ก่อนเลือกใช้ Cloud ควรพิจารณาอะไรบ้าง? เช็กลิสต์ก่อนเริ่ม

ก่อนเลือกใช้ Cloud ควรเริ่มจาก เป้าหมายของงานและปัญหาที่ต้องการแก้ ไม่ใช่เริ่มจากการเลือกบริการหรือแพ็กเกจทันที เพราะ Cloud อาจช่วยให้ระบบยืดหยุ่นและเริ่มใช้งานได้เร็ว แต่ก็มีค่าใช้จ่าย ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัย และแผนดูแลระบบที่ต้องเตรียมไว้

เช็กลิสต์ต่อไปนี้ช่วยประเมินว่า Cloud เหมาะกับงานหรือไม่ และควรเตรียมอะไรบ้างก่อนเริ่ม

❶ เป้าหมายและความเหมาะสมของงาน

ระบุให้ชัดว่าต้องการใช้ Cloud เพื่ออะไร เช่น เปิดเว็บไซต์ สำรองข้อมูล ทำระบบทดสอบ หรือให้ทีมทำงานร่วมกัน

ลองตอบคำถามเหล่านี้ก่อน

  • ปัจจุบันมีปัญหาอะไรที่ต้องการแก้
  • ต้องการให้ Cloud ช่วยเรื่องความเร็ว ค่าใช้จ่าย การสำรองข้อมูล หรือการขยายระบบ
  • ระบบนี้สำคัญต่อธุรกิจเพียงใด
  • มีเหตุผลอะไรที่ทำให้การใช้ Cloud เหมาะกว่าการดูแลระบบเดิม

บางงานอาจเหมาะกับบริการ Cloud สำเร็จรูป ขณะที่บางงานอาจต้องปรับระบบเดิมก่อนย้าย หรือยังไม่จำเป็นต้องย้ายทั้งหมด

❷ ประเภทบริการและรูปแบบ Cloud

พิจารณาว่าต้องการใช้บริการระดับใด เช่น

  • SaaS — ใช้ซอฟต์แวร์สำเร็จรูปผ่านอินเทอร์เน็ต
  • PaaS — ใช้แพลตฟอร์มช่วยพัฒนาและรันแอปพลิเคชัน
  • IaaS — เช่าเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย และพื้นที่จัดเก็บเพื่อจัดการระบบเองมากขึ้น

นอกจากนี้ควรประเมินว่าต้องใช้ Public Cloud, Private Cloud หรือ Hybrid Cloud ตามระดับการควบคุมข้อมูล การเชื่อมต่อกับระบบเดิม และข้อกำหนดขององค์กร

❸ ค่าใช้จ่ายรวมและวิธีควบคุมงบ

อย่าดูเฉพาะราคาเริ่มต้น ให้ประเมินค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง เช่น

  • ค่าเซิร์ฟเวอร์ พื้นที่จัดเก็บ และฐานข้อมูล
  • ค่าเครือข่ายและการรับส่งข้อมูล
  • ค่าระบบสำรองหรือการกู้คืน
  • ค่าบริการสนับสนุนและเครื่องมือเสริม
  • เวลาของทีมที่ใช้ดูแลและตรวจสอบระบบ

ตั้งงบประมาณ ผู้รับผิดชอบ และการแจ้งเตือนค่าใช้จ่ายไว้ตั้งแต่เริ่ม รวมถึงตรวจสอบว่าจะหยุดหรือลบทรัพยากรที่ไม่ใช้ได้อย่างไร

❹ ความปลอดภัยและการจัดการข้อมูล

ก่อนนำข้อมูลขึ้น Cloud ให้ระบุว่ามีข้อมูลประเภทใด ใครควรเข้าถึง และต้องป้องกันอย่างไร

ควรพิจารณาเรื่องเหล่านี้

① การยืนยันตัวตนหลายขั้นตอนและการจัดการบัญชี

② การกำหนดสิทธิ์ตามหน้าที่

③ การเข้ารหัสและการเก็บรักษาข้อมูล

④ ตำแหน่ง Region ที่ใช้จัดเก็บหรือประมวลผลข้อมูล

⑤ ความรับผิดชอบของผู้ให้บริการและผู้ใช้งาน

ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยแตกต่างกันตามประเภทบริการ เช่น IaaS, PaaS และ SaaS จึงควรอ่านขอบเขตของบริการที่เลือก ไม่ควรสมมติว่าผู้ให้บริการดูแลทุกส่วนให้ทั้งหมด

❺ ความพร้อมใช้งานและแผนกู้คืน

กำหนดว่าระบบหยุดทำงานได้นานเท่าใด และข้อมูลย้อนหลังที่สูญเสียได้มีมากแค่ไหน จากนั้นพิจารณา SLA, การกระจายระบบข้าม Zone, การสำรองข้าม Region และขั้นตอนกู้คืนตามความสำคัญของงาน

แม้ผู้ให้บริการมีระบบพื้นฐานรองรับ ก็ยังต้องกำหนดวิธีสำรองข้อมูลและทดสอบการกู้คืนให้ตรงกับความต้องการขององค์กร

❻ ประสิทธิภาพและตำแหน่งผู้ใช้

ประเมินจำนวนผู้ใช้ ช่วงเวลาที่มีงานหนาแน่น และตำแหน่งของผู้ใช้งาน หากผู้ใช้กระจายอยู่หลายพื้นที่ อาจต้องพิจารณา Region เครือข่าย และการส่งข้อมูลให้เหมาะสม

