AWS IAM คืออะไร? จัดการผู้ใช้และสิทธิ์เข้าถึงอย่างปลอดภัย

AWS IAM หรือ Identity and Access Management คือบริการจัดการตัวตนและสิทธิ์เข้าถึงทรัพยากรใน AWS ช่วยกำหนดว่าใครหรือระบบใดสามารถทำอะไรกับบริการ เช่น EC2 และ S3 ได้บ้าง การตั้งค่าสิทธิ์อย่างเหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงจากการเข้าถึงข้อมูลหรือการเปลี่ยนแปลงทรัพยากรโดยไม่ได้รับอนุญาต

❶ AWS IAM คืออะไร

IAM เป็นบริการที่ใช้ควบคุมการเข้าถึงบัญชีและทรัพยากร AWS โดยตรวจสอบตัวตนของผู้เรียกใช้และประเมินนโยบายสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องก่อนอนุญาตให้ทำงาน เช่น เปิดดูไฟล์ สร้าง Instance หรือแก้ไขการตั้งค่าบริการ

การกำหนดสิทธิ์ใน IAM ใช้ Policies ซึ่งระบุว่าตัวตนสามารถทำ Action ใด กับ Resource ใด และอาจกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมได้

❷ องค์ประกอบหลักของ AWS IAM

① IAM User

ตัวตนใน IAM ที่ใช้แทนผู้ใช้หรือกรณีเฉพาะบางประเภท โดยอาจมีข้อมูลเข้าสู่ระบบ Console หรือ Access Key สำหรับการใช้งานผ่านโปรแกรม AWS แนะนำให้พิจารณา IAM Identity Center หรือระบบ Federation สำหรับผู้ใช้ที่เป็นบุคลากร แทนการสร้าง IAM User แยกจำนวนมาก

② IAM Group

กลุ่มสำหรับรวม IAM Users ที่ต้องมีสิทธิ์คล้ายกัน เช่น กลุ่มผู้ดูแลระบบหรือทีมดูแลเว็บไซต์ แล้วกำหนด Policy ให้กับกลุ่มเพื่อบริหารสิทธิ์ได้สะดวกขึ้น

③ IAM Role

ตัวตนที่สามารถถูก Assume เพื่อรับสิทธิ์ชั่วคราว เหมาะกับการให้บริการ AWS เช่น EC2 หรือ Lambda เข้าถึงบริการอื่น โดยไม่ต้องฝัง Access Key ระยะยาวไว้ในแอป

④ IAM Policy

เอกสารนโยบายที่กำหนดสิทธิ์ Allow หรือ Deny ต่อ Action และ Resource ต่าง ๆ Policy อาจผูกกับ User, Group หรือ Role และอาจกำหนดเงื่อนไขให้สิทธิ์แคบลงได้

⑤ Root User

ตัวตนหลักที่สร้างมาพร้อมบัญชี AWS มีสิทธิ์ระดับสูงมาก ควรเก็บข้อมูลเข้าสู่ระบบให้ปลอดภัย เปิด MFA และหลีกเลี่ยงการใช้ทำงานประจำวัน

❸ IAM ใช้ทำอะไรได้บ้าง

① กำหนดสิทธิ์ของทีมงาน

แยกสิทธิ์ตามหน้าที่ เช่น ให้ผู้ดูแลเว็บไซต์จัดการเฉพาะทรัพยากรเว็บ หรือให้ทีมบัญชีดูข้อมูลค่าใช้จ่าย โดยไม่ให้สิทธิ์แก้ไขระบบที่ไม่เกี่ยวข้อง

② ให้แอปเข้าถึงบริการ AWS

กำหนด IAM Role ให้แอปบน EC2 หรือ Lambda เข้าถึง Bucket หรือบริการที่จำเป็นได้ โดยใช้ข้อมูลรับรองชั่วคราวแทน Access Key ที่ฝังไว้ในโค้ด

③ ควบคุมการเข้าถึงข้ามบัญชีหรือบริการ

ใช้ Role และ Policy เพื่อให้ผู้ใช้หรือบริการที่ได้รับอนุญาตทำงานกับทรัพยากรตามขอบเขตที่กำหนด โดยควรตรวจสอบทั้งฝั่งผู้เรียกและฝั่ง Resource

❹ หลักการตั้งสิทธิ์ IAM ให้ปลอดภัย

① ให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็น

กำหนดเฉพาะ Action และ Resource ที่ต้องใช้ หลีกเลี่ยงการให้สิทธิ์กว้าง เช่น AdministratorAccess กับผู้ใช้หรือแอปที่ไม่จำเป็นต้องดูแลทั้งบัญชี AWS แนะนำให้ใช้หลัก Least Privilege และตรวจทบทวนสิทธิ์เป็นระยะ

② ใช้ข้อมูลรับรองชั่วคราวเมื่อทำได้

สำหรับผู้ใช้ที่เป็นบุคลากร ให้พิจารณา IAM Identity Center หรือ Federation ส่วนแอปและ Workload ควรใช้ IAM Role เพื่อรับข้อมูลรับรองชั่วคราว แทนการสร้าง Access Key ระยะยาวเมื่อมีทางเลือก

③ เปิด MFA

เปิด Multi-Factor Authentication ให้ Root User และผู้ใช้ที่เข้าถึงบัญชี โดยเฉพาะบัญชีที่มีสิทธิ์สูง MFA เพิ่มขั้นตอนยืนยันตัวตนอีกชั้นนอกเหนือจากรหัสผ่าน

④ ป้องกัน Access Key

หากกรณีใช้งานจำเป็นต้องใช้ Access Key ให้จัดเก็บอย่างปลอดภัย ห้ามเผยแพร่ไว้ในเว็บไซต์สาธารณะหรือ Source Code ตรวจสอบการใช้งานและยกเลิก Key ที่ไม่จำเป็น AWS แนะนำให้หลีกเลี่ยง Root Access Key

