CI/CD คืออะไร? ใช้ Deploy แอปขึ้น Cloud อัตโนมัติอย่างไร

CI/CD คือแนวทางและเครื่องมือที่ช่วยตรวจสอบ ทดสอบ และนำโค้ดเวอร์ชันใหม่ขึ้นระบบโดยอัตโนมัติ เมื่อนักพัฒนาส่งโค้ดเข้าสู่ Repository ระบบจะทำงานตามขั้นตอนที่กำหนด เช่น ติดตั้งส่วนประกอบ รันทดสอบ สร้างไฟล์แอป และ Deploy ไปยัง Cloud ช่วยลดงานซ้ำและทำให้ตรวจพบข้อผิดพลาดได้เร็วขึ้น

❶ CI/CD ย่อมาจากอะไร

① CI (Continuous Integration)
คือการรวมการเปลี่ยนแปลงจากนักพัฒนาหลายคนเข้าสู่ Repository อย่างสม่ำเสมอ พร้อมตรวจสอบโค้ดและรันทดสอบ เพื่อช่วยค้นหาปัญหาก่อนนำโค้ดไปใช้งานจริง

② CD (Continuous Delivery หรือ Continuous Deployment)
Continuous Delivery คือการเตรียมโค้ดให้พร้อมเผยแพร่ โดยอาจต้องมีผู้อนุมัติก่อนขึ้นระบบจริง ส่วน Continuous Deployment จะเผยแพร่โค้ดที่ผ่านเงื่อนไขไปยังระบบจริงโดยอัตโนมัติ

❷ CI/CD ทำงานอย่างไร

กระบวนการเริ่มเมื่อมีเหตุการณ์ใน Repository เช่น ส่งโค้ดขึ้น Branch หรือสร้าง Pull Request จากนั้นระบบ Pipeline จะรันขั้นตอนที่ตั้งไว้

① ดึงโค้ดเวอร์ชันที่ต้องตรวจสอบ
② ติดตั้ง Dependencies ที่โปรเจกต์ต้องใช้
③ ตรวจรูปแบบและคุณภาพของโค้ด
④ รันทดสอบอัตโนมัติ
⑤ Build แอปหรือสร้างแพ็กเกจสำหรับเผยแพร่
⑥ Deploy ไปยังระบบทดสอบหรือ Cloud
⑦ แจ้งผลว่าขั้นตอนสำเร็จหรือล้มเหลว

หากขั้นตอนใดไม่ผ่าน Pipeline สามารถหยุดก่อน Deploy เพื่อป้องกันโค้ดที่มีปัญหาถูกนำขึ้นระบบ

❸ ประโยชน์ของ CI/CD สำหรับแอปบน Cloud

① ลดงาน Deploy ที่ต้องทำด้วยมือ
② ตรวจพบข้อผิดพลาดได้เร็วขึ้น
③ ทำให้ทุกเวอร์ชันผ่านขั้นตอนตรวจสอบแบบเดียวกัน
④ ช่วยเก็บประวัติว่า Deploy โค้ดเวอร์ชันใด เมื่อใด
⑤ ทำให้ทีมพัฒนาส่งการแก้ไขขนาดเล็กได้บ่อยขึ้น

CI/CD ไม่ได้ทำให้โค้ดปราศจากข้อผิดพลาดโดยอัตโนมัติ คุณภาพของผลลัพธ์ยังขึ้นกับการทดสอบและเงื่อนไขที่ทีมกำหนดไว้

❹ วิธีเริ่มใช้ CI/CD กับ Cloud

① เก็บโค้ดไว้ในระบบควบคุมเวอร์ชัน
เริ่มจาก Git Repository และกำหนด Branch สำหรับพัฒนา ทดสอบ และเผยแพร่ให้ชัดเจน

② เลือกเครื่องมือ Pipeline
เลือกเครื่องมือที่เชื่อมกับ Repository และ Cloud Hosting ได้สะดวก โดยพิจารณาจากภาษาโปรแกรม รูปแบบการ Deploy และความสามารถของทีม

③ กำหนดขั้นตอนที่ต้องทำ
เริ่มจากติดตั้ง Dependencies ตรวจโค้ด รันทดสอบ และ Build ก่อนเพิ่มขั้นตอน Deploy

④ แยกสภาพแวดล้อมทดสอบกับระบบจริง
ทดลองเผยแพร่ไปยังสภาพแวดล้อมทดสอบก่อน แล้วจึงอนุมัติหรือปล่อยขึ้นระบบจริงตามกระบวนการของทีม

⑤ เพิ่มการแจ้งเตือนและการย้อนกลับ
ตั้งให้ทีมได้รับแจ้งเมื่อ Pipeline ล้มเหลว และเตรียมวิธีกลับไปใช้เวอร์ชันก่อนหน้าเมื่อพบปัญหา

❺ ดูแล Secret และสิทธิ์ของ Pipeline

Pipeline อาจต้องใช้ข้อมูลลับ เช่น Token, API Key หรือรหัสผ่านสำหรับเชื่อม Cloud จึงควรเก็บข้อมูลเหล่านี้ในระบบจัดการ Secret หรือ Environment Variables ของเครื่องมือ CI/CD

① อย่าใส่ Secret ลงในไฟล์โค้ดหรือ Log
② ให้สิทธิ์ Pipeline เฉพาะที่ต้องใช้
③ แยก Secret สำหรับระบบทดสอบและระบบจริง
④ เปลี่ยนหรือเพิกถอน Token เมื่อสงสัยว่ารั่วไหล
⑤ ตรวจสอบว่า Pull Request จากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือไม่สามารถเข้าถึง Secret สำคัญ

ComSiam แนะนำให้เริ่มจาก Pipeline ขั้นพื้นฐานและตรวจสอบ Log ทุกครั้ง ก่อนให้ระบบ Deploy ไปยัง Cloud โดยอัตโนมัติ

❻ ตัวอย่าง Workflow แบบง่าย

สมมติว่าเว็บไซต์จัดเก็บโค้ดใน Git เมื่อส่งโค้ดไปยัง Branch สำหรับทดสอบ ระบบจะติดตั้ง Dependencies รันทดสอบ และ Build เว็บไซต์ หากทุกขั้นตอนผ่าน ระบบจะ Deploy ไปยัง URL สำหรับตรวจสอบ เมื่อทีมอนุมัติแล้วจึงเผยแพร่เวอร์ชันนั้นไปยังระบบจริง

Workflow จริงอาจแตกต่างตามภาษา Framework และผู้ให้บริการ Cloud จึงควรใช้คำสั่ง Build และวิธี Deploy ที่ตรงกับโปรเจกต์

❼ สรุป

CI/CD ช่วยทำให้การตรวจสอบและเผยแพร่แอปเป็นขั้นตอนที่ทำซ้ำได้ โดยเชื่อม Repository เข้ากับ Pipeline สำหรับทดสอบ Build และ Deploy เริ่มจากขั้นตอนเล็ก ๆ แยกระบบทดสอบกับระบบจริง จัดเก็บ Secret อย่างปลอดภัย และเตรียมวิธีย้อนกลับเมื่อเกิดปัญหา เมื่อวาง Pipeline เหมาะสม การอัปเดตแอปบน Cloud จะตรวจสอบและติดตามได้ง่ายขึ้น