Cloud Computing คืออะไร? ทำงานอย่างไร และเหมาะกับใครบ้าง

Cloud Computing หรือการประมวลผลบนคลาวด์ คือการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ผ่านอินเทอร์เน็ต เช่น เซิร์ฟเวอร์ พื้นที่เก็บข้อมูล ฐานข้อมูล และซอฟต์แวร์ แทนการติดตั้งและดูแลระบบทั้งหมดไว้บนคอมพิวเตอร์หรือเซิร์ฟเวอร์ของตนเอง

พูดให้เข้าใจง่าย Cloud เปรียบเหมือนการเช่าทรัพยากรคอมพิวเตอร์จากผู้ให้บริการ เราเลือกใช้เท่าที่จำเป็น เพิ่มหรือลดทรัพยากรได้ตามปริมาณงาน และจัดการบริการผ่านเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

บทความนี้จะอธิบายว่า Cloud Computing ทำงานอย่างไร มีบริการแบบไหนบ้าง และเหมาะกับผู้ใช้หรือธุรกิจประเภทใด

❶ Cloud Computing ทำงานอย่างไร

ผู้ให้บริการ Cloud มีศูนย์ข้อมูลที่ติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล ระบบเครือข่าย และระบบสำรองไฟไว้จำนวนมาก จากนั้นจึงแบ่งทรัพยากรเหล่านี้ออกเป็นบริการต่าง ๆ ให้ลูกค้าใช้งานผ่านเครือข่าย

เมื่อผู้ใช้สร้างเซิร์ฟเวอร์หรือพื้นที่เก็บไฟล์บน Cloud ระบบจะจัดสรรทรัพยากรจากศูนย์ข้อมูลให้ตามตัวเลือกที่กำหนด เช่น จำนวนหน่วยประมวลผล ขนาดหน่วยความจำ พื้นที่จัดเก็บข้อมูล และตำแหน่งที่ตั้งของระบบ

ตัวอย่างการทำงานมีดังนี้

  • ① ผู้ใช้สมัครบัญชีกับผู้ให้บริการ Cloud
  • ② เลือกบริการและกำหนดทรัพยากรที่ต้องการ
  • ③ ระบบจัดเตรียมทรัพยากรจากศูนย์ข้อมูล
  • ④ ผู้ใช้เชื่อมต่อและจัดการบริการผ่านอินเทอร์เน็ต
  • ⑤ ระบบคิดค่าบริการตามแพ็กเกจหรือการใช้งานจริง ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของบริการนั้น

Cloud ไม่ได้หมายถึงการเก็บไฟล์ออนไลน์อย่างเดียว แต่อาจครอบคลุมการเปิดเว็บไซต์ จัดเก็บฐานข้อมูล ประมวลผลข้อมูล สำรองไฟล์ หรือให้บริการซอฟต์แวร์ผ่านเว็บได้ด้วย

❷ Cloud Computing มีบริการแบบใดบ้าง

บริการ Cloud แบ่งตามระดับการดูแลระบบได้หลายรูปแบบ โดยรูปแบบพื้นฐานที่พบบ่อยมีดังนี้

IaaS: Infrastructure as a Service

ผู้ใช้เช่าทรัพยากรพื้นฐาน เช่น เซิร์ฟเวอร์เสมือน พื้นที่เก็บข้อมูล และระบบเครือข่าย ผู้ใช้มีอิสระในการติดตั้งระบบปฏิบัติการและซอฟต์แวร์ แต่ต้องดูแลการตั้งค่าระบบเองมากกว่าแบบอื่น

เหมาะกับผู้ที่ต้องการควบคุมระบบเซิร์ฟเวอร์ หรือมีทีมที่ดูแลด้านเทคนิคได้

PaaS: Platform as a Service

ผู้ให้บริการเตรียมแพลตฟอร์มสำหรับพัฒนาและเปิดใช้งานแอปพลิเคชันไว้ให้ ผู้ใช้จึงไม่ต้องจัดการเซิร์ฟเวอร์ทุกส่วนด้วยตนเอง

เหมาะกับนักพัฒนาหรือทีมที่ต้องการมุ่งเน้นการสร้างและดูแลแอปพลิเคชัน

SaaS: Software as a Service

ผู้ใช้เปิดโปรแกรมผ่านอินเทอร์เน็ต โดยผู้ให้บริการเป็นผู้ดูแลระบบและการอัปเดต ตัวอย่างที่พบได้คือระบบอีเมล โปรแกรมประชุมออนไลน์ และเครื่องมือจัดการเอกสาร

เหมาะกับบุคคลและองค์กรที่ต้องการใช้ซอฟต์แวร์โดยไม่ต้องติดตั้งหรือดูแลเซิร์ฟเวอร์เอง