⑤ ตรวจสอบและลบสิทธิ์ที่ไม่ได้ใช้

ทบทวน User, Role, Policy และ Credential เป็นระยะ ปิดบัญชีหรือ Key ที่ไม่ได้ใช้งาน และตรวจสอบสิทธิ์ที่กว้างเกินความจำเป็น

❺ วิธีเริ่มจัดการสิทธิ์ใน AWS IAM

① วางแผนว่าใครหรือระบบใดต้องใช้งาน

แยกผู้ดูแลระบบ ผู้พัฒนา และแอปที่เชื่อมต่อ AWS ออกจากกัน ระบุบริการและการกระทำที่แต่ละกลุ่มต้องใช้

② เลือกรูปแบบตัวตนให้เหมาะสม

สำหรับผู้ใช้ในองค์กร ให้พิจารณา IAM Identity Center หรือ Federation ส่วน Workload บน AWS ควรใช้ Role หากกรณีจำเป็นต้องใช้ IAM User ให้จำกัดสิทธิ์และปกป้อง Credential เป็นพิเศษ

③ สร้างหรือเลือก Policy

เริ่มจาก Policy ที่ให้สิทธิ์แคบและตรงกับงาน ตรวจสอบรายการ Action และ Resource ก่อนนำไปผูกกับตัวตน หากต้องกำหนด Policy เอง ควรทดสอบในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมก่อนใช้งานจริง

④ กำหนดสิทธิ์ผ่าน Group หรือ Role

รวมผู้ใช้ที่ทำงานคล้ายกันไว้ใน Group หรือใช้ Role ให้แอปและบริการ Assume เพื่อรับสิทธิ์ตามเวลาและงานที่กำหนด

⑤ ทดสอบสิทธิ์และติดตามการใช้งาน

ลองทำงานตามหน้าที่จริง ตรวจว่าผู้ใช้เข้าถึงสิ่งที่จำเป็นได้และไม่สามารถทำงานนอกขอบเขต จากนั้นทบทวนสิทธิ์และกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอ

❻ ข้อผิดพลาด IAM ที่ควรหลีกเลี่ยง

① ใช้ Root User ทำงานประจำวัน

Root User มีสิทธิ์สูงมาก ควรเก็บไว้สำหรับงานที่จำเป็นต้องใช้ Root เท่านั้น และใช้ตัวตนอื่นที่มีสิทธิ์เหมาะสมสำหรับงานทั่วไป

② ให้สิทธิ์แบบกว้างเกินไป

การให้สิทธิ์ทั้งหมดอาจทำให้ความเสียหายรุนแรงขึ้นหากบัญชีถูกยึดหรือผู้ใช้ทำงานผิดพลาด ควรจำกัดขอบเขตของ Action และ Resource

③ ใช้ Access Key ร่วมกันหลายคน

เมื่อหลายคนใช้ Credential ชุดเดียวกัน จะตรวจสอบผู้กระทำได้ยากและเพิ่มความเสี่ยงเมื่อ Key รั่วไหล ควรจัดการตัวตนแยกตามผู้ใช้หรือบริการ

④ ลืมลบสิทธิ์เมื่อเปลี่ยนหน้าที่

เมื่อพนักงานเปลี่ยนหน้าที่หรือแอปเลิกใช้งาน ควรถอนสิทธิ์และ Credential ที่ไม่จำเป็นทันที

❼ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ AWS IAM

① AWS IAM มีค่าใช้จ่ายหรือไม่

IAM เป็นบริการสำหรับจัดการสิทธิ์ใน AWS แต่การใช้บริการอื่นที่ IAM อนุญาตให้เข้าถึงอาจมีค่าใช้จ่ายตามทรัพยากรนั้น

② IAM User กับ IAM Role ต่างกันอย่างไร

IAM User เป็นตัวตนที่มี Credential ของตนเอง ส่วน IAM Role ถูก Assume เพื่อรับสิทธิ์ชั่วคราวและมักใช้กับแอป บริการ หรือการเข้าถึงแบบ Federation

③ ควรใช้ Root User หรือ IAM User

ควรเก็บ Root User ไว้สำหรับงานที่จำเป็นต้องใช้เท่านั้น สำหรับการทำงานประจำวันควรใช้ตัวตนที่มีสิทธิ์จำกัดและเหมาะกับหน้าที่ โดย AWS แนะนำให้พิจารณา IAM Identity Center สำหรับผู้ใช้ในองค์กร

④ ควรให้สิทธิ์ AdministratorAccess หรือไม่

ให้เฉพาะผู้ที่จำเป็นต้องดูแลระบบในระดับผู้ดูแลจริง ๆ สำหรับผู้ใช้อื่นควรสร้างหรือเลือก Policy ที่ให้เฉพาะสิทธิ์จำเป็น

AWS IAM เป็นส่วนสำคัญของการรักษาความปลอดภัยบัญชี เพราะควบคุมว่าใครและระบบใดเข้าถึงทรัพยากรได้ ComSiam แนะนำให้เปิด MFA ใช้ Role หรือข้อมูลรับรองชั่วคราวเมื่อเหมาะสม และให้สิทธิ์แต่ละตัวตนเท่าที่จำเป็น

ควรทบทวน User, Role, Policy และ Access Key เป็นประจำ โดยเฉพาะหลังเปลี่ยนผู้ดูแลหรือยกเลิกแอป การจัดการ IAM อย่างเป็นระบบช่วยลดความเสี่ยงจากสิทธิ์เกินจำเป็นและ Credential ที่ถูกทิ้งไว้ ComSiam