วิธีสำรองข้อมูลบน Google Cloud

การสำรองข้อมูลบน Google Cloud ต้องเลือกวิธีให้เหมาะกับประเภทข้อมูล เช่น ใช้ Snapshot สำหรับดิสก์ของ Virtual Machine ใช้ระบบ Backup ของ Cloud SQL สำหรับฐานข้อมูล และใช้ Soft delete หรือการเก็บเวอร์ชันสำหรับไฟล์ใน Cloud Storage

การมีสำเนาข้อมูลช่วยลดผลกระทบจากการลบผิด ระบบขัดข้อง หรือข้อมูลเสียหาย แต่การสำรองข้อมูลอย่างเดียวไม่พอ ต้องทดสอบการกู้คืนด้วย บทความนี้สรุปแนวทางสำรองข้อมูลแต่ละประเภท โดย ComSiam แนะนำให้กำหนดระยะเวลาที่ต้องการเก็บข้อมูลและเวลาที่ระบบยอมรับได้หากต้องกู้คืนก่อนตั้งค่า

① วางแผนสำรองข้อมูลก่อนเริ่ม

เริ่มจากระบุว่าข้อมูลใดสำคัญ ต้องสำรองบ่อยแค่ไหน และเก็บสำเนาไว้นานเท่าใด กำหนดด้วยว่าระบบต้องกลับมาใช้งานภายในเวลาเท่าใดหลังเกิดปัญหา

▫ คำถามที่ควรตอบ

  • ข้อมูลใดบ้างที่ต้องสำรอง เช่น ดิสก์ VM ฐานข้อมูล หรือไฟล์
  • ต้องสำรองทุกวัน ทุกสัปดาห์ หรือถี่กว่านั้น
  • ต้องย้อนกลับไปกู้ข้อมูล ณ เวลาใดได้บ้าง
  • ต้องเก็บสำเนาไว้คนละ Region หรือคนละโปรเจกต์หรือไม่
  • ใครมีสิทธิ์เข้าถึง ลบ หรือกู้คืนข้อมูลสำรอง
  • ได้ทดสอบกู้คืนข้อมูลครั้งล่าสุดเมื่อใด

การทำสำเนาหรือจำลองระบบเพื่อให้พร้อมใช้งานต่อเนื่องไม่ใช่สิ่งเดียวกับการสำรองข้อมูล ควรมีข้อมูลสำรองที่กู้คืนได้ แม้ระบบหลักจะถูกลบหรือเสียหาย

② สำรองดิสก์ของ Compute Engine VM

สำหรับ VM ใน Compute Engine สามารถใช้ Snapshot เพื่อสำรองข้อมูลจาก Persistent Disk หรือ Hyperdisk ได้ โดย Snapshot มาตรฐานเก็บเฉพาะข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงจาก Snapshot ก่อนหน้าในรูปแบบ Incremental

▫ ขั้นตอนสร้าง Snapshot ด้วย Console

  1. เปิด Google Cloud Console แล้วเลือกโปรเจกต์ที่มี VM
  2. ไปที่ Compute Engine > Disks
  3. เลือกดิสก์ที่ต้องการสำรอง
  4. เลือก Create snapshot
  5. ตั้งชื่อ Snapshot และเลือกตำแหน่งจัดเก็บตามแผน
  6. ตรวจสอบการตั้งค่าแล้วสร้าง Snapshot
  7. ตรวจสอบสถานะ Snapshot หลังการสร้างเสร็จ

หากต้องการสำรองตามรอบเวลา สามารถตั้ง Snapshot schedule ให้ทำงานอัตโนมัติได้ ควรตรวจสอบว่าดิสก์ที่มีข้อมูลสำคัญทุกลูกอยู่ในแผนสำรอง และทดสอบสร้างดิสก์หรือ VM ใหม่จาก Snapshot เป็นระยะ

③ สำรองฐานข้อมูล Cloud SQL

Cloud SQL มีตัวเลือก Backup และการกู้คืนสำหรับฐานข้อมูลที่รองรับ ให้ตรวจสอบว่าเปิดการสำรองข้อมูลอัตโนมัติและตั้งช่วงเวลาเก็บรักษาตามข้อกำหนดของระบบแล้ว หากต้องการกู้คืนไปยังจุดเวลาเฉพาะ ให้ตรวจสอบการตั้งค่า Point-in-time recovery และข้อกำหนดของ Database Engine ที่ใช้งาน