❸ Cloud Computing แตกต่างจากการใช้คอมพิวเตอร์ทั่วไปอย่างไร

เมื่อใช้คอมพิวเตอร์หรือเซิร์ฟเวอร์ของตนเอง ผู้ใช้ต้องซื้ออุปกรณ์ ติดตั้งระบบ ดูแลพื้นที่จัดเก็บข้อมูล และวางแผนรองรับการใช้งานที่เพิ่มขึ้นด้วยตนเอง

ส่วน Cloud ช่วยให้เริ่มใช้ทรัพยากรผ่านผู้ให้บริการได้ โดยไม่จำเป็นต้องซื้ออุปกรณ์ทั้งหมดตั้งแต่ต้น ผู้ใช้สามารถปรับขนาดทรัพยากรได้ตามบริการที่เลือก อย่างไรก็ตาม การใช้ Cloud ยังต้องวางแผนเรื่องค่าใช้จ่าย ความปลอดภัย การสำรองข้อมูล และการตั้งค่าระบบให้เหมาะสม

ประเด็นใช้ระบบของตนเองใช้ Cloud
การเริ่มต้นต้องจัดหาอุปกรณ์และติดตั้งระบบสมัครบริการและเลือกทรัพยากร
การดูแลฮาร์ดแวร์ผู้ใช้หรือองค์กรดูแลเองผู้ให้บริการดูแลโครงสร้างพื้นฐาน
การเพิ่มทรัพยากรอาจต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่มปรับตามบริการและเงื่อนไขที่มี
ค่าใช้จ่ายมีค่าอุปกรณ์และบำรุงรักษาคิดตามแพ็กเกจหรือการใช้งาน
การควบคุมระบบควบคุมอุปกรณ์ได้โดยตรงควบคุมตามระดับบริการที่เลือก

❹ ข้อดีของ Cloud Computing

Cloud มีข้อดีหลายด้าน แต่ประโยชน์ที่ได้รับจริงขึ้นอยู่กับการเลือกบริการและการตั้งค่าระบบ

  • ① เริ่มใช้งานได้โดยไม่ต้องลงทุนซื้อเซิร์ฟเวอร์จำนวนมาก
  • ② ปรับทรัพยากรให้เหมาะกับปริมาณงานได้
  • ③ เข้าถึงบริการและข้อมูลจากอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อเครือข่ายได้
  • ④ ใช้บริการสำรองข้อมูลและเครื่องมือจัดการระบบได้ตามแพ็กเกจ
  • ⑤ ช่วยให้ทีมทำงานร่วมกันผ่านระบบออนไลน์ได้สะดวกขึ้น

สำหรับธุรกิจที่ต้องการเริ่มใช้ระบบออนไลน์ Cloud อาจช่วยให้เริ่มต้นได้เร็วขึ้น แต่ควรประเมินค่าใช้จ่ายและความต้องการด้านความปลอดภัยก่อนเลือกบริการ

❺ ข้อจำกัดและสิ่งที่ควรระวัง

Cloud ไม่ได้เหมาะกับทุกงานโดยอัตโนมัติ ก่อนใช้งานควรพิจารณาประเด็นเหล่านี้

  • อินเทอร์เน็ต: การเข้าถึงบริการส่วนใหญ่ต้องอาศัยเครือข่ายที่ใช้งานได้
  • ค่าใช้จ่าย: หากเลือกทรัพยากรเกินความจำเป็น หรือปล่อยบริการที่ไม่ได้ใช้ไว้ ค่าใช้จ่ายอาจเพิ่มขึ้น
  • ความปลอดภัย: ผู้ใช้ยังต้องจัดการรหัสผ่าน สิทธิ์เข้าถึง และการตั้งค่าบัญชีให้เหมาะสม
  • การสำรองข้อมูล: ควรวางแผนสำรองและทดสอบการกู้คืนข้อมูล ไม่ควรถือว่าข้อมูลปลอดภัยเพียงเพราะอยู่บน Cloud
  • การพึ่งพาผู้ให้บริการ: ควรตรวจสอบเงื่อนไขการส่งออกข้อมูล การย้ายระบบ และการยกเลิกบริการ

ผู้ให้บริการดูแลโครงสร้างพื้นฐานบางส่วน ขณะที่ผู้ใช้ยังมีหน้าที่ดูแลข้อมูล บัญชี และการตั้งค่าตามประเภทบริการที่เลือก การแบ่งความรับผิดชอบจึงแตกต่างกันไปตามบริการ

