Gemini Gems คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง

Gemini Gems คือฟีเจอร์ใน Google Gemini ที่ให้ผู้ใช้สร้าง Gemini เวอร์ชันที่ปรับแต่งสำหรับงานเฉพาะของตัวเอง โดยสามารถบันทึกคำสั่ง เป้าหมาย รูปแบบการตอบ และข้อมูลอ้างอิงไว้ล่วงหน้า แล้วนำ Gem เดิมกลับมาใช้ซ้ำได้โดยไม่ต้องเขียน Prompt ยาว ๆ ใหม่ทุกครั้ง

พูดง่าย ๆ คือ

Gem = Gemini ที่เราเตรียมบทบาทและกติกาไว้ล่วงหน้า

ตัวอย่างเช่น ปกติถ้าต้องการให้ Gemini ช่วยเขียนบทความ เราอาจต้องบอกทุกครั้งว่า

• เขียนภาษาไทย
• กลุ่มผู้อ่านคือมือใหม่
• ใช้ H2/H3
• Tone เป็น Professional
• หลีกเลี่ยงศัพท์ยาก
• สรุปท้ายบทความ
• ห้ามสร้างข้อมูลที่ไม่มี Source

แต่ถ้าสร้าง Gem ชื่อ

SEO Content Writer

เราสามารถบันทึกกติกาเหล่านี้ไว้ใน Gem ได้

ครั้งต่อไปเพียงเปิด Gem แล้วพิมพ์ว่า

“เขียนเรื่อง Wi-Fi 7”

Gemini ก็จะใช้ Instructions ที่บันทึกไว้มาประกอบการตอบโดยอัตโนมัติ

Google จึงอธิบาย Gems ว่าเป็น Customized versions of Gemini ที่ช่วยสำหรับงานซ้ำ ๆ หรือช่วยให้ Gemini ทำหน้าที่เฉพาะทางมากขึ้น

Gems เหมาะมากกับงาน เช่น

• เขียนบทความ
• ตรวจภาษา
• Brainstorm
• Coding
• เรียนหนังสือ
• ติวสอบ
• วางแผนงาน
• สร้าง Content
• วิเคราะห์เอกสาร
• ทำงานตาม Style Guide
• ใช้ข้อมูลจากไฟล์เฉพาะของเรา

นอกจากนี้ยังสามารถเพิ่ม Knowledge Files ให้ Custom Gem เพื่อใช้เป็น Context ในการตอบได้อีกด้วย

บทความนี้จะอธิบายว่า Gemini Gems คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง ต่างจากการใช้ Gemini ปกติอย่างไร และใครควรใช้

💎 Gemini Gems คืออะไร

Google อธิบาย Gems ว่าเป็น Gemini เวอร์ชันที่ผู้ใช้สามารถ Customize ให้เหมาะกับ

• งาน
• เป้าหมาย
• ความต้องการ
• Guidelines

เฉพาะของตัวเอง

จุดสำคัญคือ Instructions สามารถบันทึกไว้ใช้ซ้ำได้

สมมติเราต้องการ Gemini สำหรับตรวจภาษาอังกฤษ

แทนที่จะ Prompt ทุกครั้งว่า

“ตรวจ Grammar ให้ฉัน แต่ไม่เปลี่ยนความหมาย ใช้ American English และอธิบายข้อผิดพลาด”

เราสามารถสร้าง Gem ที่มี Instructions นี้ไว้แล้ว

หลังจากนั้นเพียงเปิด Gem แล้วส่งข้อความที่ต้องการตรวจ

จึงสามารถคิดง่าย ๆ ได้ว่า

Gem = Saved Instructions + Gemini + Knowledge ที่เราเพิ่ม

① 🎯 Gems มีไว้แก้ปัญหาอะไร

ปัญหาของการใช้ AI ปกติคือผู้ใช้ต้องเขียนคำสั่งเดิมซ้ำ

ตัวอย่างทุกครั้งต้องบอกว่า

• คุณเป็นใคร
• ทำหน้าที่อะไร
• ตอบใคร
• ใช้ Tone แบบไหน
• Output ต้องมีอะไร
• ห้ามทำอะไร

