วิธีตรวจจับเหตุการณ์ผิดปกติจาก Cloud Audit Log

Cloud Audit Log บันทึกกิจกรรมที่เกิดขึ้นในบัญชีและบริการ Cloud เช่น การเข้าสู่ระบบ การเปลี่ยนสิทธิ์ และการเรียกใช้ API การตรวจสอบบันทึกเหล่านี้ช่วยให้พบกิจกรรมที่ไม่คุ้นเคยและเริ่มตรวจสอบได้เร็วขึ้น แต่ต้องเปิดเก็บ Log ให้ครอบคลุม จัดเก็บอย่างเหมาะสม และรู้ว่าควรค้นหาสัญญาณแบบใด

❶ ตรวจสอบว่า Cloud Audit Log บันทึกอะไรบ้าง

เริ่มจากทำรายการบริการ Cloud ที่ใช้งาน แล้วตรวจสอบว่าแต่ละบริการบันทึกเหตุการณ์ประเภทใดได้บ้าง ควรให้ความสำคัญกับกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย เช่น

  • การเข้าสู่ระบบและการยืนยันตัวตน
  • การสร้าง ลบ หรือเปลี่ยนสิทธิ์บัญชี
  • การเรียก API และการเปลี่ยนค่าระบบ
  • การเข้าถึงหรือแชร์ข้อมูล
  • การสร้างกุญแจหรือเปลี่ยนการตั้งค่าการเข้ารหัส
  • การปิดหรือเปลี่ยนการตั้งค่า Log
  • การเปลี่ยนแปลงระบบสำรองหรือการตั้งค่าเครือข่าย

ชื่อและรายละเอียดของ Log แตกต่างกันตามผู้ให้บริการและบริการที่ใช้ จึงควรตรวจสอบว่ามีการเปิดบันทึกเหตุการณ์ที่จำเป็นจริง ไม่ควรพึ่งค่าเริ่มต้นโดยไม่ทบทวน

❷ รวม Log ไว้ในที่จัดเก็บส่วนกลาง

หาก Log กระจายอยู่หลายบริการ การตรวจสอบเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกันจะทำได้ยาก ควรส่ง Log จากแหล่งสำคัญไปยังพื้นที่ส่วนกลางที่ทีมรับผิดชอบเข้าถึงได้

เพื่อปกป้องหลักฐาน ควรจำกัดผู้ที่แก้ไขหรือลบ Log และพิจารณาแยกพื้นที่จัดเก็บ Log ออกจากบัญชีหรือระบบที่ถูกบันทึก CISA แนะนำให้เปิดบันทึกเหตุการณ์ในระบบ Cloud และรวม Log ไว้ในตำแหน่งส่วนกลางที่ผู้โจมตีแก้ไขได้ยาก เพื่อช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมผิดปกติและสืบค้นย้อนหลัง

❸ กำหนดสัญญาณผิดปกติที่ควรตรวจสอบ

ไม่จำเป็นต้องแจ้งเตือนทุกเหตุการณ์ ควรกำหนดสัญญาณตามความเสี่ยงของระบบและรูปแบบการใช้งานปกติ ตัวอย่างที่ควรพิจารณา ได้แก่

① มีการเข้าสู่ระบบจากอุปกรณ์ สถานที่ หรือช่วงเวลาที่ไม่คุ้นเคย
② บัญชีผู้ใช้ได้รับสิทธิ์ผู้ดูแลโดยไม่พบคำขอหรือการอนุมัติ
③ มีการสร้างกุญแจ API หรือบัญชีใหม่ที่ไม่มีผู้รับผิดชอบชัดเจน
④ มีการดาวน์โหลดหรือเข้าถึงข้อมูลจำนวนมากผิดปกติ
⑤ มีการแชร์ข้อมูลสำคัญเป็นสาธารณะหรือกับผู้รับภายนอกที่ไม่คุ้นเคย
⑥ มีการปิด Log เปลี่ยนนโยบายความปลอดภัย หรือลบข้อมูลสำรอง
⑦ มีการเรียก API ล้มเหลวหรือเปลี่ยนแปลงค่าระบบซ้ำ ๆ ในเวลาสั้น

