวลา​

ยิ่งต่ำ = ยิ่งหมุนช้า


⑨ ใช้ Pivot Table ดูสินค้าช้าตามหมวด

Insert > PivotTable

  • Rows = หมวดสินค้า
  • Values = ยอดขายรวม
  • Values = จำนวนคงเหลือ

จะรู้ว่าหมวดไหนค้างหนักสุด


⑩ วิธีแก้สินค้าขายช้า

เลือกใช้ตามสถานการณ์

  • ลดราคาเคลียร์สต๊อก
  • ซื้อ 1 แถม 1
  • Bundle กับตัวขายดี
  • ยิง Ads เฉพาะตัว
  • ย้ายจุดวางสินค้า
  • หยุดสั่งล็อตใหม่

⑪ สินค้าขายช้า แต่ยังควรเก็บไว้ไหม

บางตัวขายช้าแต่จำเป็น เช่น

  • ของอะไหล่
  • สินค้าเสริม
  • ของภาพลักษณ์ร้าน
  • ของที่มีกำไรสูงเมื่อขายได้

อย่าตัดสินจากยอดขายอย่างเดียว


⑫ ใช้ Conditional Formatting

ให้สีตามความเสี่ยง

  • เขียว = เคลื่อนไหวดี
  • เหลือง = เริ่มช้า
  • แดง = ค้างหนัก

มองภาพรวมง่ายมาก


⑬ Dashboard สินค้าขายช้าที่ควรมี

  • จำนวน SKU ขายช้า
  • มูลค่าเงินจมรวม
  • Top 10 ค้างหนักสุด
  • หมวดที่หมุนช้าสุด
  • จำนวนสินค้าที่ไม่ขายเกิน 90 วัน

⑭ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ซื้อของตามความชอบ
  • สั่งเยอะเพราะราคาถูก
  • ไม่เช็กข้อมูลย้อนหลัง
  • กลัวลดราคา
  • เก็บของตายไว้เพราะเสียดาย

⑮ วิธีคิดแบบเจ้าของธุรกิจ

ของที่ขายไม่ได้ ไม่ใช่ทรัพย์สินเสมอไป
หลายครั้งมันคือ “ภาระ”

เงินสดเคลื่อนไหว มีค่ากว่าสินค้านอนนิ่ง


⑯ ใช้จริงทุกเดือน

ควรเช็กอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง

แยกออกเป็น

  • ขายดี
  • ปกติ
  • ช้า
  • ค้างหนัก

แล้วตัดสินใจทันที


⑰ สรุป

Excel 365 ช่วยให้คุณเห็นสินค้าขายช้าอย่างชัดเจน รู้ว่าเงินจมตรงไหน ควรเคลียร์อะไร และควรเอาทุนไปลงกับตัวไหนแทน

บางครั้งธุรกิจไม่ได้ต้องขายเพิ่มก่อน แค่หยุดเงินจม ก็โตขึ้นได้แล้ว


คำถามชวนคิด

ตอนนี้ในธุรกิจของคุณ มีสินค้าอะไรที่เก็บไว้นานเพราะ “เสียดาย” ทั้งที่จริงมันกำลังกินเงินคุณอยู่?