Contact
Line : comsiam
Contact
Line : comsiam

เมื่อ Cloud Server เต็ม เว็บไซต์อาจอัปโหลดไฟล์ไม่ได้ ฐานข้อมูลบันทึกข้อมูลไม่สำเร็จ หรือระบบทำงานช้าลง สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ ไฟล์ Backup, Log, Cache และข้อมูลฐานข้อมูลสะสม แต่บางครั้งพื้นที่ไม่ได้เต็มจากขนาดไฟล์อย่างเดียว เพราะ Inode เต็ม หรือมีไฟล์ที่ลบแล้วแต่โปรเซสยังเปิดใช้งานอยู่ บทความนี้พาไล่ตรวจสาเหตุและแก้ไขอย่างปลอดภัยบน Linux Server
อย่าเริ่มลบไฟล์ทันที ให้ตรวจว่า Filesystem หรือพาร์ทิชันใดเต็มก่อน เพราะ Cloud Server อาจแยกพื้นที่ระบบ เว็บไซต์ และฐานข้อมูลออกจากกัน
เชื่อมต่อเซิร์ฟเวอร์ผ่าน SSH แล้วใช้คำสั่ง
df -h
ดูคอลัมน์ Use% และ Mounted on เพื่อหา Filesystem ที่ใกล้เต็ม หากต้องการตรวจว่าโฟลเดอร์หนึ่งอยู่บนพาร์ทิชันใด ใช้
df -h /var
เปลี่ยน /var เป็นโฟลเดอร์ที่มีปัญหา เช่น /home หรือ /var/www คำสั่ง df แสดงพื้นที่ใช้และพื้นที่ว่างของ Filesystem ที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งที่ตรวจสอบ
Filesystem อาจสร้างไฟล์ใหม่ไม่ได้ แม้ยังมีพื้นที่เก็บข้อมูลเหลือ ให้ตรวจ Inode ด้วยคำสั่ง
df -i
หากคอลัมน์ IUse% สูงมาก ให้ค้นหาโฟลเดอร์ที่มีไฟล์ขนาดเล็กจำนวนมาก เช่น Cache, Session, Mail Queue หรือไฟล์ชั่วคราว แล้วตรวจสอบก่อนลบ เพราะการลบไฟล์ใหญ่เพียงไม่กี่ไฟล์อาจไม่ช่วยเมื่อปัญหาเกิดจาก Inode เต็ม
ดูขนาดโฟลเดอร์ระดับบนด้วยคำสั่ง
sudo du -xhd1 / 2>/dev/null | sort -h
หากต้องการดูรายละเอียดในโฟลเดอร์ที่พบว่าใหญ่ เช่น /var ใช้
sudo du -xhd1 /var 2>/dev/null | sort -h
ตัวเลือก -x ช่วยจำกัดการตรวจไว้ใน Filesystem เดียว ลดโอกาสไล่เข้าไปในดิสก์ที่ Mount แยกอยู่
การรู้ต้นเหตุช่วยให้แก้ปัญหาได้ตรงจุดและป้องกันไม่ให้พื้นที่เต็มซ้ำ
ไฟล์สำรองเว็บไซต์หรือฐานข้อมูลอาจมีขนาดใหญ่ โดยเฉพาะเมื่อสร้างชุดใหม่ทุกวันแต่ไม่ลบชุดเก่า ตรวจโฟลเดอร์ Backup และตรวจว่าเก็บสำเนาไว้บนดิสก์หลักหรือไม่ ควรย้ายชุดสำรองไปพื้นที่จัดเก็บแยกหลังตรวจว่าไฟล์ส่งออกสำเร็จ
เว็บเซิร์ฟเวอร์ ฐานข้อมูล หรือระบบปฏิบัติการอาจสร้าง Log ต่อเนื่องเมื่อมี Error หรือคำขอจำนวนมาก ให้ตรวจโฟลเดอร์ Log และดูว่าไฟล์ใดโตผิดปกติ อย่าลบ Log ที่ยังใช้ตรวจสอบเหตุการณ์โดยไม่เก็บสำเนาหรือทราบผลกระทบ
ปลั๊กอิน เว็บไซต์ หรือแอปพลิเคชันอาจสร้างไฟล์ Cache และ Session จำนวนมาก ตรวจสอบอายุและเจ้าของไฟล์ก่อนลบ และใช้เครื่องมือทำความสะอาดของระบบหรือแอปพลิเคชันเมื่อมี
รูปภาพ วิดีโอ ไฟล์แนบ Log ของแอปพลิเคชัน และฐานข้อมูลอาจเพิ่มขนาดตามการใช้งาน ตรวจดูข้อมูลที่โตเร็วและแยกว่าจำเป็นต้องเก็บไว้หรือย้ายไป Object Storage
บน Linux หากลบไฟล์ที่โปรเซสยังเปิดใช้งานอยู่ พื้นที่อาจยังไม่คืนจนกว่าโปรเซสจะปิดไฟล์หรือเริ่มทำงานใหม่ สามารถตรวจด้วยคำสั่ง
sudo lsof +L1
หากพบไฟล์ขนาดใหญ่ที่มีสถานะ deleted ให้ระบุบริการและ PID ให้แน่ชัดก่อน จากนั้นพิจารณารีสตาร์ตบริการอย่างปลอดภัย ไม่ควรสั่ง Kill โปรเซสที่ไม่ทราบหน้าที่
