Docker คืออะไร? วิธีใช้ Container สำหรับพัฒนาและ Deploy บน Cloud

Docker คือแพลตฟอร์มสำหรับสร้างและใช้งาน Container ซึ่งบรรจุแอปพลิเคชันพร้อมส่วนประกอบที่จำเป็น เช่น Runtime, Library และไฟล์ตั้งค่าไว้ด้วยกัน ทำให้แอปทำงานได้ใกล้เคียงกันบนเครื่องพัฒนา เครื่องทดสอบ และ Cloud ลดปัญหา “ทำงานบนเครื่องฉัน แต่ใช้บนระบบจริงไม่ได้”

❶ Docker และ Container ทำงานอย่างไร

① Docker Image
เป็นต้นแบบที่ใช้สร้าง Container ภายในระบุแอปและส่วนประกอบที่ต้องใช้ โดยทั่วไปสร้างจากไฟล์กำหนดค่าที่เรียกว่า Dockerfile

② Container
เป็นการนำ Image มารันเป็นแอปที่ทำงานแยกจากระบบอื่น สามารถเริ่ม หยุด หรือลบทิ้งได้ โดยไม่ต้องติดตั้งส่วนประกอบของแอปใหม่ทั้งหมดทุกครั้ง

③ Dockerfile
เป็นไฟล์คำสั่งที่บอกวิธีสร้าง Image เช่น เลือก Base Image คัดลอกไฟล์ ติดตั้ง Dependencies และกำหนดคำสั่งเริ่มแอป

④ Container Registry
เป็นที่เก็บ Image เพื่อให้เครื่องอื่นหรือ Cloud ดึงไปใช้งานได้ ควรกำหนดสิทธิ์เข้าถึงให้เหมาะสม โดยเฉพาะ Image ที่มีข้อมูลภายใน

❷ Docker ต่างจาก Virtual Machine อย่างไร

Virtual Machine จำลองเครื่องคอมพิวเตอร์ทั้งเครื่องและมีระบบปฏิบัติการของตัวเอง ส่วน Container ใช้ Kernel ของระบบโฮสต์ร่วมกัน แต่แยกสภาพแวดล้อมของแอปออกจากกัน

Container มักเริ่มทำงานได้รวดเร็วและใช้ทรัพยากรน้อยกว่า Virtual Machine ในหลายกรณี แต่ไม่ได้แทนที่ VM ทุกแบบ เพราะทั้งสองเทคโนโลยีมีหน้าที่และระดับการแยกสภาพแวดล้อมต่างกัน

❸ เตรียมโปรเจกต์ก่อนสร้าง Docker Image

① ตรวจสอบภาษาและ Runtime ที่แอปต้องใช้
② ระบุคำสั่งติดตั้ง Dependencies และคำสั่งเริ่มแอป
③ ตรวจดูว่าแอปต้องใช้พอร์ตใด
④ แยกค่าลับ เช่น รหัสผ่านและ API Key ออกจากไฟล์โค้ด
⑤ กำหนดไฟล์ที่ไม่ควรรวมใน Image ด้วย .dockerignore

ควรหลีกเลี่ยงการใส่ไฟล์ชั่วคราว ไฟล์สำรอง และข้อมูลลับลงใน Image เพื่อลดขนาดและความเสี่ยงด้านความปลอดภัย

❹ สร้างและทดสอบ Container เบื้องต้น

① เขียน Dockerfile เพื่อระบุขั้นตอนสร้าง Image
② สร้าง Image จากโฟลเดอร์โปรเจกต์
③ เริ่ม Container พร้อมกำหนดพอร์ตและค่าตั้งต้นที่จำเป็น
④ ทดลองเปิดแอปผ่านเครื่องหรือสภาพแวดล้อมทดสอบ
⑤ ตรวจ Log และผลการทำงาน หากแอปเริ่มไม่ขึ้น

คำสั่งและรูปแบบการตั้งค่าจะแตกต่างตามภาษาและโครงสร้างโปรเจกต์ ควรใช้ Base Image ที่เหมาะกับ Runtime และตรวจสอบเวอร์ชันที่ใช้ให้ชัดเจน

❺ ใช้ Docker ในขั้นตอนพัฒนาและ Deploy

① นักพัฒนาสร้าง Image จากโค้ดเวอร์ชันที่ต้องการ
② ทดสอบ Container ในสภาพแวดล้อมที่ใกล้เคียงกับระบบจริง
③ ส่ง Image ไปยัง Container Registry
④ ตั้ง Cloud ให้ดึง Image จาก Registry
⑤ กำหนดพอร์ต ตัวแปรสภาพแวดล้อม และทรัพยากรที่แอปต้องใช้
⑥ ตรวจ Log และสถานะ Container หลัง Deploy

หากใช้ฐานข้อมูลหรือไฟล์ที่ต้องคงอยู่เมื่อ Container ถูกลบ ควรจัดเก็บแยกในบริการฐานข้อมูลหรือพื้นที่เก็บข้อมูลถาวรของ Cloud

❻ ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย

① อย่าฝัง Secret ไว้ใน Dockerfile หรือ Image
② ใช้ Image ที่เชื่อถือได้และดูแลเวอร์ชันให้เหมาะสม
③ จำกัดสิทธิ์และพอร์ตที่เปิดให้เข้าถึง
④ อัปเดตส่วนประกอบที่มีช่องโหว่
⑤ ตรวจสอบขนาด Image และลบไฟล์ที่ไม่จำเป็น
⑥ ใช้สิทธิ์ผู้ใช้ภายใน Container เท่าที่จำเป็น

ComSiam แนะนำให้ทดสอบ Image ก่อนเผยแพร่ และแยกค่าลับไว้ในระบบจัดการ Secret ของ Cloud เพื่อป้องกันข้อมูลสำคัญติดไปกับ Image

❼ สรุป

Docker ช่วยบรรจุแอปและส่วนประกอบที่จำเป็นไว้ใน Container ทำให้พัฒนา ทดสอบ และนำแอปขึ้น Cloud ได้เป็นระบบมากขึ้น เริ่มจากทำความเข้าใจ Dockerfile, Image และ Container จากนั้นทดสอบแอปก่อนส่ง Image ไปยัง Registry และ Deploy โดยจัดเก็บข้อมูลลับกับข้อมูลถาวรแยกจาก Container