วิธีตั้งค่า SSH Key เพื่อเข้าสู่ Cloud Server อย่างปลอดภัย

SSH Key เป็นวิธีเข้าสู่ Cloud Server ผ่าน SSH โดยใช้กุญแจคู่แทนการพิมพ์รหัสผ่าน กุญแจประกอบด้วย Private Key ที่เก็บไว้ในเครื่องผู้ใช้ และ Public Key ที่ติดตั้งไว้บนเซิร์ฟเวอร์ เมื่อจับคู่ถูกต้องจึงเข้าสู่ระบบได้ บทความนี้แนะนำวิธีสร้าง SSH Key เพิ่ม Public Key ลงเซิร์ฟเวอร์ และทดสอบการเชื่อมต่ออย่างปลอดภัยก่อนปิดล็อกอินด้วยรหัสผ่าน

❶ ทำความเข้าใจ SSH Key ก่อนเริ่ม

การแยกกุญแจสองส่วนให้ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการตั้งค่า

① Private Key ต้องเก็บไว้ที่เครื่องผู้ใช้

Private Key คือกุญแจลับที่ใช้ยืนยันตัวตน เก็บไว้ในคอมพิวเตอร์ที่ใช้เชื่อมต่อ และห้ามส่งให้ผู้อื่นหรืออัปโหลดไว้บนเว็บไซต์ หาก Private Key รั่วไหล ผู้ที่ได้กุญแจอาจพยายามเข้าสู่เซิร์ฟเวอร์ได้

② Public Key นำไปติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์

Public Key มักเป็นไฟล์ที่ลงท้ายด้วย .pub สามารถนำไปเพิ่มในบัญชีผู้ใช้บน Cloud Server ได้ ข้อมูลใน Public Key ไม่จำเป็นต้องเก็บเป็นความลับ แต่ควรตรวจให้แน่ใจว่าเพิ่มกุญแจของผู้ดูแลที่ถูกต้อง

③ เลือกชนิดกุญแจที่เหมาะสม

บน OpenSSH รุ่นปัจจุบัน สามารถสร้างกุญแจ Ed25519 ได้ด้วย ssh-keygen -t ed25519 เอกสาร Ubuntu แนะนำ Ed25519 สำหรับการสร้างกุญแจ SSH และระบุ RSA 4096 บิตเป็นอีกทางเลือกสำหรับระบบที่ต้องการ RSA

❷ สร้าง SSH Key บนเครื่องผู้ใช้

สร้างกุญแจบนคอมพิวเตอร์ที่ใช้เชื่อมต่อ ไม่ใช่สร้าง Private Key บนเครื่องเซิร์ฟเวอร์เพื่อส่งกลับมาใช้

① เปิด Terminal หรือ PowerShell

ใช้ Terminal บน macOS หรือ Linux หรือเปิด PowerShell บน Windows หากเครื่องมี OpenSSH Client ติดตั้งอยู่ จากนั้นตรวจสอบก่อนว่ามีกุญแจเดิมที่ใช้งานอยู่หรือไม่ เพื่อป้องกันการเขียนทับกุญแจเก่า

② สร้างคู่กุญแจ Ed25519

รันคำสั่งนี้

ssh-keygen -t ed25519 -C "ชื่อเครื่องหรือชื่อผู้ดูแล"

เมื่อระบบถามตำแหน่งจัดเก็บ ให้เลือกตำแหน่งที่ต้องการ หากมีกุญแจเดิมอยู่แล้ว ให้กำหนดชื่อไฟล์ใหม่แทนการเขียนทับ เมื่อระบบถาม Passphrase ให้ตั้งข้อความรหัสผ่านที่คาดเดายากเพื่อเพิ่มการป้องกัน Private Key

③ ตรวจสอบไฟล์ที่สร้าง

โดยทั่วไปจะได้ไฟล์สองไฟล์ในโฟลเดอร์ .ssh

id_ed25519 เป็น Private Key
id_ed25519.pub เป็น Public Key

เก็บ Private Key ไว้ในเครื่องผู้ใช้เท่านั้น OpenSSH ระบุว่าไฟล์กุญแจส่วนตัวควรอ่านได้เฉพาะเจ้าของ ส่วน Public Key สามารถเพิ่มลงใน authorized_keys บนเครื่องปลายทางได้

