Availability บน Cloud คืออะไร? ทำอย่างไรให้ระบบพร้อมใช้งาน

Availability บน Cloud หมายถึงความพร้อมใช้งานของระบบ ว่าผู้ใช้สามารถเข้าเว็บไซต์ แอป หรือบริการได้เมื่อจำเป็นมากน้อยเพียงใด

Availability สูงช่วยลดช่วงเวลาที่ระบบใช้งานไม่ได้ แต่ไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติเพียงเพราะนำระบบขึ้น Cloud ต้องพิจารณาการออกแบบ การสำรองทรัพยากร และวิธีรับมือเมื่อระบบบางส่วนขัดข้องด้วย

❶ Availability วัดจากอะไร

โดยทั่วไป Availability ประเมินจากช่วงเวลาที่บริการทำงานและเข้าถึงได้ เทียบกับช่วงเวลาทั้งหมดที่กำหนด เช่น เดือนหรือปี

อย่างไรก็ตาม การที่เซิร์ฟเวอร์เปิดอยู่ไม่ได้ยืนยันว่าเว็บไซต์หรือแอปใช้งานได้ครบทุกส่วน ระบบอาจเปิดอยู่แต่ผู้ใช้ยังทำรายการไม่ได้ เพราะฐานข้อมูล เครือข่าย หรือบริการอื่นมีปัญหา

จึงควรระบุให้ชัดว่าต้องการวัดอะไร เช่น

  • ผู้ใช้เปิดหน้าเว็บไซต์ได้หรือไม่
  • ระบบเข้าสู่ระบบได้หรือไม่
  • ผู้ใช้ทำรายการสำคัญได้สำเร็จหรือไม่
  • บริการตอบสนองภายในเวลาที่กำหนดหรือไม่

❷ Availability, Uptime และ SLA ต่างกันอย่างไร

  • Availability: ระดับความพร้อมใช้งานของบริการหรือระบบ
  • Uptime: ระยะเวลาที่ระบบทำงานหรือเข้าถึงได้
  • SLA (Service-Level Agreement): ข้อตกลงที่ระบุระดับบริการ วิธีวัด และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

SLA ของผู้ให้บริการมักกำหนดวิธีคำนวณและข้อยกเว้นไว้ ผู้ใช้ควรอ่านขอบเขตว่า SLA ครอบคลุมบริการใด วัดอย่างไร และมีวิธีดำเนินการอย่างไรหากบริการไม่เป็นไปตามเงื่อนไข

ComSiam แนะนำให้ดูความพร้อมใช้งานของระบบที่ผู้ใช้ได้รับจริง ไม่พิจารณาเฉพาะสถานะของ VM หรือบริการ Cloud แต่ละตัวแยกกัน

❸ ปัจจัยที่มีผลต่อ Availability

ความพร้อมใช้งานของระบบขึ้นอยู่กับหลายส่วน เช่น

  • เซิร์ฟเวอร์หรือเครื่องเสมือน
  • ระบบเครือข่ายและการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
  • ฐานข้อมูลและพื้นที่จัดเก็บข้อมูล
  • แอปพลิเคชันและซอฟต์แวร์ที่ใช้
  • การตั้งค่าความปลอดภัยและสิทธิ์
  • การเฝ้าระวังระบบและการตอบสนองต่อเหตุขัดข้อง

หากระบบต้องพึ่งพาส่วนประกอบหลายรายการ การขัดข้องของส่วนใดส่วนหนึ่งอาจทำให้ผู้ใช้เข้าใช้งานไม่ได้ แม้ส่วนอื่นยังทำงานอยู่

❹ วิธีเพิ่ม Availability บน Cloud

① กระจายระบบไว้มากกว่าหนึ่งเครื่อง

การใช้หลายเครื่องช่วยให้ระบบยังรับคำขอได้ หากเครื่องใดเครื่องหนึ่งขัดข้อง แต่ต้องตั้งค่าการกระจายคำขอและทดสอบการสลับไปใช้เครื่องอื่น

② ใช้หลาย Availability Zone

การกระจายทรัพยากรไปยัง Availability Zone มากกว่าหนึ่งแห่งอาจช่วยลดผลกระทบเมื่อเกิดปัญหาใน Zone เดียว บริการที่ใช้และวิธีทำงานแตกต่างกันตามผู้ให้บริการ

