วิธีตั้งค่า Firewall บน Cloud Server ให้ปลอดภัยและยังเชื่อมต่อได้

การตั้งค่า Firewall บน Cloud Server คือการกำหนดว่าจะอนุญาตหรือปฏิเสธการรับส่งข้อมูลตามต้นทาง ปลายทาง พอร์ต และโปรโตคอล ควรเปิดเฉพาะบริการที่จำเป็น เช่น เว็บไซต์และช่องทางดูแลระบบ พร้อมจำกัดแหล่งที่มาของ SSH หรือ Remote Desktop

โดยทั่วไปต้องตรวจ Firewall สองชั้น คือกฎเครือข่ายในแผงควบคุมผู้ให้บริการ เช่น Security Group หรือ Network Security Group และ Firewall ภายใน Linux หรือ Windows Server หากชั้นใดชั้นหนึ่งปิดกั้น การเชื่อมต่อก็อาจไม่สำเร็จ

❶ เตรียมตัวก่อนตั้งค่า Firewall

① ระบุบริการและพอร์ตที่ต้องใช้

จดว่าต้องเปิดบริการใด ใครเป็นผู้เชื่อมต่อ และใช้โปรโตคอลหรือพอร์ตอะไร อย่าเปิดพอร์ตที่ไม่รู้หน้าที่หรือไม่ได้ใช้งาน

ตัวอย่างพอร์ตที่พบได้บ่อย ได้แก่

① SSH สำหรับ Linux มักใช้ TCP 22
② Remote Desktop สำหรับ Windows มักใช้ TCP 3389
③ HTTP สำหรับเว็บไซต์ใช้ TCP 80
④ HTTPS สำหรับเว็บไซต์ใช้ TCP 443
⑤ MySQL มักใช้ TCP 3306 และ PostgreSQL มักใช้ TCP 5432 แต่ควรจำกัดให้เข้าถึงจากระบบที่จำเป็นเท่านั้น

พอร์ตเริ่มต้นอาจถูกเปลี่ยนได้ ให้ตรวจสอบค่าจริงในเซิร์ฟเวอร์ก่อนสร้างกฎ

② เตรียมช่องทางสำรอง

ก่อนแก้ Firewall ให้เปิด Console หรือช่องทางกู้คืนของผู้ให้บริการไว้ หากตั้งกฎผิดจน SSH หรือ Remote Desktop หลุด จะได้กลับเข้าไปแก้ไขได้

③ จดกฎปัจจุบันไว้

บันทึกกฎเดิม แหล่ง IP พอร์ต และโปรโตคอลก่อนเปลี่ยนแปลง เพื่อให้ย้อนกลับได้หากบริการหยุดทำงาน

❷ ตั้งกฎ Firewall ในแผงควบคุม Cloud

① เปิดเฉพาะพอร์ตเว็บไซต์ที่จำเป็น

หากเซิร์ฟเวอร์ให้บริการเว็บไซต์ ให้เพิ่มกฎขาเข้าสำหรับ TCP 80 และ 443 ตามความจำเป็น กฎเหล่านี้อาจอนุญาตจากอินเทอร์เน็ตได้หากเว็บไซต์ต้องเปิดสาธารณะ

② จำกัด SSH และ Remote Desktop

กำหนด Source IP ให้เป็น IP ของผู้ดูแลหรือเครือข่ายสำนักงาน แทนการเปิดพอร์ต SSH หรือ RDP ให้ทุก IP เข้าถึงได้ ผู้ให้บริการคลาวด์มีเครื่องมือควบคุมกฎเครือข่ายตามต้นทาง พอร์ต และโปรโตคอล เช่น Security Group ของ AWS และ Network Security Group ของ Azure

③ ไม่เปิดพอร์ตฐานข้อมูลสู่สาธารณะ

พอร์ตฐานข้อมูลควรรับการเชื่อมต่อจากเว็บเซิร์ฟเวอร์หรือเครือข่ายภายในที่จำเป็นเท่านั้น หากเปิดให้ทุก IP เข้าถึง อาจเพิ่มความเสี่ยงจากการเดารหัสผ่านและการโจมตีบริการฐานข้อมูล