❸ เพิ่ม Public Key ลงใน Cloud Server

Public Key ต้องถูกเพิ่มในบัญชี Linux ที่ต้องการใช้เข้าสู่ระบบ ไม่ใช่เพิ่มในบัญชีอื่นโดยไม่ตั้งใจ

① ใช้ ssh-copy-id เมื่อเครื่องรองรับ

จากเครื่องผู้ใช้ ใช้คำสั่ง

ssh-copy-id -i ~/.ssh/id_ed25519.pub USERNAME@SERVER_IP

เปลี่ยน USERNAME เป็นชื่อบัญชี Linux และ SERVER_IP เป็น Public IP หรือ Hostname ของ Cloud Server คำสั่งจะขอรหัสผ่านของบัญชีบนเซิร์ฟเวอร์เพื่อเพิ่ม Public Key ให้

② เพิ่ม Public Key ด้วยตนเอง

หากเครื่องผู้ใช้ไม่มี ssh-copy-id ให้เปิดไฟล์ Public Key ที่ลงท้ายด้วย .pub แล้วคัดลอกเนื้อหาทั้งบรรทัด เชื่อมต่อเซิร์ฟเวอร์ด้วยวิธีเดิม จากนั้นเพิ่มบรรทัดดังกล่าวลงในไฟล์

~/.ssh/authorized_keys

ไฟล์นี้อยู่ในโฟลเดอร์ของบัญชีผู้ใช้ที่จะล็อกอิน ตรวจสอบให้แน่ใจว่า Public Key อยู่ครบในบรรทัดเดียวและไม่มีอักขระหายไป

③ ตรวจสอบสิทธิ์โฟลเดอร์และไฟล์

บนเซิร์ฟเวอร์ ตรวจสิทธิ์โฟลเดอร์ .ssh และไฟล์ authorized_keys ให้เป็นของบัญชีผู้ใช้ที่ถูกต้อง และไม่เปิดสิทธิ์เขียนให้ผู้ใช้อื่น OpenSSH อาจไม่ยอมรับกุญแจหากสิทธิ์หรือเจ้าของไฟล์ไม่เหมาะสม เอกสาร Ubuntu แนะนำให้ตรวจสิทธิ์ของ authorized_keys หลังเพิ่มกุญแจ

❹ ทดสอบเข้าสู่เซิร์ฟเวอร์ด้วย SSH Key

ทดสอบในหน้าต่างใหม่ก่อนเปลี่ยนการตั้งค่าการยืนยันตัวตน เพื่อให้ยังมี Session เดิมไว้หากต้องแก้ไข

① เชื่อมต่อด้วยชื่อผู้ใช้และ IP

ลองเข้าสู่ระบบด้วยคำสั่ง

ssh USERNAME@SERVER_IP

หากเก็บ Private Key ไว้ชื่อหรือที่อยู่เริ่มต้น OpenSSH มักตรวจพบได้เอง หากใช้ชื่อไฟล์อื่น ให้ระบุไฟล์ด้วยตัวเลือก -i

ssh -i PATH_TO_PRIVATE_KEY USERNAME@SERVER_IP

② ตรวจสอบว่าเข้าสู่ระบบด้วย Key แล้ว

หากระบบถาม Passphrase ของ Private Key ถือเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้ายังถามรหัสผ่านบัญชีเซิร์ฟเวอร์ ให้ตรวจว่าเพิ่ม Public Key ถูกบัญชีหรือไม่ ตรวจตำแหน่ง authorized_keys, สิทธิ์ไฟล์ และค่า SSH Server ที่อนุญาต Public Key Authentication

③ เปิด Session สำรองไว้

เมื่อทดสอบสำเร็จ ให้เปิดการเชื่อมต่อ SSH อีกหน้าต่างหนึ่งและทดสอบซ้ำ อย่าปิด Session เดิมหรือปรับการตั้งค่ารหัสผ่านจนกว่าจะยืนยันว่า SSH Key ใช้งานได้จริง

❺ ปิดการล็อกอินด้วยรหัสผ่านเมื่อพร้อม

การใช้ SSH Key ช่วยลดการพึ่งพารหัสผ่าน แต่การปิดการล็อกอินด้วยรหัสผ่านควรทำหลังจากทดสอบกุญแจเรียบร้อยและมีช่องทางกู้คืน

