หลายบริษัทมียอดขายดี แต่มักสะดุดเพราะ “เงินสดไม่พอใช้” ไม่ใช่เพราะขายไม่ได้ แต่เพราะเก็บเงินช้า จ่ายเร็ว สต๊อกจม หรือไม่มีแผนเงินสดล่วงหน้า นี่คือเหตุผลที่เจ้าของกิจการ CFO และผู้บริหารต้องเข้าใจ การบริหารเงินสดบริษัท
บทความนี้สอน วิธีบริหารเงินสดบริษัทด้วย Microsoft Excel Excel แบบใช้งานจริง เหมาะกับ SME โรงงาน ร้านค้า บริษัทบริการ และธุรกิจที่ต้องใช้เงินหมุนทุกวัน
① การบริหารเงินสดบริษัทคืออะไร
คือการวางแผน ควบคุม และติดตามเงินสดเข้าออก เพื่อให้ธุรกิจมีเงินพอใช้ตลอดเวลา
เป้าหมายคือ
- จ่ายเงินเดือนได้ตรงเวลา
- จ่ายเจ้าหนี้ได้
- มีเงินซื้อของ
- ไม่ขาดสภาพคล่อง
- มีเงินลงทุนเมื่อโอกาสมา
② ทำไมเงินสดสำคัญกว่ากำไรบางครั้ง
กำไรเป็นตัวเลขทางบัญชี
เงินสดคือเงินที่ใช้ได้จริง
ธุรกิจบางแห่งกำไรดี แต่ลูกหนี้ยังไม่จ่าย ทำให้เงินสดขาดได้
③ เตรียมข้อมูลก่อนทำใน Excel
สร้างชีตชื่อ Cash Control
| Date | Detail | Inflow | Outflow | Balance |
|---|
กด Ctrl + T ให้เป็น Table
④ วิธีบริหารเงินสดบริษัทด้วย Excel ทีละขั้นตอน
Step 1 บันทึกเงินเข้า
- รับชำระจากลูกค้า
- รายได้ขายสด
- เงินกู้
- เงินลงทุนเพิ่ม
Step 2 บันทึกเงินออก
- เงินเดือน
- ค่าเช่า
- ค่าวัตถุดิบ
- เจ้าหนี้
- ภาษี
Step 3 คำนวณยอดคงเหลือ
=PreviousBalance+C2-D2
⑤ สูตรหลักที่ต้องรู้
Ending Cash=Beginning Cash+Cash In−Cash Out
⑥ Dashboard เงินสดที่ควรมี
แนะนำใส่ 4 ส่วนหลัก
- เงินสดคงเหลือวันนี้
- เงินเข้าเดือนนี้
- เงินออกเดือนนี้
- คาดการณ์เงินสด 30 วัน
⑦ สูตร Excel 365 ที่ช่วยงานนี้
FILTER รายจ่ายก้อนใหญ่
=FILTER(A2:E100,D2:D100>30000)
SORT เงินออกสูงสุด
=SORT(A2:E100,4,-1)
UNIQUE ประเภทรายการ
=UNIQUE(B2:B1000)
XLOOKUP ดึงยอดคงเหลือเมื่อวาน
=XLOOKUP(A2-1,A:A,E:E)
⑧ วิธีเพิ่มเงินสดแบบมืออาชีพ
เร่งเงินเข้า
- เก็บหนี้เร็วขึ้น
- เสนอส่วนลดจ่ายเร็ว
- ขายสดมากขึ้น
ชะลอเงินออก
- ต่อเครดิตเจ้าหนี้
- ซื้อเท่าที่จำเป็น
- เลื่อนรายจ่ายไม่สำคัญ
ลดเงินจม
⑨ สิ่งที่ผู้บริหารควรดูทุกสัปดาห์
- เงินสดพออีกกี่วัน
- ลูกหนี้ค้างกี่บาท
- เจ้าหนี้ครบกำหนดเมื่อไร
- รายจ่ายไหนตัดได้
- เดือนหน้าจะตึงไหม
⑩ จุดผิดพลาดที่พบบ่อย
- ดูแต่ยอดขาย
- ไม่มี Forecast เงินสด
- ปล่อยลูกหนี้ช้า
- ซื้อสต๊อกเกินจำเป็น
- ใช้เงินธุรกิจปนเงินส่วนตัว
⑪ เหมาะกับใคร
- SME
- ร้านอาหาร
- ร้านค้าปลีก
- โรงงาน
- Startup
- บริษัทบริการ
⑫ คำถามที่พบบ่อย
เงินสดควรสำรองกี่เดือน
อย่างน้อย 3 เดือนของค่าใช้จ่ายคงที่
ควรอัปเดตบ่อยแค่ไหน
รายวันดีที่สุด
Excel ใช้ได้จริงไหม
ได้จริง และเหมาะมากกับธุรกิจทั่วไป
⑬ เคล็ดลับระดับเจ้าของกิจการ
อย่าถามว่า “เดือนนี้ขายได้เท่าไร”
ให้ถามว่า “สิ้นเดือนเหลือเงินสดเท่าไร”
นี่คือคำถามคนอยู่รอด
⑭ สรุป
การบริหาร เงินสดบริษัทด้วย Excel ช่วยให้ธุรกิจไม่สะดุด มีเงินหมุน พร้อมรับโอกาสใหม่ และลดความเครียดของเจ้าของกิจการอย่างมาก
เริ่มจากบันทึกเงินเข้าออกทุกวัน และทำ Forecast 30 วันล่วงหน้า