③ เตรียมระบบสำรองและการสลับใช้งาน

ระบบสำรองจะช่วยได้เมื่อกำหนดวิธีสลับระบบ ตรวจสอบข้อมูล และทดสอบการกู้คืนไว้ล่วงหน้า การมีเครื่องสำรองเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าจะสลับการทำงานได้ทันที

④ ตรวจสอบสถานะระบบ

ใช้ระบบ Monitoring ตรวจสอบการตอบสนอง ข้อผิดพลาด และการใช้ทรัพยากร พร้อมตั้งการแจ้งเตือนให้ทีมที่รับผิดชอบทราบเมื่อเกิดปัญหา

⑤ ทดสอบแผนรับมือ

ทดสอบการกู้คืน การสลับไปใช้ระบบสำรอง และขั้นตอนติดต่อผู้รับผิดชอบ เพื่อให้ทราบว่าระบบทำงานได้ตามเป้าหมายจริงหรือไม่

❺ Availability ไม่เหมือนกับการสำรองข้อมูล

Availability เน้นการทำให้บริการพร้อมใช้งาน ส่วน Backup เน้นการเก็บสำเนาข้อมูลเพื่อกู้คืนเมื่อข้อมูลสูญหายหรือเสียหาย

ระบบอาจมี Availability สูงแต่ยังไม่มีสำรองข้อมูลที่เหมาะสม หรือมี Backup แต่ต้องใช้เวลานานกว่าจะกู้บริการกลับมา จึงควรวางแผนทั้งสองด้านแยกกัน

❻ วิธีตั้งเป้าหมาย Availability ให้เหมาะกับงาน

ไม่ใช่ทุกระบบต้องมีเป้าหมาย Availability เท่ากัน ระบบที่ทำธุรกรรมสำคัญอาจต้องกลับมาใช้งานได้เร็ว ส่วนเว็บไซต์ข้อมูลทั่วไปอาจยอมรับช่วงหยุดให้บริการสั้น ๆ ได้

ก่อนออกแบบ ควรกำหนดว่า

  1. ระบบหยุดได้ไม่เกินนานเท่าไร
  2. ข้อมูลสูญหายได้มากน้อยเพียงใด
  3. ระบบส่วนใดสำคัญที่สุดต่อผู้ใช้
  4. มีงบประมาณและทีมดูแลระบบเท่าไร
  5. ต้องใช้ระบบสำรองระดับเครื่อง, Zone หรือ Region

การเพิ่มระบบสำรองอาจเพิ่มค่าใช้จ่ายและความซับซ้อน ควรเลือกตามความสำคัญของงานและผลกระทบเมื่อระบบหยุด

คำถามที่พบบ่อย

ใช้ Cloud แล้วระบบจะไม่ล่มเลยหรือไม่

ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่มีเหตุขัดข้อง Cloud ช่วยให้มีทางเลือกในการกระจายระบบและใช้บริการสำรองได้ แต่ผู้ใช้ยังต้องออกแบบและตั้งค่าระบบให้เหมาะสม

SLA ของผู้ให้บริการรับประกันว่าเว็บไซต์ของฉันจะใช้งานได้ตลอดเวลาหรือไม่

ไม่จำเป็น SLA ระบุเงื่อนไขของบริการที่ครอบคลุมและวิธีวัดตามข้อตกลง เว็บไซต์อาจมีส่วนประกอบอื่นที่อยู่นอกขอบเขต SLA จึงควรอ่านรายละเอียดของแต่ละบริการ

เพิ่ม Availability ต้องใช้หลาย Region หรือไม่

ไม่เสมอไป บางระบบอาจเริ่มจากกระจายทรัพยากรภายใน Region เดียว ส่วนการใช้หลาย Region เหมาะกับข้อกำหนดบางอย่าง แต่เพิ่มค่าใช้จ่ายและงานดูแล

สรุป

Availability บน Cloud คือความพร้อมที่ระบบจะให้ผู้ใช้เข้าใช้งานได้ การเพิ่มความพร้อมต้องวางแผนทั้งเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย ฐานข้อมูล การเฝ้าระวัง และการกู้คืน

ควรกำหนดเป้าหมายตามความสำคัญของงาน อ่าน SLA ของบริการที่เลือก และทดสอบแผนรับมือจริง ComSiam แนะนำให้แยกแผน Availability ออกจากแผน Backup เพื่อให้ทั้งบริการและข้อมูลมีแนวทางป้องกันที่เหมาะสม