Cloud Computing มีกี่ประเภท? แบ่งตามรูปแบบการใช้งานและบริการ

Cloud Computing ไม่มีจำนวนประเภทเดียวที่ทุกแหล่งใช้เหมือนกัน เพราะสามารถแบ่งได้หลายมุมมอง

วิธีแบ่งที่เข้าใจง่ายมี 2 แบบ คือ แบ่งตามรูปแบบการติดตั้งระบบ และ แบ่งตามชนิดบริการที่ผู้ใช้ได้รับ ตัวอย่างเช่น Public Cloud เป็นรูปแบบการติดตั้ง ส่วน IaaS เป็นชนิดบริการ ทั้งสองคำจึงอยู่คนละกลุ่มและนำมาเปรียบเทียบตรง ๆ ไม่ได้

❶ ประเภท Cloud แบ่งตามรูปแบบการติดตั้ง

มาตรฐาน NIST ระบุรูปแบบการติดตั้ง Cloud ไว้ 4 ประเภท ได้แก่ Public, Private, Community และ Hybrid Cloud

① Public Cloud

บริการ Cloud ที่ผู้ให้บริการภายนอกเปิดให้ลูกค้าหลายรายสมัครใช้ โดยแต่ละรายจัดการบัญชีและสิทธิ์ของตนเอง

เหมาะกับผู้ใช้หรือองค์กรที่ต้องการเริ่มใช้บริการโดยไม่ต้องสร้างศูนย์ข้อมูลเอง

② Private Cloud

สภาพแวดล้อม Cloud ที่จัดไว้สำหรับองค์กรเดียว องค์กรอาจดูแลระบบเองหรือใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอกก็ได้

เหมาะกับองค์กรที่ต้องการควบคุมสภาพแวดล้อมและการตั้งค่าระบบเป็นพิเศษ

③ Community Cloud

Cloud ที่ออกแบบให้กลุ่มองค์กรซึ่งมีข้อกำหนดหรือเป้าหมายร่วมกันใช้ เช่น กลุ่มหน่วยงานที่ต้องปฏิบัติตามแนวทางด้านข้อมูลคล้ายกัน

การดูแลและค่าใช้จ่ายอาจแบ่งกันตามข้อตกลงของสมาชิกหรือผู้ให้บริการ

④ Hybrid Cloud

การเชื่อมระบบตั้งแต่สองสภาพแวดล้อมขึ้นไป เช่น Private Cloud หรือระบบภายในองค์กรร่วมกับ Public Cloud เพื่อให้แต่ละงานใช้ระบบที่เหมาะสม

❷ Multi-cloud อยู่ในกลุ่มประเภทใด

Multi-cloud คือการใช้บริการจากผู้ให้บริการ Cloud มากกว่าหนึ่งรายร่วมกัน เช่น ใช้บริการประมวลผลจากรายหนึ่ง และใช้บริการอื่นจากอีกรายหนึ่ง

บางแหล่งจัด Multi-cloud เป็นรูปแบบการใช้งานหรือสถาปัตยกรรม Cloud เพิ่มเติม แต่ตามการแบ่งแบบดั้งเดิมของ NIST จะนับ 4 รูปแบบ ได้แก่ Public, Private, Community และ Hybrid ดังนั้นจำนวนอาจต่างกันตามกรอบการแบ่งที่ใช้

❸ ประเภท Cloud แบ่งตามรูปแบบบริการ

หากแบ่งตามบริการที่ได้รับ จะมี 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ IaaS, PaaS และ SaaS

รูปแบบบริการผู้ใช้ได้รับอะไรผู้ใช้ต้องดูแลอะไรโดยทั่วไป
IaaSทรัพยากร เช่น เซิร์ฟเวอร์ พื้นที่เก็บข้อมูล และเครือข่ายระบบปฏิบัติการ แอปพลิเคชัน และข้อมูล
PaaSแพลตฟอร์มสำหรับพัฒนาและเปิดใช้งานแอปแอปพลิเคชัน ข้อมูล และการตั้งค่าบางส่วน
SaaSซอฟต์แวร์พร้อมใช้งานผ่านอินเทอร์เน็ตบัญชีผู้ใช้ สิทธิ์ และข้อมูลที่นำเข้า