④ ตรวจสอบกฎขาออก

กฎขาออกควรอนุญาตเฉพาะสิ่งที่ระบบจำเป็นต้องใช้ แต่การจำกัดมากเกินไปอาจทำให้เซิร์ฟเวอร์อัปเดตระบบ เรียก API หรือค้นหา DNS ไม่ได้ ควรตรวจสอบงานของระบบก่อนปรับกฎ

❸ ตั้งค่า UFW บน Ubuntu

UFW เป็นเครื่องมือจัดการ Firewall ที่ใช้กับ Ubuntu ได้ ก่อนเปิดใช้งาน ให้อนุญาตพอร์ต SSH ที่เซิร์ฟเวอร์ใช้ก่อน เพื่อไม่ให้ตัดการเชื่อมต่อของตนเอง เอกสาร Ubuntu ก็แนะนำให้อนุญาต OpenSSH ก่อนเปิด UFW

① อนุญาต SSH ก่อนเปิด Firewall

หาก SSH ใช้พอร์ตมาตรฐาน ให้รันคำสั่ง

sudo ufw allow OpenSSH

หากใช้พอร์ต SSH อื่น ให้เพิ่มกฎสำหรับพอร์ตจริงแทน และตรวจสอบให้แน่ใจก่อนเปิด Firewall

② เพิ่มกฎสำหรับเว็บไซต์

หากเซิร์ฟเวอร์ให้บริการเว็บไซต์ ให้เพิ่มกฎ HTTP และ HTTPS ตามที่ใช้งาน

sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp

③ เปิด UFW และตรวจสอบสถานะ

หลังเพิ่มกฎที่จำเป็นแล้ว จึงเปิดใช้งานและตรวจสอบผล

sudo ufw enable
sudo ufw status verbose

หากเซิร์ฟเวอร์มีการตั้งค่า Firewall อื่น เช่น nftables หรือ Docker ให้ตรวจสอบว่ากฎไม่ขัดแย้งกันก่อนปรับ

❹ ตั้งค่า Firewall บน Windows Server

① เปิด Windows Defender Firewall with Advanced Security

ค้นหาและเปิดเครื่องมือ Windows Defender Firewall with Advanced Security จากนั้นตรวจสอบกฎ Inbound และ Outbound ที่มีอยู่ก่อนเพิ่มกฎใหม่

② สร้าง Inbound Rule เฉพาะบริการที่ต้องใช้

สร้างกฎ Inbound สำหรับพอร์ตที่จำเป็น เลือกโปรโตคอลและช่วงพอร์ตให้ถูกต้อง และกำหนด Scope ให้รับการเชื่อมต่อจาก IP ต้นทางที่ต้องใช้

③ ตรวจสอบกฎซ้ำกับ Cloud Firewall

แม้ Windows Firewall อนุญาตพอร์ตแล้ว กฎในแผงควบคุมของผู้ให้บริการก็ยังอาจบล็อกอยู่ ตรวจสอบทั้งสองชั้นและทดสอบจากเครือข่ายภายนอก

❺ ทดสอบกฎหลังตั้งค่า

① ทดสอบบริการจากต้นทางจริง

ลองเชื่อมต่อ SSH, Remote Desktop หรือเว็บไซต์จากอุปกรณ์และเครือข่ายที่อนุญาต ตรวจสอบว่าเครือข่ายที่ไม่อยู่ในรายการถูกปฏิเสธตามต้องการ

② ตรวจสอบ Log

ดู Log ของ Cloud Firewall และระบบปฏิบัติการ หากเชื่อมต่อไม่ได้ ให้ตรวจสอบ Source IP, พอร์ต, โปรโตคอล และลำดับความสำคัญของกฎ

③ ทดสอบ IPv4 และ IPv6

หากเซิร์ฟเวอร์รองรับทั้ง IPv4 และ IPv6 ให้ตรวจสอบกฎของทั้งสองระบบ การปิดพอร์ตใน IPv4 อย่างเดียวอาจไม่ครอบคลุมการเชื่อมต่อ IPv6

❻ วิธีแก้เมื่อ Firewall ทำให้เข้าเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้

① ใช้ Console ของผู้ให้บริการ

หาก SSH หรือ Remote Desktop หลุด ให้เปิด Web Console หรือ Serial Console ที่ผู้ให้บริการเตรียมไว้ แล้วตรวจสอบกฎภายในระบบปฏิบัติการ