ควรทดลองวัดความเร็วกับระบบจริงหรือสภาพแวดล้อมทดสอบ เพราะผลลัพธ์ขึ้นกับเส้นทางเครือข่าย แอปพลิเคชัน และบริการที่เชื่อมต่อด้วย

❼ การเชื่อมกับระบบเดิมและแผนย้าย

ตรวจสอบว่า Cloud จะต้องเชื่อมกับเว็บไซต์ ฐานข้อมูล ระบบบัญชี หรืออุปกรณ์เดิมใดบ้าง รวมถึงประเมินว่าแอปพลิเคชันปัจจุบันรองรับการย้ายหรือจำเป็นต้องปรับปรุง

ก่อนย้ายควรจัดทำรายการระบบและข้อมูลที่จะย้าย กำหนดช่วงเวลาที่กระทบผู้ใช้น้อย และเตรียมขั้นตอนย้อนกลับหากการย้ายไม่เป็นไปตามแผน

❽ ทักษะทีมและการดูแลระยะยาว

Cloud ลดภาระดูแลฮาร์ดแวร์บางส่วน แต่ไม่ได้ทำให้ไม่ต้องดูแลระบบ ทีมยังต้องจัดการบัญชี ความปลอดภัย การตรวจสอบ ค่าใช้จ่าย และเหตุขัดข้อง

ควรระบุว่าใครเป็นผู้ดูแลระบบ ใครตรวจค่าใช้จ่าย ใครอนุมัติการเปลี่ยนแปลง และใครรับมือเมื่อเกิดเหตุ หากทีมยังไม่พร้อม อาจเริ่มจากบริการที่ดูแลง่ายหรือวางแผนอบรมเพิ่มเติม

❾ แผนย้ายออกและความยืดหยุ่น

ก่อนผูกระบบกับบริการใด ให้พิจารณาว่าหากต้องย้ายผู้ให้บริการในอนาคต จะส่งออกข้อมูลอย่างไร ต้องปรับแอปหรือรูปแบบข้อมูลมากแค่ไหน และมีค่าใช้จ่ายหรือเวลาหยุดระบบเท่าใด

การเลือกใช้บริการเฉพาะของแพลตฟอร์มอาจให้ความสะดวกและฟีเจอร์เพิ่มขึ้น แต่ควรเข้าใจผลต่อการย้ายออกและการเชื่อมต่อระบบอื่นด้วย

❿ เช็กลิสต์ก่อนเริ่มใช้ Cloud

  • ระบุเป้าหมายและระบบที่จะเริ่มใช้ Cloud แล้ว
  • เลือกรูปแบบบริการและประเภท Cloud ที่เหมาะสมแล้ว
  • ประเมินค่าใช้จ่ายรวมและตั้งการแจ้งเตือนแล้ว
  • ระบุข้อมูลสำคัญ ผู้เข้าถึง และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องแล้ว
  • กำหนดความพร้อมใช้งานและเป้าหมายการกู้คืนแล้ว
  • ตรวจการเชื่อมต่อกับระบบเดิมและแผนย้ายแล้ว
  • กำหนดผู้รับผิดชอบและวิธีดูแลหลังเปิดใช้งานแล้ว
  • ทดลองกับงานขนาดเล็กก่อนย้ายระบบสำคัญแล้ว

ComSiam แนะนำให้เริ่มจากระบบที่มีขอบเขตชัดเจน ทดลองใช้งานและวัดผลก่อนขยายไปยังระบบอื่น วิธีนี้ช่วยให้เห็นค่าใช้จ่าย ความเสี่ยง และงานดูแลที่ต้องเตรียมจริง

⓫ คำถามที่พบบ่อย

ธุรกิจจำเป็นต้องย้ายทุกระบบขึ้น Cloud หรือไม่

ไม่จำเป็น เลือกย้ายเฉพาะงานที่มีประโยชน์ชัดเจน บางระบบอาจอยู่บน Cloud บางระบบอาจคงไว้ในองค์กร หรือเชื่อมกันในรูปแบบ Hybrid

ควรเริ่มจากระบบสำคัญที่สุดหรือไม่

โดยทั่วไปควรทดลองกับงานที่มีขอบเขตเล็กและมีผลกระทบต่ำก่อน เมื่อทีมเข้าใจการตั้งค่า ค่าใช้จ่าย และการกู้คืนแล้ว จึงค่อยพิจารณาระบบสำคัญ

ใช้ Cloud แล้วจะลดต้นทุนได้แน่นอนหรือไม่

ไม่แน่นอน ค่าใช้จ่ายขึ้นกับรูปแบบการใช้งาน บริการที่เลือก และการจัดการทรัพยากร ควรเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายรวมกับระบบเดิมก่อนตัดสินใจ

สรุป

ก่อนเลือกใช้ Cloud ให้พิจารณาเป้าหมาย ประเภทบริการ ค่าใช้จ่าย ความปลอดภัย ตำแหน่งข้อมูล ความพร้อมใช้งาน การเชื่อมระบบเดิม ทักษะทีม และแผนย้ายออก

เริ่มจากงานที่มีขอบเขตชัด ทดลองและประเมินผลก่อน แล้วค่อยขยายการใช้งานตามความต้องการจริง การวางแผนรอบด้านช่วยให้เลือก Cloud ได้เหมาะกับธุรกิจและดูแลต่อได้ในระยะยาว