โดยทั่วไป IaaS ให้ผู้ใช้ควบคุมระบบได้มากกว่า ส่วน SaaS ให้ผู้ให้บริการจัดการระบบส่วนใหญ่ให้ ผู้ใช้จึงมุ่งเน้นการใช้ซอฟต์แวร์ได้มากขึ้น

❹ Serverless นับเป็น Cloud อีกประเภทหรือไม่

Serverless เป็นรูปแบบบริการที่ผู้ให้บริการจัดการโครงสร้างพื้นฐานเบื้องหลังให้มากขึ้น ผู้ใช้เขียนหรือส่งโค้ดไปทำงานโดยไม่ต้องดูแลเซิร์ฟเวอร์แบบเดิม

บางแหล่งจัด Serverless หรือ FaaS เป็นรูปแบบบริการเพิ่มเติม บางแหล่งอธิบายว่าเป็นบริการที่ต่อยอดจากแนวคิด PaaS ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับกรอบการแบ่งประเภท

❺ สรุปว่า Cloud มีกี่ประเภท

คำตอบขึ้นอยู่กับว่าถามถึงประเภทด้านใด

  • แบ่งตามรูปแบบการติดตั้งตาม NIST: 4 ประเภท ได้แก่ Public, Private, Community และ Hybrid Cloud
  • แบ่งตามรูปแบบบริการหลัก: 3 ประเภท ได้แก่ IaaS, PaaS และ SaaS
  • รูปแบบที่พบเพิ่มเติมในแนวทางสมัยใหม่: เช่น Multi-cloud และ Serverless

เพราะฉะนั้น หากถามว่า “Cloud มีกี่ประเภท” ควรระบุด้วยว่าหมายถึงประเภทการติดตั้งหรือประเภทบริการ

ComSiam แนะนำให้เริ่มจากดูว่าต้องการควบคุมโครงสร้างพื้นฐานมากแค่ไหน แล้วค่อยเลือกทั้งรูปแบบ Cloud และชนิดบริการให้เหมาะกับงาน

คำถามที่พบบ่อย

Cloud Computing มี 3 ประเภทหรือ 4 ประเภท

มีได้ทั้งสองคำตอบ หากแบ่งตามบริการหลักจะมี 3 ประเภท คือ IaaS, PaaS และ SaaS หากแบ่งตามรูปแบบการติดตั้งตาม NIST จะมี 4 ประเภท คือ Public, Private, Community และ Hybrid Cloud

Public Cloud กับ IaaS เหมือนกันหรือไม่

ไม่เหมือนกัน Public Cloud คือรูปแบบการติดตั้งหรือให้บริการ ส่วน IaaS คือชนิดบริการ ทรัพยากร IaaS สามารถใช้งานบน Public Cloud ได้

Multi-cloud กับ Hybrid Cloud ต่างกันอย่างไร

Multi-cloud หมายถึงใช้บริการจากผู้ให้บริการ Cloud หลายราย ส่วน Hybrid Cloud โดยทั่วไปหมายถึงการเชื่อม Cloud กับระบบ Private หรือระบบภายในองค์กรเข้าด้วยกัน

สรุป

Cloud Computing แบ่งได้หลายแบบ จึงไม่มีจำนวนเดียวที่ใช้ตอบได้ทุกกรณี หากแบ่งตามบริการหลักมี 3 ประเภท ส่วนการแบ่งรูปแบบการติดตั้งตาม NIST มี 4 ประเภท และยังมีแนวทางเพิ่มเติม เช่น Multi-cloud และ Serverless

เมื่อเข้าใจว่าแต่ละคำอยู่คนละมิติ จะเลือกบริการได้ตรงกับความต้องการมากขึ้น ComSiam แนะนำให้เริ่มจากกำหนดงาน งบประมาณ และระดับการควบคุมที่ต้องการก่อนเลือกประเภท Cloud