วิธีติดตั้ง Nginx หรือ Apache บน Cloud Server

ติดตั้ง Nginx หรือ Apache บน Cloud Server ได้จาก Terminal ผ่าน SSH โดยอัปเดตรายการแพ็กเกจ ติดตั้งเว็บเซิร์ฟเวอร์ แล้วเปิดพอร์ต HTTP และ HTTPS ใน Firewall ของผู้ให้บริการกับระบบปฏิบัติการ

คู่มือนี้ใช้ Ubuntu หรือ Debian เป็นตัวอย่าง สำหรับ Linux ตระกูลอื่นให้ใช้คำสั่งติดตั้งและชื่อบริการตามระบบที่เลือก ก่อนติดตั้งให้ตัดสินใจก่อนว่าจะใช้ Nginx หรือ Apache เพราะโดยปกติทั้งสองโปรแกรมต้องใช้พอร์ต 80 และ 443 เหมือนกัน หากเปิดพร้อมกันโดยไม่ตั้งค่าแยก อาจเกิดพอร์ตชนกัน

❶ เลือกระหว่าง Nginx กับ Apache

① Nginx เหมาะกับงานแบบใด

Nginx มักใช้ให้บริการเว็บไซต์ ทำ Reverse Proxy และจัดการการเชื่อมต่อพร้อมกัน เหมาะกับผู้ที่ต้องการเว็บเซิร์ฟเวอร์น้ำหนักเบา หรือวางไว้ด้านหน้าแอปพลิเคชันและบริการอื่น

② Apache เหมาะกับงานแบบใด

Apache เป็นเว็บเซิร์ฟเวอร์ที่ใช้กันแพร่หลายและมีระบบ Module ให้เลือกมาก เหมาะกับเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันที่ต้องใช้ความสามารถเฉพาะของ Apache เช่น การตั้งค่าบางอย่างผ่านไฟล์ .htaccess

③ ต้องติดตั้งทั้งสองตัวหรือไม่

เว็บไซต์ทั่วไปเลือกใช้เพียงตัวเดียวได้ หากต้องใช้ทั้งคู่ มักกำหนดให้ Nginx รับการเชื่อมต่อจากภายนอกแล้วส่งต่อไปยัง Apache ที่พอร์ตภายใน การตั้งค่านี้ต้องกำหนดพอร์ตและ Reverse Proxy ให้ชัดเจน ไม่ควรเปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ทั้งสองให้ฟังพอร์ตเดียวกัน

❷ เตรียม Cloud Server ก่อนติดตั้ง

① เชื่อมต่อผ่าน SSH

เข้าสู่ระบบ Linux Cloud Server ด้วยบัญชีที่มีสิทธิ์ sudo ตรวจสอบว่าใช้ Ubuntu หรือ Debian และเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ก่อนติดตั้งแพ็กเกจ

② อัปเดตรายการแพ็กเกจ

รันคำสั่งต่อไปนี้เพื่ออัปเดตรายการแพ็กเกจ

sudo apt update

③ เปิดพอร์ตใน Firewall

เปิด TCP 80 สำหรับ HTTP และ TCP 443 สำหรับ HTTPS ใน Cloud Firewall และ Firewall ภายในเครื่อง หากยังต้องเชื่อมต่อ SSH ให้ตรวจสอบว่าพอร์ต SSH ของเซิร์ฟเวอร์ได้รับอนุญาตไว้แล้ว

❸ วิธีติดตั้ง Nginx บน Ubuntu หรือ Debian

① ติดตั้ง Nginx

ใช้คำสั่งติดตั้งจากคลังแพ็กเกจของระบบ

sudo apt install nginx

คำสั่งนี้เป็นวิธีติดตั้งที่ Ubuntu Server แนะนำสำหรับ Nginx บน Ubuntu

② เริ่มบริการและตั้งให้ทำงานหลังบูต

ตรวจสอบสถานะ Nginx และตั้งให้เริ่มทำงานโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดเครื่อง

sudo systemctl status nginx
sudo systemctl enable --now nginx

③ ทดสอบหน้าเริ่มต้น

เปิดเบราว์เซอร์แล้วเข้าที่ Public IP ของ Cloud Server หาก Firewall อนุญาตพอร์ต 80 และ Nginx ทำงานอยู่ ควรเห็นหน้าเริ่มต้นของ Nginx

