วิธีปรับเมนู Joomla ให้ใช้งานด้วยคีย์บอร์ดได้สะดวก

เมนู Joomla ควรใช้งานได้โดยไม่ต้องใช้เมาส์ ผู้ใช้ต้องเลื่อนไปยังลิงก์หรือปุ่มด้วยคีย์บอร์ด มองเห็นตำแหน่งที่เลือกอยู่ และเปิดเมนูย่อยได้โดยไม่ติดค้าง การตรวจต้องทำบนหน้าเว็บจริง เพราะเทมเพลตเป็นตัวกำหนดหน้าตาและพฤติกรรมของเมนู

❶ ตรวจโครงสร้างเมนูใน Joomla

เริ่มจากตรวจว่ารายการเมนูและเมนูย่อยจัดเป็นลำดับที่เข้าใจง่ายก่อนปรับหน้าตา

① จัดเมนูหลักและเมนูย่อย

ไปที่ Menus → Manage แล้วตรวจรายการเมนูของเว็บไซต์ จัดลำดับหน้าและกำหนดรายการย่อยไว้ใต้รายการหลักที่เกี่ยวข้อง หลีกเลี่ยงการซ้อนเมนูหลายชั้นเกินจำเป็น เพราะผู้ใช้คีย์บอร์ดต้องเลื่อนผ่านทีละรายการ

② ตรวจโมดูลเมนูบนหน้าเว็บ

ไปที่ System → Manage → Site Modules แล้วตรวจโมดูลชนิด Menu ว่าเผยแพร่ในตำแหน่งที่ต้องการและแสดงเมนูที่ถูกต้อง จากนั้นเปิดหน้าเว็บไซต์เพื่อตรวจการทำงานจริง เพราะโมดูลใช้ตำแหน่งและรูปแบบที่เทมเพลตกำหนด

❷ ทดสอบเมนูโดยไม่ใช้เมาส์

ใช้คีย์บอร์ดอย่างเดียวทดลองเปิดเมนูและเข้าหน้าต่าง ๆ

① ตรวจการเลื่อนและการเปิดรายการ

  1. กด Tab เพื่อไปยังรายการแรกในเมนู
  2. กด Tab ต่อเพื่อเลื่อนไปยังลิงก์หรือปุ่มถัดไป
  3. ใช้ Enter เปิดลิงก์ที่เลือก
  4. หากรายการมีเมนูย่อย ให้ตรวจว่าสามารถเปิดด้วยคีย์บอร์ดได้
  5. ใช้ Shift + Tab ย้อนกลับ และตรวจว่าสามารถออกจากเมนูได้

การควบคุมเมนูย่อยอาจต่างกันตามเทมเพลต หากเทมเพลตใช้ปุ่มเปิดเมนู ควรตรวจว่าปุ่มสื่อสถานะเปิดหรือปิด และใช้งานด้วยคีย์บอร์ดได้

② ตรวจลำดับโฟกัส

ลำดับที่ Tab เคลื่อนไปควรสอดคล้องกับตำแหน่งเมนูบนหน้าเว็บ หากโฟกัสกระโดดไปยังส่วนที่ไม่เกี่ยวข้อง หรือผู้ใช้หาตำแหน่งที่เลือกไม่เจอ ให้ตรวจโครงสร้างและการตั้งค่าของเทมเพลต

❸ ทำให้ตำแหน่งที่เลือกมองเห็นชัด

ผู้ใช้ที่ใช้คีย์บอร์ดต้องรู้ว่าขณะนี้โฟกัสอยู่ที่ลิงก์หรือปุ่มใด

① อย่าซ่อนกรอบโฟกัส

อย่าลบเส้นกรอบหรือเอฟเฟกต์ outline ของเบราว์เซอร์ทิ้งโดยไม่มีรูปแบบทดแทน หากเทมเพลตทำให้ตำแหน่งโฟกัสมองไม่เห็น ให้ปรับสไตล์ของสถานะโฟกัสให้สังเกตง่ายและมีความต่างจากพื้นหลัง

② แยกสถานะ Focus, Hover และหน้าปัจจุบัน

เมนูควรแสดงสถานะเมื่อผู้ใช้ชี้เมาส์ เมื่อใช้คีย์บอร์ด และเมื่ออยู่ในหน้าปัจจุบันให้แยกจากกัน อย่าใช้สีอย่างเดียวเป็นสัญญาณ ให้เพิ่มเส้นขอบ พื้นหลัง หรือรูปแบบอื่นที่ช่วยให้เห็นตำแหน่งได้ชัด

