วิธีแก้เว็บไซต์ Joomla เมื่อพบโค้ดหรือโฆษณาแปลกปลอม

เมื่อพบโค้ดหรือโฆษณาที่ไม่ได้เพิ่มเอง ให้เก็บหลักฐานและติดต่อโฮสติ้งก่อนลบไฟล์ จากนั้นตรวจบัญชีผู้ดูแล Log ส่วนเสริม เทมเพลต และเนื้อหา การลบโฆษณาที่มองเห็นเพียงตำแหน่งเดียวอาจไม่พอ หากยังมีช่องทางที่ผู้โจมตีใช้กลับเข้ามา

❶ เก็บข้อมูลและจำกัดความเสียหาย

① บันทึกอาการและเวลาที่พบ

จด URL ที่ได้รับผลกระทบ เวลา อุปกรณ์ที่พบโฆษณา และข้อความผิดปกติ ถ่ายภาพหน้าจอไว้เพื่อเปรียบเทียบหลังแก้ไข

② ติดต่อผู้ให้บริการโฮสติ้ง

แจ้งโฮสติ้งให้ช่วยตรวจ Access Log, Error Log และไฟล์ที่เพิ่งถูกเพิ่มหรือแก้ไข หากทำได้ ให้ขอสำเนา Log ก่อนเริ่มลบไฟล์

③ ทำสำเนาเว็บไซต์เพื่อใช้ตรวจสอบ

สำรองไฟล์และฐานข้อมูลปัจจุบันไว้ในพื้นที่ที่ไม่เปิดสาธารณะ ใช้สำเนานี้สำหรับตรวจสอบเหตุการณ์เท่านั้น อย่านำกลับไปใช้เป็นเว็บไซต์สะอาดโดยไม่ตรวจ เพราะมัลแวร์อาจอยู่ในแบ็กอัปแล้ว

❷ ค้นหาจุดที่มีโค้ดหรือโฆษณาแปลกปลอม

① ตรวจเนื้อหาและส่วนที่แสดงบนหน้าเว็บ

ตรวจบทความ โมดูล HTML แบบกำหนดเอง โค้ดส่วนหัวและส่วนท้าย รวมถึงเทมเพลตและ override ที่เกี่ยวข้อง หากโฆษณาแสดงเฉพาะบางหน้า ให้เปรียบเทียบโมดูลและส่วนเสริมที่หน้าเหล่านั้นใช้ร่วมกัน

② ตรวจไฟล์ที่เพิ่งถูกแก้ไข

ให้โฮสติ้งช่วยค้นหาไฟล์ที่เปลี่ยนแปลงในช่วงเริ่มพบปัญหา เปรียบเทียบไฟล์ Joomla กับแพ็กเกจต้นฉบับ และส่วนเสริมกับไฟล์สะอาดจากผู้พัฒนา อย่าลบไฟล์ที่ไม่รู้จักโดยไม่ตรวจว่าเกี่ยวข้องกับระบบหรือไม่

③ ตรวจบัญชีและ Log

ตรวจบัญชี Administrator และ Super Users รวมถึงการเข้าสู่ระบบหรือคำขอที่ผิดปกติใน Log หากพบผู้ใช้แปลกปลอม ให้บันทึกข้อมูลไว้และบล็อกบัญชีหลังตรวจสอบกับทีมงานแล้ว

❸ ลบโค้ดและติดตั้งไฟล์สะอาด

① เอาโค้ดออกจากตำแหน่งที่พบ

ลบหรือแก้โค้ดแปลกปลอมในบทความ โมดูล หรือไฟล์เฉพาะจุดหลังยืนยันสาเหตุ หากแก้ไฟล์ระบบหรือส่วนเสริม ให้ใช้ไฟล์สะอาดจากแพ็กเกจทางการหรือผู้พัฒนา แทนการแก้ทับแบบสุ่ม

② อัปเดต Joomla และส่วนเสริม

ติดตั้งรุ่นที่ยังได้รับการดูแลและแก้ไขช่องโหว่ ตรวจส่วนเสริมที่มีประกาศความปลอดภัย และถอนส่วนที่ไม่ได้ใช้หรือไม่มีการดูแล

③ เปลี่ยนรหัสผ่านที่เกี่ยวข้อง

หลังจำกัดการเข้าถึงและทำความสะอาดแล้ว ให้เปลี่ยนรหัสผ่าน Joomla โฮสติ้ง FTP/SFTP และฐานข้อมูลจากอุปกรณ์ที่ปลอดภัย เปิด MFA ให้บัญชีผู้ดูแลหากรองรับ

❹ ตรวจหลังแก้ไขและป้องกันการกลับมาอีก

① ทดสอบหน้าเว็บหลายรูปแบบ

เปิดหน้าที่เคยแสดงโฆษณาและหน้าอื่นจากคอมพิวเตอร์กับโทรศัพท์ ตรวจทั้งผู้ที่เข้าสู่ระบบและผู้เข้าชมทั่วไป เพราะโค้ดบางชนิดอาจแสดงผลเฉพาะบางเงื่อนไข

② ตรวจซ้ำหลังแก้ไข

ติดตาม Log และไฟล์ที่เปลี่ยนแปลงในช่วงถัดไป หากโฆษณากลับมา ให้ตรวจว่ามีไฟล์ บัญชี ส่วนเสริม หรืองานตามเวลาที่สร้างขึ้นเพื่อแทรกโค้ดซ้ำหรือไม่

③ ทบทวนสิทธิ์และสำรองข้อมูล

ตรวจสิทธิ์ไฟล์และบัญชีผู้ใช้ ตั้งรอบสำรองข้อมูลที่เก็บแยกจากเซิร์ฟเวอร์ และทดสอบการกู้คืนจากชุดสำรองที่ตรวจสอบแล้วว่าสะอาด

ComSiam แนะนำให้หาสาเหตุและช่องทางที่ถูกใช้เข้าถึงเว็บไซต์ก่อนสรุปว่าทำความสะอาดเสร็จ การลบโฆษณาจากหน้าเว็บเพียงอย่างเดียวอาจไม่กำจัดไฟล์หรือบัญชีที่ใช้แทรกกลับเข้ามา

หากพบไฟล์แปลกปลอมหลายจุดหรือไม่มั่นใจว่าไฟล์ใดปลอดภัย ให้ขอให้โฮสติ้งหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ ComSiam แนะนำให้ทดสอบเว็บไซต์และตรวจ Log หลังทำความสะอาดทุกครั้ง