❻ Cloud Computing เหมาะกับใครบ้าง

Cloud อาจเหมาะกับผู้ใช้หลายกลุ่ม เช่น

  • บุคคลทั่วไป: เก็บไฟล์ สำรองข้อมูล และใช้งานโปรแกรมออนไลน์
  • ธุรกิจขนาดเล็ก: เปิดเว็บไซต์ ใช้อีเมลองค์กร หรือทำงานร่วมกันผ่านระบบออนไลน์
  • นักพัฒนา: ทดลองระบบ สร้างแอปพลิเคชัน และจัดเตรียมสภาพแวดล้อมสำหรับทดสอบ
  • องค์กรที่มีหลายสาขา: ให้ทีมเข้าถึงระบบส่วนกลางจากหลายพื้นที่
  • ธุรกิจที่มีปริมาณงานเปลี่ยนแปลง: ปรับทรัพยากรตามช่วงเวลาหรือความต้องการของระบบ

ComSiam แนะนำให้เริ่มจากระบุงานที่ต้องการใช้ Cloud ก่อน เช่น เก็บไฟล์ เปิดเว็บไซต์ หรือใช้งานฐานข้อมูล แล้วเลือกบริการที่ตรงกับงานนั้น ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากระบบที่ซับซ้อนที่สุด

❼ ก่อนเริ่มใช้ Cloud ควรตรวจสอบอะไรบ้าง

ก่อนสมัครบริการ ควรตอบคำถามต่อไปนี้ให้ได้

  1. ต้องการใช้ Cloud ทำงานอะไร
  2. มีผู้ใช้กี่คน และต้องใช้พื้นที่หรือทรัพยากรเท่าใด
  3. งบประมาณต่อเดือนอยู่ที่เท่าไร
  4. ข้อมูลมีความสำคัญหรือมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอย่างไร
  5. จะสำรองข้อมูลและกู้คืนระบบเมื่อเกิดปัญหาอย่างไร
  6. หากต้องย้ายออกจากผู้ให้บริการ จะนำข้อมูลออกได้อย่างไร

เริ่มจากบริการขนาดเล็กหรือแพ็กเกจทดลองได้ แต่ควรอ่านเงื่อนไขการคิดเงิน ตั้งงบประมาณ และตรวจสอบบริการที่เปิดใช้งานอยู่เป็นระยะ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Cloud Computing

Cloud Computing คือการเก็บไฟล์ออนไลน์ใช่หรือไม่

ไม่ใช่ทั้งหมด การเก็บไฟล์ออนไลน์เป็นเพียงหนึ่งในบริการ Cloud เท่านั้น Cloud ยังใช้เปิดเซิร์ฟเวอร์ จัดการฐานข้อมูล พัฒนาแอปพลิเคชัน และใช้งานซอฟต์แวร์ผ่านอินเทอร์เน็ตได้

ใช้ Cloud ต้องมีเซิร์ฟเวอร์เองหรือไม่

โดยทั่วไปไม่ต้องซื้อเซิร์ฟเวอร์เอง ผู้ให้บริการเป็นผู้ดูแลอุปกรณ์และศูนย์ข้อมูล ส่วนผู้ใช้เลือกบริการและทรัพยากรที่ต้องการผ่านระบบจัดการของผู้ให้บริการ

Cloud Computing เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กหรือไม่

เหมาะได้ หากเลือกบริการและขนาดทรัพยากรให้สอดคล้องกับงาน ควรตรวจสอบค่าใช้จ่ายจริง วิธีสำรองข้อมูล และสิทธิ์การเข้าถึงก่อนเริ่มใช้งาน

ข้อมูลบน Cloud ปลอดภัยหรือไม่

ความปลอดภัยขึ้นอยู่กับทั้งมาตรการของผู้ให้บริการและการตั้งค่าของผู้ใช้ ควรใช้รหัสผ่านที่รัดกุม เปิดการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน จำกัดสิทธิ์ผู้ใช้งาน และสำรองข้อมูลสำคัญ

สรุป

Cloud Computing คือการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ผ่านเครือข่าย โดยเลือกใช้บริการได้ตั้งแต่พื้นที่เก็บไฟล์และซอฟต์แวร์ออนไลน์ ไปจนถึงเซิร์ฟเวอร์และแพลตฟอร์มสำหรับพัฒนาแอปพลิเคชัน

ก่อนเลือกใช้ Cloud ควรเริ่มจากงานที่ต้องการ งบประมาณ ปริมาณทรัพยากร และระดับการดูแลระบบที่ทำได้ เมื่อเลือกบริการตรงกับความต้องการ Cloud ก็ช่วยให้บุคคลและธุรกิจเริ่มใช้งานระบบคอมพิวเตอร์ได้อย่างยืดหยุ่นขึ้น

ComSiam แนะนำให้ตรวจสอบการคิดค่าบริการและตั้งค่าความปลอดภัยตั้งแต่วันแรก เพื่อควบคุมค่าใช้จ่ายและลดความเสี่ยงจากการตั้งค่าที่ไม่เหมาะสม