① ตรวจสอบการตั้งค่า SSH Server

ไฟล์ตั้งค่าอาจอยู่ที่ /etc/ssh/sshd_config หรือไฟล์ย่อยใน /etc/ssh/sshd_config.d/ แล้วแต่ดิสทริบิวชัน ตรวจค่า Password Authentication และ Public Key Authentication ก่อนแก้ไข เพราะการตั้งค่าในไฟล์ย่อยหรือค่าที่ระบบกำหนดไว้อาจมีผลต่อค่าหลัก

② ตรวจสอบค่าและโหลดการตั้งค่าใหม่

ก่อนโหลดค่าที่แก้ ให้ตรวจ Syntax ด้วยคำสั่งที่เหมาะกับ Linux รุ่นนั้น แล้วจึง Reload หรือ Restart บริการ SSH ตามคู่มือของระบบ เปิด Session ใหม่เพื่อทดสอบทันที และเก็บ Session เดิมไว้จนแน่ใจว่าเชื่อมต่อได้

③ เตรียม Console ของผู้ให้บริการ

หากล็อกอิน SSH ไม่ได้ ให้ใช้ Console หรือ Recovery Access จากแผงควบคุม Cloud เพื่อแก้ไขค่า ตรวจสอบก่อนว่าเซิร์ฟเวอร์มีช่องทางนี้และผู้ดูแลเข้าถึงได้จริง

❻ แนวทางดูแล SSH Key ให้ปลอดภัย

① ใช้ Passphrase กับ Private Key

ตั้ง Passphrase ที่เดายากเพื่อป้องกันกรณีไฟล์ Private Key ถูกคัดลอกออกจากเครื่อง หากลืม Passphrase ของกุญแจเดิม โดยทั่วไปไม่สามารถกู้คืน Passphrase ได้ ต้องสร้างคู่กุญแจใหม่และเพิ่ม Public Key ใหม่ลงในเซิร์ฟเวอร์

② แยกกุญแจตามผู้ใช้หรืออุปกรณ์

สร้าง SSH Key แยกสำหรับผู้ดูแลแต่ละคนหรือแต่ละอุปกรณ์ เมื่อเลิกใช้งานหรืออุปกรณ์สูญหาย จะลบ Public Key เฉพาะรายการออกจาก authorized_keys ได้ โดยไม่ต้องเปลี่ยนกุญแจของทุกคน

③ เพิกถอนกุญแจที่ไม่ใช้แล้ว

ตรวจรายการ Public Key ใน authorized_keys เป็นระยะ ลบบรรทัดที่ไม่ทราบที่มาหรือไม่ใช้งาน และบันทึกชื่อหรือคำอธิบายของกุญแจไว้เพื่อให้ระบุเจ้าของได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ SSH Key

ต้องส่ง Private Key ให้เซิร์ฟเวอร์หรือไม่

ไม่ต้องส่ง Private Key ไปยังเซิร์ฟเวอร์ ให้เก็บไว้ในเครื่องผู้ใช้และเพิ่มเฉพาะ Public Key ลงในบัญชีเซิร์ฟเวอร์

ใช้ SSH Key แล้วต้องใส่รหัสผ่านอีกหรือไม่

อาจต้องใส่ Passphrase ของ Private Key ตามที่ตั้งไว้ แต่ไม่จำเป็นต้องใช้รหัสผ่านบัญชีเซิร์ฟเวอร์สำหรับการยืนยันตัวตนด้วยกุญแจ หากการตั้งค่าและ Public Key ถูกต้อง

ปิดการล็อกอินด้วยรหัสผ่านได้ทันทีหรือไม่

ควรทดสอบ SSH Key ใน Session ใหม่ก่อน และเตรียม Console สำรองไว้ หากปิด Password Authentication ก่อนยืนยันกุญแจ อาจทำให้เข้าเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้

การตั้งค่า SSH Key เริ่มจากสร้างคู่กุญแจบนเครื่องผู้ใช้ เก็บ Private Key ให้ปลอดภัย และติดตั้ง Public Key ในบัญชี Cloud Server ที่ถูกต้อง ComSiam แนะนำให้ทดสอบล็อกอินจาก Session ใหม่ก่อนปิดการเข้าสู่ระบบด้วยรหัสผ่าน และเก็บช่องทาง Console สำรองไว้ทุกครั้ง