② ปรับกฎให้ตรงกับพอร์ตจริง

ตรวจสอบว่าบริการกำลังฟังพอร์ตใด หากเปลี่ยนพอร์ต SSH หรือ Remote Desktop แล้ว ให้สร้างกฎสำหรับพอร์ตใหม่ก่อนปิดกฎเดิม

③ ย้อนกลับกฎล่าสุด

หากปัญหาเริ่มหลังเพิ่มหรือแก้กฎ ให้ย้อนเฉพาะกฎล่าสุดที่เกี่ยวข้อง อย่าปิด Firewall ทั้งระบบโดยไม่จำเป็น

ก่อนเปลี่ยนกฎ ComSiam แนะนำให้ทดสอบจากหน้าต่างเชื่อมต่อใหม่โดยยังเปิดเซสชันเดิมไว้ เพื่อยืนยันว่ากฎใหม่ใช้ได้ก่อนปิดช่องทางเดิม

❼ ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

① เปิดพอร์ตดูแลระบบให้ทุก IP

การเปิด SSH หรือ RDP สู่ทุก IP เพิ่มจำนวนแหล่งที่สามารถพยายามเข้าสู่ระบบ ควรจำกัดต้นทางหรือใช้ VPN และช่องทางจัดการระยะไกลที่ปลอดภัยกว่าเมื่อมีให้เลือก

② เปิดพอร์ตทั้งหมดชั่วคราวแล้วลืมปิด

หลีกเลี่ยงกฎที่เปิดทุกพอร์ตหรืออนุญาตทุกโปรโตคอล หากจำเป็นต้องทดสอบ ให้กำหนดช่วงเวลาและลบกฎทันทีหลังเสร็จ

③ เปิดพอร์ตฐานข้อมูลให้เข้าถึงจากอินเทอร์เน็ต

ฐานข้อมูลควรรับการเชื่อมต่อจากเว็บเซิร์ฟเวอร์หรือเครือข่ายที่กำหนด ไม่ควรเปิดพอร์ตฐานข้อมูลสู่สาธารณะเพื่อแก้ปัญหาเชื่อมต่อชั่วคราว

❽ คำถามที่พบบ่อย

① ตั้ง Firewall ในแผงควบคุมอย่างเดียวพอหรือไม่

ขึ้นอยู่กับรูปแบบบริการ ควรตรวจสอบทั้ง Firewall ของผู้ให้บริการและ Firewall ในระบบปฏิบัติการ เพราะการอนุญาตในชั้นหนึ่งไม่ได้หมายความว่าอีกชั้นจะอนุญาตด้วย

② เว็บไซต์ต้องเปิดพอร์ตอะไร

เว็บไซต์ทั่วไปมักใช้ TCP 80 สำหรับ HTTP และ TCP 443 สำหรับ HTTPS แต่ต้องตรวจสอบการตั้งค่าเว็บเซิร์ฟเวอร์และบริการที่ติดตั้งจริง

③ ปิดพอร์ต 22 แล้วจะยังใช้ SSH ได้หรือไม่

ได้ หาก SSH ถูกตั้งให้ใช้พอร์ตอื่นและมีการอนุญาตพอร์ตนั้นใน Cloud Firewall กับ Firewall ภายในเซิร์ฟเวอร์แล้ว ทดสอบการเชื่อมต่อใหม่ก่อนปิดเซสชันเดิมทุกครั้ง

สรุป

การตั้งค่า Firewall บน Cloud Server ให้เริ่มจากทำรายการพอร์ตและผู้ที่ต้องเข้าถึง เปิดเฉพาะบริการจำเป็น จำกัด SSH และ Remote Desktop ตาม IP และตรวจทั้งกฎในแผงควบคุมกับ Firewall ภายในระบบปฏิบัติการ

ก่อนเปิด Firewall ภายใน Linux ให้เพิ่มกฎ SSH ที่ถูกต้องก่อน และหลังแก้ไขให้ทดสอบการเชื่อมต่อจากต้นทางจริง ComSiam แนะนำให้ทบทวนกฎเป็นระยะและลบพอร์ตที่ไม่ใช้งาน เพื่อลดช่องทางที่ไม่จำเป็น