วิธีตรวจหัวพิมพ์ Epson Dot Matrix ด้วยตัวเองเบื้องต้น

หาก Epson Dot Matrix พิมพ์ตัวอักษรขาด มีจุดขาวเป็นเส้น หรือบางส่วนของตัวอักษรไม่ติด อย่าเพิ่งสรุปว่าหัวพิมพ์เสีย เพราะผ้าหมึกติดตั้งไม่แน่น ผ้าหมึกหมด หรือกระดาษไม่เหมาะกับการทดสอบก็ทำให้งานพิมพ์ผิดปกติได้

วิธีตรวจเบื้องต้นที่ช่วยแยกปัญหาคือพิมพ์ทดสอบจากตัวเครื่อง (Self-test) โดยไม่ต้องสั่งงานจากคอมพิวเตอร์ บทความนี้อธิบายขั้นตอนและจุดสังเกต เพื่อให้ตรวจหัวพิมพ์ Epson Dot Matrix ได้อย่างปลอดภัยก่อนตัดสินใจส่งซ่อม

❶ เตรียมเครื่องก่อนตรวจหัวพิมพ์

① ตรวจผ้าหมึกและทางเดินกระดาษ

ปิดเครื่องก่อน แล้วตรวจว่าตลับผ้าหมึกใส่เข้าที่ ไม่มีส่วนใดหลุดหรือเอียง หากผ้าหมึกหย่อน ให้ปรับตามวิธีของรุ่นนั้น และตรวจว่ากระดาษติดตั้งตรง ไม่ยับหรือมีเศษกระดาษค้างอยู่

② เลือกกระดาษให้เหมาะกับการทดสอบ

ใช้กระดาษที่มีความกว้างเพียงพอตามคู่มือของรุ่นเครื่อง ตัวอย่างเช่น Epson LQ-310 ต้องใช้กระดาษกว้างอย่างน้อยประมาณ 210 มม. ในการทดสอบตัวเอง หากใช้กระดาษแคบเกินไป หัวพิมพ์อาจพิมพ์ลงบนลูกยางแทนกระดาษ

❷ พิมพ์ Self-test จากตัวเครื่อง

① เริ่มทดสอบโดยไม่ต่อคำสั่งพิมพ์จากคอมพิวเตอร์

ขั้นตอนเริ่ม Self-test แตกต่างกันตามรุ่น ให้ดูคู่มือของเครื่องก่อน สำหรับ Epson LQ-310 สามารถเริ่มทดสอบได้ด้วยการกดปุ่มที่คู่มือกำหนดค้างไว้ขณะเปิดเครื่อง โดยปุ่มที่ใช้จะแตกต่างกันตามโหมดการทดสอบ

② ตรวจรูปแบบงานพิมพ์

เมื่อเครื่องเริ่มพิมพ์ ให้สังเกตว่ามีจุดหรือแนวเส้นขาดซ้ำตำแหน่งเดิมหรือไม่ พิมพ์ทดสอบจากตัวเครื่องช่วยแยกปัญหาภายในเครื่องออกจากปัญหาคอมพิวเตอร์หรือไดรเวอร์ได้ในระดับหนึ่ง

หากไม่แน่ใจว่าต้องกดปุ่มใด ให้ตรวจคู่มือของรุ่นเครื่องก่อน อย่าลองกดหลายปุ่มพร้อมกันหรือฝืนให้เครื่องทำงานต่อเมื่อมีเสียงผิดปกติ

❸ อ่านอาการเพื่อแยกสาเหตุ

① พิมพ์จางหรือความเข้มไม่สม่ำเสมอ

ตรวจผ้าหมึกก่อน เพราะผ้าหมึกเก่า หย่อน หรือใส่ไม่ถูกตำแหน่ง อาจทำให้ผลทดสอบดูคล้ายหัวพิมพ์อ่อนแรง ลองติดตั้งตลับผ้าหมึกใหม่ให้ถูกต้อง แล้วทดสอบอีกครั้ง

② จุดขาดเป็นแนวเดิมทุกครั้ง

หาก Self-test แสดงจุดขาดเป็นแนวเดิมซ้ำ ๆ ทั้งที่ติดตั้งผ้าหมึกถูกต้องและใช้กระดาษเหมาะสม อาจเกิดจากเข็มพิมพ์หรือชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องเสียหาย ควรหยุดทดสอบซ้ำหลายรอบและให้ช่างตรวจประเมิน

③ งานทดสอบปกติ แต่พิมพ์จากคอมพิวเตอร์ผิดปกติ

ถ้า Self-test ออกมาครบ แต่พิมพ์จากโปรแกรมแล้วตัวอักษรขาดหรือรูปแบบเพี้ยน ให้ตรวจการตั้งค่าโปรแกรม ไดรเวอร์ และการเชื่อมต่อก่อน เพราะอาการอาจไม่ได้เกิดจากหัวพิมพ์

❹ จบการทดสอบอย่างปลอดภัย

① หยุดพิมพ์และนำกระดาษออกตามขั้นตอน

ใช้ปุ่ม Pause เพื่อหยุดการทดสอบ จากนั้นใช้ปุ่ม Load/Eject หรือปุ่มตามคู่มือเพื่อเลื่อนกระดาษออกก่อนปิดเครื่อง ไม่ควรดึงกระดาษสวนทางหรือขยับแคร่หัวพิมพ์ด้วยแรงมือ

② หลีกเลี่ยงการถอดหัวพิมพ์เอง

หัวพิมพ์และชิ้นส่วนภายในมีสายและจุดเชื่อมต่อที่เสียหายได้ หากไม่ชำนาญ อย่าถอดฝาครอบหรือดึงสายแพเพื่อตรวจเอง บันทึกผล Self-test และอาการที่พบไว้ แล้วแจ้งช่างหรือ ComSiam เพื่อช่วยประเมินขั้นตอนตรวจต่อ

❺ สรุปวิธีตรวจหัวพิมพ์ Epson Dot Matrix

เริ่มจากตรวจผ้าหมึกและกระดาษ จากนั้นพิมพ์ Self-test ตามคู่มือรุ่นเครื่อง หากมีจุดขาดซ้ำตำแหน่งเดิมแม้ติดตั้งผ้าหมึกถูกต้อง อาจต้องให้ช่างตรวจหัวพิมพ์ แต่ถ้า Self-test ปกติ ให้ตรวจไดรเวอร์ โปรแกรม และสายเชื่อมต่อแทน

ก่อนส่งซ่อม จดรุ่นเครื่อง ลักษณะจุดที่ขาด และผลการทดสอบไว้ จะช่วยให้ช่างวิเคราะห์ได้ตรงขึ้น และ ComSiam แนะนำให้หยุดใช้งานหากเครื่องมีเสียงกระแทก กลิ่นไหม้ หรือแคร่หัวพิมพ์ติดขัดระหว่างทดสอบ