④ ตรวจสอบไฟล์ตั้งค่า

ก่อนเปลี่ยนการตั้งค่า ให้ทดสอบไฟล์ด้วยคำสั่ง

sudo nginx -t

หากตรวจสอบผ่าน จึงค่อย Reload บริการเพื่อใช้ค่าที่แก้ไข

sudo systemctl reload nginx

❹ วิธีติดตั้ง Apache บน Ubuntu หรือ Debian

① ติดตั้ง Apache2

ใช้คำสั่งติดตั้ง Apache2

sudo apt install apache2

Ubuntu Server ใช้แพ็กเกจชื่อ apache2 สำหรับติดตั้ง Apache HTTP Server

② ตรวจสอบสถานะบริการ

ใช้คำสั่งตรวจสถานะและตั้งให้ Apache เริ่มพร้อมระบบ

sudo systemctl status apache2
sudo systemctl enable --now apache2

③ ทดสอบหน้าเริ่มต้น

เปิดเบราว์เซอร์แล้วพิมพ์ Public IP ของ Cloud Server หากเปิดพอร์ต 80 และบริการทำงานปกติ ควรเห็นหน้าเริ่มต้นของ Apache

④ ตรวจสอบไฟล์ตั้งค่าก่อน Reload

ใช้คำสั่งตรวจสอบ Configuration ก่อนนำค่าที่แก้ไขไปใช้

sudo apache2ctl configtest

เมื่อผลแจ้งว่าการตั้งค่าถูกต้อง จึง Reload บริการ

sudo systemctl reload apache2

❺ ตั้งค่าเว็บไซต์และเชื่อมโดเมน

① เตรียมโฟลเดอร์เว็บไซต์

Ubuntu และ Debian มักใช้ /var/www/html เป็นตำแหน่งเริ่มต้นสำหรับไฟล์เว็บไซต์ ตรวจสอบสิทธิ์เจ้าของไฟล์และการอ่านไฟล์ก่อนอัปโหลดเว็บไซต์จริง

② ตั้งค่าโดเมน

เมื่อเว็บเซิร์ฟเวอร์แสดงหน้าเริ่มต้นได้แล้ว ให้ตั้ง A Record ของโดเมนไปยัง Public IP และสร้าง Virtual Host หรือ Server Block ให้ตรงกับชื่อโดเมนที่ใช้

③ ติดตั้ง SSL Certificate

หลัง DNS ชี้มายังเซิร์ฟเวอร์และเว็บไซต์เปิดผ่าน HTTP ได้แล้ว จึงติดตั้ง SSL Certificate และเปิดใช้ HTTPS ตรวจสอบให้พอร์ต 443 เปิดอยู่ใน Firewall ด้วย

❻ หากต้องใช้ Nginx และ Apache ร่วมกัน

① กำหนดหน้าที่ของแต่ละเว็บเซิร์ฟเวอร์

รูปแบบที่พบได้คือให้ Nginx รับคำขอจากอินเทอร์เน็ตที่พอร์ต 80 และ 443 แล้วส่งต่อคำขอไปยัง Apache ที่พอร์ตภายใน เช่น พอร์ตที่ไม่ได้เปิดสู่สาธารณะ

② ป้องกันพอร์ตชนกัน

อย่าตั้ง Nginx และ Apache ให้รับการเชื่อมต่อจาก IP และพอร์ตเดียวกัน หากเริ่มบริการตัวที่สองไม่ได้ ให้ตรวจข้อความ Error และดูว่าโปรแกรมใดกำลังใช้พอร์ตนั้นอยู่