▫ สิ่งที่ควรตรวจสอบ

  • สถานะ Backup และกำหนดเวลาทำงาน
  • ระยะเวลาเก็บ Backup
  • การตั้งค่า Point-in-time recovery หากระบบต้องใช้
  • วิธีคืนค่าฐานข้อมูลและผลกระทบต่อ Instance
  • ค่าใช้จ่ายจากพื้นที่เก็บ Backup
  • การสำรองขั้นสุดท้ายก่อนลบ Instance

อย่าถือว่าการเปิด High availability ทดแทน Backup ได้ เพราะ High availability มุ่งช่วยให้บริการทำงานต่อเมื่อเกิดเหตุขัดข้องบางประเภท ส่วน Backup ใช้กู้คืนข้อมูลตามจุดสำรองที่มี

④ ป้องกันไฟล์ใน Cloud Storage

Cloud Storage มี Soft delete ซึ่งช่วยเก็บ Bucket หรือ Object ที่ถูกลบไว้ตามระยะเวลาที่กำหนด และมี Object Versioning สำหรับเก็บเวอร์ชันก่อนหน้าของ Object ตามรูปแบบการตั้งค่า

▫ เลือกวิธีตามความต้องการ

  • ใช้ Soft delete เพื่อช่วยกู้คืนข้อมูลที่ลบหรือเขียนทับโดยไม่ตั้งใจ
  • ใช้ Object Versioning เมื่อต้องการเข้าถึง Object เวอร์ชันก่อนหน้า
  • ตรวจสอบระยะเวลาเก็บข้อมูลและกฎ Lifecycle ของ Bucket
  • จำกัดผู้ที่มีสิทธิ์ลบ Object หรือ Bucket
  • พิจารณาค่าใช้จ่ายของข้อมูลที่เก็บเพิ่มจากการป้องกันการลบ

ตรวจสอบการตั้งค่าของ Bucket จริงก่อนใช้งาน เพราะความสามารถและช่วงเวลาเก็บข้อมูลอาจขึ้นกับนโยบายระดับโปรเจกต์หรือองค์กร การเก็บเวอร์ชันและ Soft delete ช่วยกู้ข้อมูลบางกรณี แต่ไม่ควรใช้แทนแผนสำรองข้อมูลที่ครอบคลุม

⑤ ใช้ Backup and DR เมื่อมีหลายระบบ

องค์กรที่ต้องจัดการสำรองและกู้คืนหลาย Workload สามารถพิจารณา Backup and DR เพื่อรวมการกำหนดแผน การเก็บสำเนา และการกู้คืนไว้ในบริการจัดการเดียว ควรตรวจสอบประเภททรัพยากรที่รองรับ สิทธิ์ การตั้งค่า Backup vault และค่าใช้จ่ายก่อนนำมาใช้

⑥ ทดสอบกู้คืนและตรวจสอบค่าใช้จ่าย

ตั้งรอบทดสอบกู้คืน โดยเลือกข้อมูลหรือระบบตัวอย่างมาทดลองในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ตรวจสอบว่าไฟล์ ฐานข้อมูล หรือ VM กลับมาใช้งานได้ตามแผน พร้อมบันทึกขั้นตอนและเวลาที่ใช้จริง

▫ เช็กลิสต์ดูแลระบบสำรอง

  1. ตรวจสอบผลการสำรองแต่ละรอบ
  2. ตั้งการแจ้งเตือนเมื่อ Backup ล้มเหลว
  3. ทดสอบการกู้คืนตามรอบที่กำหนด
  4. จำกัดสิทธิ์การลบข้อมูลสำรอง
  5. ตรวจสอบตำแหน่งและระยะเวลาเก็บข้อมูล
  6. ทบทวนค่าใช้จ่ายจาก Snapshot, Backup และ Soft delete

การสำรองข้อมูลบน Google Cloud ควรเลือกวิธีให้ตรงกับ VM, ฐานข้อมูล และไฟล์ พร้อมทดสอบการกู้คืนเพื่อยืนยันว่าใช้งานได้จริง การตรวจสอบสิทธิ์และค่าใช้จ่ายช่วยลดความเสี่ยงจากการลบผิดและการเก็บข้อมูลเกินจำเป็น ComSiam แนะนำให้บันทึกแผนสำรองและผู้รับผิดชอบไว้ให้ทีมค้นหาได้เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน