วิธีเข้ารหัสไฟล์ก่อนอัปโหลดขึ้น Cloud เพิ่มความเป็นส่วนตัวให้ข้อมูล

หากต้องการปกป้องไฟล์สำคัญก่อนเก็บบน Cloud ให้เข้ารหัสไฟล์บนอุปกรณ์ก่อนอัปโหลด โดยใช้โปรแกรมที่เชื่อถือได้และรองรับการเข้ารหัสที่รัดกุม เช่น การสร้างไฟล์เก็บข้อมูลแบบเข้ารหัส จากนั้นตั้งรหัสผ่านที่เดายากและเก็บไว้แยกจากไฟล์ เมื่ออัปโหลดแล้วควรทดลองดาวน์โหลดและถอดรหัสไฟล์ตัวอย่าง เพื่อยืนยันว่ากู้คืนได้จริง

❶ การเข้ารหัสไฟล์ก่อนอัปโหลดคืออะไร

การเข้ารหัสทำให้ข้อมูลในไฟล์อ่านไม่ออกหากไม่มีรหัสผ่านหรือกุญแจถอดรหัสที่ถูกต้อง เมื่อนำไฟล์ที่เข้ารหัสแล้วขึ้น Cloud ผู้ที่เข้าถึงพื้นที่เก็บข้อมูลอาจเห็นไฟล์ที่เข้ารหัส แต่ไม่สามารถอ่านเนื้อหาได้โดยตรงหากไม่มีข้อมูลถอดรหัส

บริการ Cloud หลายแห่งเข้ารหัสข้อมูลระหว่างส่งหรือขณะจัดเก็บอยู่แล้ว แต่การเข้ารหัสไฟล์ก่อนอัปโหลดเป็นการเพิ่มชั้นป้องกันที่ผู้ใช้ควบคุมเอง ทั้งนี้ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับเครื่องมือและวิธีตั้งค่าที่เลือก

① การเข้ารหัสของ Cloud กับการเข้ารหัสก่อนอัปโหลด

การเข้ารหัสที่ผู้ให้บริการทำให้ อาจช่วยปกป้องข้อมูลในระหว่างส่งหรือจัดเก็บตามระบบของผู้ให้บริการ ส่วนการเข้ารหัสก่อนอัปโหลดทำให้ไฟล์ถูกเข้ารหัสตั้งแต่บนอุปกรณ์ของผู้ใช้ ก่อนส่งไปยัง Cloud

ตรวจรายละเอียดบริการให้ชัดเจน เพราะคำว่า “เข้ารหัส” ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้เป็นผู้ควบคุมกุญแจถอดรหัสเองเสมอไป

❷ วิธีเข้ารหัสไฟล์ก่อนเก็บบน Cloud

ขั้นตอนต่อไปนี้เป็นแนวทางทั่วไป ชื่อเมนูอาจต่างกันตามโปรแกรมที่เลือกใช้

① เลือกโปรแกรมเข้ารหัสที่น่าเชื่อถือ

เลือกเครื่องมือที่พัฒนาและเผยแพร่จากแหล่งทางการ มีเอกสารอธิบายวิธีเข้ารหัสและถอดรหัสชัดเจน และรองรับการตั้งรหัสผ่านที่แข็งแรง หลีกเลี่ยงโปรแกรมที่ไม่ทราบผู้พัฒนาหรือได้มาจากเว็บไซต์ดาวน์โหลดที่ไม่น่าเชื่อถือ

② เลือกไฟล์หรือโฟลเดอร์ที่ต้องการปกป้อง

ตรวจให้แน่ใจว่าเลือกข้อมูลครบ และไม่มีไฟล์ที่ไม่ต้องการรวมอยู่ด้วย หากเป็นข้อมูลขององค์กร ควรทำตามนโยบายการเข้ารหัสและการจัดการกุญแจขององค์กรก่อน

③ สร้างไฟล์เข้ารหัสและตั้งรหัสผ่าน

ใช้คำสั่งสร้างไฟล์เก็บข้อมูลแบบเข้ารหัส เลือกรูปแบบและวิธีเข้ารหัสที่โปรแกรมรองรับ แล้วตั้งรหัสผ่านที่ยาว ไม่ซ้ำกับบัญชีอื่น และคาดเดาได้ยาก หากโปรแกรมมีตัวเลือกเข้ารหัสชื่อไฟล์ ให้พิจารณาเปิดใช้เมื่อต้องการปกปิดชื่อไฟล์ด้วย