③ ตรวจสอบ Firewall และการส่งต่อคำขอ

เปิดพอร์ตสาธารณะเฉพาะ Nginx ส่วนพอร์ตภายในของ Apache ควรอนุญาตเฉพาะการเชื่อมต่อจาก Nginx หรือเครือข่ายที่จำเป็น ตรวจสอบ Log ของทั้งสองบริการเมื่อเว็บไซต์ตอบสนองผิดปกติ

❼ แก้ปัญหาที่พบบ่อยหลังติดตั้ง

① เข้า Public IP ไม่ได้

ตรวจสอบว่า Cloud Server เปิดอยู่ มี Public IP ถูกต้อง และ Firewall อนุญาตพอร์ต 80 หรือ 443 แล้ว ตรวจสอบ Firewall ภายในระบบปฏิบัติการด้วย

② บริการเริ่มทำงานไม่ได้

ตรวจสอบข้อความ Error และพอร์ตที่ใช้งาน หากติดตั้ง Nginx กับ Apache พร้อมกัน อาจมีบริการหนึ่งจับพอร์ต 80 หรือ 443 อยู่แล้ว

③ เห็นหน้าเว็บผิดเว็บไซต์

ตรวจสอบ Server Block หรือ Virtual Host ว่าระบุชื่อโดเมนและ Document Root ถูกต้องหรือไม่ หากมีหลายเว็บไซต์บนเครื่องเดียว ต้องกำหนดค่าของแต่ละโดเมนให้แยกกัน

④ แก้ Configuration แล้วเว็บไซต์หยุดทำงาน

ตรวจไฟล์ตั้งค่าด้วย nginx -t หรือ apache2ctl configtest ก่อน Reload หากยังเข้าเว็บไซต์ไม่ได้ ให้ตรวจ Error Log และย้อนค่าล่าสุดที่เปลี่ยน

ก่อนเปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ให้ผู้เข้าชม ComSiam แนะนำให้ทดสอบด้วย Public IP และโดเมน ตรวจ Log และยืนยันว่า Firewall เปิดเฉพาะพอร์ตที่ต้องใช้

❽ คำถามที่พบบ่อย

① Nginx กับ Apache ใช้ทำอะไร

ทั้งสองเป็นเว็บเซิร์ฟเวอร์ที่รับคำขอจากเบราว์เซอร์และส่งหน้าเว็บไซต์กลับไปยังผู้เข้าชม สามารถเลือกใช้ตัวเดียว หรือใช้ร่วมกันโดยแยกหน้าที่และพอร์ตให้ถูกต้อง

② ติดตั้ง Nginx แล้วต้องติดตั้ง PHP ด้วยหรือไม่

ถ้าเว็บไซต์ใช้ PHP เช่น WordPress ต้องติดตั้ง PHP และเชื่อมต่อกับ Nginx ผ่าน PHP-FPM ด้วย การติดตั้ง Nginx เพียงอย่างเดียวให้บริการไฟล์เว็บไซต์ได้ แต่ยังไม่ประมวลผล PHP

③ ติดตั้ง Apache แล้วเปิดเว็บไซต์ได้ทันทีหรือไม่

สามารถทดสอบหน้าเริ่มต้นผ่าน IP ได้หลังบริการทำงานและ Firewall อนุญาต แต่การเปิดเว็บไซต์จริงยังต้องตั้งค่าไฟล์เว็บไซต์ โดเมน DNS และ SSL ตามความต้องการ

สรุป

การติดตั้ง Nginx หรือ Apache บน Cloud Server เริ่มจากเชื่อมต่อ SSH อัปเดตแพ็กเกจ ติดตั้งเว็บเซิร์ฟเวอร์ และตรวจสถานะบริการ จากนั้นเปิดพอร์ตที่จำเป็น ทดสอบผ่าน Public IP แล้วจึงตั้งค่าเว็บไซต์ โดเมน และ SSL

หากต้องใช้ทั้ง Nginx และ Apache ให้แยกหน้าที่กับพอร์ตอย่างชัดเจน และตรวจ Configuration ก่อน Reload ทุกครั้ง เพื่อป้องกันพอร์ตชนกันและเว็บไซต์หยุดทำงาน