ComSiam แนะนำให้ทดสอบในโหมดคอนทราสต์สูงหรือเปลี่ยนสีของระบบด้วย เพื่อดูว่าเครื่องหมายโฟกัสยังมองเห็นได้เมื่อสีของเทมเพลตถูกปรับ

❹ ปรับเมนูย่อยไม่ให้พึ่งการชี้เมาส์

เมนูแบบ Fly-out ที่เปิดเฉพาะเมื่อเอาเมาส์ชี้ อาจทำให้ผู้ใช้คีย์บอร์ดเข้าไม่ถึงรายการด้านใน

① ให้เปิดเมนูย่อยได้ด้วยคีย์บอร์ด

ตรวจว่าเมนูย่อยเปิดได้เมื่อโฟกัสไปยังรายการหลัก หรือกดปุ่มเปิดเมนูที่เกี่ยวข้อง และยังเปิดค้างขณะเลื่อนโฟกัสภายในเมนูย่อย หากผู้ใช้ต้องกดปุ่มเพื่อเปิด ควรมีสถานะที่มองเห็นได้ว่าขณะนี้เปิดหรือปิดอยู่

② ให้ปิดและออกจากเมนูได้

ตรวจว่าผู้ใช้เลื่อนออกจากเมนูย่อยไปยังรายการถัดไปได้ และหากเป็นหน้าต่างหรือเมนูแบบป๊อปอัป ควรมีวิธีปิดที่เข้าถึงได้ด้วยคีย์บอร์ด เช่น ปุ่มปิดที่มีชื่อชัดเจนหรือปุ่ม Escape ตามรูปแบบขององค์ประกอบนั้น

❺ ปรับข้อความและการคลิกของรายการเมนู

① ใช้ชื่อเมนูที่บอกปลายทาง

ตั้งชื่อรายการเมนูให้เข้าใจได้แม้อ่านแยกจากรายการอื่น เช่น “ติดต่อเรา” แทนคำกว้าง ๆ อย่าง “เพิ่มเติม” หากรายการเป็นเพียงหัวข้อเปิดเมนูย่อย ให้ตรวจว่าผู้ใช้ยังเข้าถึงหน้าปลายทางได้ด้วย หากหัวข้อนั้นควรเปิดหน้าเว็บด้วย

② แยกปุ่มเปิดเมนูออกจากลิงก์ปลายทาง

หากรายการหลักมีทั้งหน้าปลายทางและเมนูย่อย ควรออกแบบให้เข้าใจว่าเลือกชื่อแล้วไปหน้าใด และปุ่มใดใช้เปิดเมนูย่อย อย่าบังคับให้ผู้ใช้ต้องเดาว่าการกดจะเปิดหน้าเว็บหรือขยายเมนู

❻ ตรวจด้วยเครื่องมือและทดสอบซ้ำ

เครื่องมือตรวจ Accessibility ช่วยค้นหาปัญหาบางอย่าง เช่น ปุ่มไม่มีชื่อหรือสีไม่ต่างพอ แต่ไม่สามารถบอกได้ทุกกรณีว่าเมนูใช้งานสะดวกหรือไม่

① เช็กลิสต์ก่อนเผยแพร่

  • เปิดเมนูและลิงก์ทุกตัวด้วยคีย์บอร์ดได้
  • มองเห็นตำแหน่งโฟกัสตลอด
  • เมนูย่อยเปิดได้โดยไม่ใช้เมาส์
  • ลำดับ Tab เป็นธรรมชาติ
  • ออกจากเมนูหรือปิดเมนูย่อยได้
  • ชื่อรายการสื่อปลายทางหรือหน้าที่
  • ทดลองทั้งคอมพิวเตอร์และมือถือ

หากเมนูยังใช้คีย์บอร์ดไม่ได้ ให้ตรวจการตั้งค่าของเทมเพลตหรือส่วนเสริมเมนู และทดสอบหลังปรับแต่ละครั้ง หากจำเป็นต้องแก้ CSS หรือ JavaScript ควรปรับผ่านวิธีที่เทมเพลตรองรับและหลีกเลี่ยงการแก้ไฟล์ Core

การปรับเมนู Joomla ให้ใช้งานด้วยคีย์บอร์ดได้ต้องตรวจทั้งโครงสร้างเมนู พฤติกรรมเมนูย่อย และเครื่องหมายโฟกัส ไม่ใช่ดูจากหน้าตาเพียงอย่างเดียว ComSiam แนะนำให้ใช้คีย์บอร์ดทดสอบเมนูทุกครั้งหลังเปลี่ยนเทมเพลตหรือส่วนเสริมเมนู