④ ทดลองถอดรหัสก่อนอัปโหลด

ก่อนนำไฟล์ขึ้น Cloud ให้ทดลองเปิดหรือถอดรหัสจากสำเนาทดสอบบนอุปกรณ์ ตรวจว่าไฟล์ภายในเปิดได้ครบและรหัสผ่านใช้งานได้จริง อย่าลบไฟล์ต้นฉบับจนกว่าจะตรวจผลสำเร็จ

⑤ อัปโหลดไฟล์ที่เข้ารหัสแล้ว

อัปโหลดไฟล์เข้ารหัสไปยัง Cloud ตามปกติ ตรวจว่าอัปโหลดเสร็จสมบูรณ์ แล้วลองดาวน์โหลดสำเนากลับมาเพื่อทดสอบถอดรหัสอีกครั้ง 🔐

❸ ตั้งรหัสผ่านและเก็บกุญแจถอดรหัสอย่างไร

① ใช้รหัสผ่านยาวและไม่ซ้ำ

หลีกเลี่ยงชื่อ วันเกิด เบอร์โทรศัพท์ หรือคำที่เดาได้ง่าย หากเป็นไปได้ ใช้โปรแกรมจัดการรหัสผ่านสร้างรหัสแบบสุ่ม หรือใช้วลีรหัสผ่านที่ยาวและไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนตัว

② เก็บรหัสผ่านแยกจากไฟล์

อย่าเก็บรหัสผ่านไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับไฟล์ที่เข้ารหัส หรือส่งไว้ในข้อความเดียวกับลิงก์ดาวน์โหลด หากต้องส่งให้ผู้อื่น ให้ใช้ช่องทางแยกและตรวจสอบผู้รับก่อน

③ สำรองรหัสผ่านหรือกุญแจอย่างปลอดภัย

หากลืมรหัสผ่าน ผู้ให้บริการ Cloud หรือโปรแกรมเข้ารหัสอาจช่วยถอดรหัสให้ไม่ได้ เก็บข้อมูลกู้คืนไว้ในที่ปลอดภัยและมีสำเนาสำรองตามความเหมาะสม โดยจำกัดผู้ที่เข้าถึงได้

❹ ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนเข้ารหัสไฟล์

① ลืมรหัสผ่านอาจกู้ข้อมูลไม่ได้

การเข้ารหัสที่ออกแบบมาให้ปลอดภัยจะไม่สามารถเปิดไฟล์ได้หากไม่มีรหัสผ่านหรือกุญแจที่ถูกต้อง จึงต้องวางแผนเก็บข้อมูลถอดรหัสก่อนเริ่มใช้งาน

② การแชร์และค้นหาไฟล์อาจไม่สะดวก

เมื่อไฟล์ถูกเข้ารหัส ผู้รับต้องมีโปรแกรมที่เข้ากันได้และได้รับรหัสผ่านอย่างปลอดภัย บางบริการอาจค้นหาข้อความภายในไฟล์หรือแสดงตัวอย่างไม่ได้

③ ชื่อไฟล์และข้อมูลประกอบอาจยังเปิดเผย

ขึ้นอยู่กับรูปแบบและการตั้งค่า ชื่อไฟล์ ขนาดไฟล์ เวลาอัปโหลด หรือโฟลเดอร์ที่จัดเก็บอาจยังมองเห็นได้ หากต้องปกปิดชื่อไฟล์ ให้เลือกเครื่องมือที่รองรับการเข้ารหัสชื่อไฟล์และตรวจผลก่อนใช้งานจริง

การเข้ารหัสก่อนอัปโหลดช่วยเพิ่มความเป็นส่วนตัว แต่ต้องดูแลรหัสผ่านและขั้นตอนกู้คืนให้ดี ComSiam แนะนำให้เริ่มทดลองกับไฟล์ที่ไม่สำคัญก่อน ตรวจการถอดรหัสให้ครบ แล้วจึงนำวิธีเดียวกันไปใช้กับข้อมูลจริง

หากเป็นไฟล์ที่แชร์ให้ทีม ควรกำหนดผู้รับและช่องทางส่งรหัสผ่านให้ชัดเจน พร้อมเก็บสำเนาสำรองของไฟล์และข้อมูลถอดรหัสแยกจากกัน ComSiam แนะนำให้ทดสอบกู้คืนเป็นระยะ เพื่อให้มั่นใจว่าไฟล์ยังเปิดได้เมื่อจำเป็น