เริ่มจากลบหรือย้ายเฉพาะข้อมูลที่ยืนยันแล้วว่าไม่จำเป็น และตรวจพื้นที่ซ้ำหลังดำเนินการ
ดาวน์โหลดหรือคัดลอกไฟล์สำรองไปยังพื้นที่จัดเก็บอื่น ตรวจสอบว่าไฟล์ปลายทางเปิดอ่านได้และขนาดตรงกับต้นฉบับก่อนลบไฟล์บนเซิร์ฟเวอร์ อย่าลบชุดสำรองสุดท้ายที่ยังไม่มีสำเนาที่อื่น
สำรอง Log ที่ต้องใช้สืบหาปัญหาก่อน แล้วใช้การตั้งค่า Log Rotation หรือคำสั่งของบริการเพื่อจำกัดขนาดและอายุของ Log สำหรับ System Journal สามารถตรวจขนาดก่อนด้วย
sudo journalctl --disk-usage
หากต้องลด Journal ที่เก็บย้อนหลัง คำสั่งต่อไปนี้จะลบ Journal ที่เก่ากว่า 14 วัน
sudo journalctl --vacuum-time=14d
ใช้เมื่อแน่ใจว่าไม่ต้องใช้ Log เก่าเพื่อสืบสวน และตรวจการตั้งค่าเก็บ Log ให้เหมาะสม เพราะการลบย้อนหลังอาจทำให้หลักฐานของเหตุการณ์หายไป
ตรวจคู่มือของระบบจัดการเว็บไซต์ ปลั๊กอิน Cache หรือแอปพลิเคชันก่อนล้างไฟล์ อย่าลบโฟลเดอร์ Cache หรือ Session แบบสุ่ม เพราะอาจกระทบเว็บไซต์หรือการเข้าสู่ระบบ
ตรวจไฟล์ใน /tmp และโฟลเดอร์ชั่วคราวอื่น ๆ ก่อนลบ ดูวันที่ เจ้าของไฟล์ และโปรเซสที่ใช้งานอยู่ หลีกเลี่ยงการลบไฟล์ที่ระบบหรือแอปพลิเคชันกำลังใช้
หากตรวจแล้วว่าข้อมูลทั้งหมดจำเป็นและพื้นที่ยังไม่พอ ให้ขยายขนาด Volume จากแผงควบคุม Cloud แล้วขยายพาร์ทิชันและ Filesystem ภายในระบบปฏิบัติการตามขั้นตอนของ Linux ที่ใช้งาน การเพิ่มขนาดดิสก์ในแผงควบคุมอย่างเดียวอาจยังไม่ทำให้ระบบปฏิบัติการเห็นพื้นที่ใหม่ทันที
หลังแก้ปัญหาแล้ว ควรวางระบบติดตามและจัดการข้อมูลที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ใช้ Monitoring ของผู้ให้บริการ Cloud หรือเครื่องมือระบบเพื่อตั้งเตือนเมื่อ Filesystem หรือ Inode ใช้ถึงระดับที่กำหนด ระดับเตือนควรเผื่อเวลาให้ตรวจและแก้ก่อนพื้นที่เต็มจริง
กำหนดจำนวนชุด Backup และระยะเวลาเก็บ พร้อมย้ายสำเนาออกนอกเซิร์ฟเวอร์ ตั้ง Log Rotation ให้จำกัดขนาดและอายุ แล้วทดสอบว่ากระบวนการลบไฟล์เก่าทำงานจริง
ใช้ df -h, df -i และคำสั่งตรวจขนาดโฟลเดอร์เป็นประจำ เปรียบเทียบกับค่าก่อนหน้าเพื่อดูแนวโน้ม หากพื้นที่เพิ่มเร็วผิดปกติ ให้ตรวจหาสาเหตุก่อนที่จะกระทบการให้บริการ
สาเหตุหนึ่งคือมีไฟล์ที่ถูกลบแล้วแต่โปรเซสยังเปิดค้างอยู่ ตรวจด้วย lsof +L1 นอกจากนี้อาจเกี่ยวกับ Mount แยกหรือการจองพื้นที่ของ Filesystem จึงควรตรวจโครงสร้างดิสก์และตำแหน่ง Mount ร่วมด้วย
ตรวจว่าไฟล์อยู่บน Filesystem ที่เต็มจริงหรือไม่ และตรวจไฟล์ที่ถูกลบแต่โปรเซสยังเปิดใช้งาน หากพบ ให้หยุดหรือรีสตาร์ตบริการที่เกี่ยวข้องอย่างปลอดภัย แล้วตรวจ df -h อีกครั้ง
ตรวจ Inode ด้วย df -i หาก Inode เต็ม อาจสร้างไฟล์ใหม่ไม่ได้แม้พื้นที่ดิสก์ยังเหลือ ให้ค้นหาโฟลเดอร์ที่มีไฟล์จำนวนมากแล้วจัดการอย่างระมัดระวัง
เมื่อ Cloud Server เต็ม ให้เริ่มจากตรวจ Filesystem และ Inode ก่อนค้นหาโฟลเดอร์ที่ใช้พื้นที่มาก แล้วค่อยจัดการ Backup, Log หรือ Cache ตามความจำเป็น ComSiam แนะนำให้สำรองข้อมูลสำคัญก่อนลบไฟล์ และตั้งการแจ้งเตือนพื้นที่ดิสก์เพื่อแก้ปัญหาก่อนเว็บไซต์หยุดให้บริการ