เหตุการณ์หนึ่งรายการไม่ได้ยืนยันว่าเกิดการโจมตีเสมอไป ควรตรวจสอบบริบทและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องก่อนสรุป

❹ ตรวจสอบเหตุการณ์โดยเชื่อมโยงข้อมูล

เมื่อพบรายการผิดปกติ ให้ตรวจสอบรายละเอียดประกอบ เช่น ใครเป็นผู้ดำเนินการ ใช้บัญชีใด เข้าถึงทรัพยากรใด เวลาใด และกิจกรรมก่อนหน้าหรือหลังจากนั้นเป็นอย่างไร

① ตรวจสอบบัญชีและสิทธิ์ของผู้ใช้
② เปรียบเทียบเวลากับคำขอเปลี่ยนระบบหรืองานที่ได้รับอนุมัติ
③ เชื่อมโยง Log จากระบบยืนยันตัวตน เครือข่าย และบริการ Cloud
④ ตรวจสอบว่าการกระทำเดียวกันเกิดกับบัญชีหรือทรัพยากรอื่นหรือไม่
⑤ บันทึกสิ่งที่พบและผู้ตรวจสอบไว้

NIST ระบุให้มีการทบทวนและวิเคราะห์บันทึกการตรวจสอบตามความถี่ที่องค์กรกำหนด เพื่อค้นหากิจกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือผิดปกติ

❺ ตั้งการแจ้งเตือนและกำหนดผู้รับผิดชอบ

กำหนดให้ระบบแจ้งเตือนเหตุการณ์ที่มีความเสี่ยงไปยังผู้รับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ พร้อมระบุว่าใครเป็นผู้รับแจ้ง ใครเป็นผู้ประเมิน และต้องยกระดับเหตุเมื่อใด

การแจ้งเตือนควรมีข้อมูลที่ช่วยให้เริ่มตรวจสอบได้ เช่น บัญชีที่เกี่ยวข้อง ประเภทเหตุการณ์ ทรัพยากร และเวลา หากแจ้งเตือนมากเกินไป ทีมอาจมองข้ามเหตุสำคัญ จึงควรปรับกฎจากผลการตรวจสอบจริง

❻ เก็บ Log และทดสอบขั้นตอนตรวจสอบ

กำหนดระยะเวลาเก็บ Log ตามความจำเป็นทางธุรกิจ ความเสี่ยง และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบว่าพื้นที่จัดเก็บมีความจุเพียงพอและ Log ที่เก็บยังค้นหาได้

ควรทดสอบขั้นตอนโดยจำลองเหตุการณ์ เช่น การเพิ่มสิทธิ์ผู้ดูแลหรือการเปลี่ยนค่าระบบที่สำคัญ เพื่อยืนยันว่า Log บันทึกเหตุการณ์และส่งการแจ้งเตือนได้ตามที่คาดไว้ แนวทางของ NIST ครอบคลุมการวางแผน การสร้าง การส่ง การจัดเก็บ การเข้าถึง และการจัดการ Log ตลอดวงจร

ทีมงาน ComSiam แนะนำให้ทบทวนแหล่ง Log และกฎแจ้งเตือนเมื่อเพิ่มบริการ Cloud หรือเปลี่ยนรูปแบบการทำงาน

❼ สรุป

การตรวจจับเหตุการณ์ผิดปกติจาก Cloud Audit Log เริ่มจากเปิดบันทึกกิจกรรมสำคัญ รวม Log ไว้ในพื้นที่ที่ปกป้องได้ กำหนดสัญญาณที่ต้องตรวจสอบ และเชื่อมโยงข้อมูลก่อนสรุปเหตุการณ์

ควรกำหนดผู้รับผิดชอบ ความถี่ในการตรวจ และขั้นตอนตอบสนองให้ชัดเจน ComSiam แนะนำให้ทดสอบการบันทึกและการแจ้งเตือนเป็นระยะ เพื่อให้มั่นใจว่าทีมจะตรวจพบและติดตามเหตุสำคัญได้ทันเวลา