ถ้าเป็นงานที่ทำวันละหลายครั้งจะเสียเวลา

Gems จึงช่วยให้เรา

เขียน Instructions ครั้งเดียว → ใช้ซ้ำหลายครั้ง

เหมาะมากกับ Repeatable Workflows

② 🧠 Gem ต่างจาก Prompt ธรรมดาอย่างไร

Prompt ธรรมดาคือคำสั่งที่ส่งใน Conversation ครั้งนั้น

ตัวอย่าง:

“ช่วยเขียน Product Description แบบ Professional”

แต่ Gem สามารถมี Instructions ถาวร เช่น

“คุณเป็น Product Copywriter

เขียนภาษาไทย

กลุ่มลูกค้าคือคนทั่วไป

ใช้ภาษากระชับ

คำอธิบายไม่เกิน 150 คำ

ห้ามสร้างราคา โปรโมชั่น หรือสเปกที่ผู้ใช้ไม่ได้ให้”

จากนั้นทุกครั้งที่เปิด Gem นี้ Instructions จะถูกใช้เป็นแนวทางให้คำตอบ

จึงไม่ต้องพิมพ์รายละเอียดเดิมใหม่ทุกครั้ง

③ 🔄 Gem เหมาะกับงานที่ทำซ้ำ

Google แนะนำ Gems สำหรับงานที่มี Specific and repeatable instructions

ตัวอย่าง:

Writing

ใช้ Style เดิมทุกครั้ง

Coding

ใช้หลัก Coding เดิม

Learning

อธิบายในระดับที่เหมาะกับผู้เรียน

Brainstorming

ใช้ Framework เดิมในการคิด Idea

Career

ให้คำแนะนำตามเป้าหมายเดิม

ถ้า Task ทำเพียงครั้งเดียว การสร้าง Gem อาจไม่จำเป็น

แต่ถ้าทำซ้ำเป็นประจำ Gem จะช่วยประหยัดเวลาได้มาก

④ 👨‍💼 เปรียบ Gem เหมือน AI Specialist

วิธีเข้าใจ Gems ที่ง่ายมากคือคิดว่า Gemini ปกติเป็น

AI Generalist

แต่ Gems เป็น

AI Specialist ที่เรากำหนดบทบาท

ตัวอย่าง:

Gemini ปกติ

→ ช่วยได้หลายเรื่อง

Gem SEO Writer

→ เน้น Content SEO

Gem Coding Reviewer

→ เน้นตรวจ Code

Gem English Tutor

→ เน้นช่วยเรียนภาษา

Gem Business Analyst

→ เน้นวิเคราะห์ธุรกิจ

Gem Study Assistant

→ เน้นช่วยทบทวนบทเรียน

เราสามารถสร้าง Gem หลายตัวสำหรับงานคนละประเภทได้

⑤ ✍️ ใช้ Gem สำหรับเขียนบทความ

หนึ่งใน Use Case ที่เหมาะมากคือ Content Writing

สามารถสร้าง Instructions เช่น

“คุณเป็นนักเขียนบทความ Technology

เขียนภาษาไทยสำหรับมือใหม่

ตอบ Search Intent ก่อน

ใช้โครงสร้าง

• Introduction
• Explanation
• How-to
• Troubleshooting
• FAQ
• Summary

ห้ามสร้างสถิติที่ไม่มี Source”

หลังจากนั้นใส่เพียง Topic

Gem ก็ใช้ Framework เดิมให้ทุกครั้ง

ช่วยรักษา Style ของ Content ให้สม่ำเสมอ

⑥ 🔎 ใช้ Gem สำหรับ SEO

ตัวอย่างสร้าง Gem ชื่อ

SEO Content Planner

Instructions:

“ทุกครั้งที่ได้รับ Keyword ให้ทำ

1. วิเคราะห์ Search Intent
2. เสนอ Title
3. สร้าง Outline
4. หา Questions ที่ผู้อ่านต้องการรู้
5. แยก Primary Topic กับ Supporting Topics
6. หลีกเลี่ยง Keyword Stuffing”

จากนั้นพิมพ์เพียง

“Gemini Canvas”

ก็สามารถใช้ Workflow เดิมกับ Keyword ใหม่ได้

⑦ 📝 ใช้ Gem เป็น Writing Editor

Google มี Premade Gem สำหรับงานประเภท Writing Editor ด้วย

Gem แบบนี้สามารถใช้ช่วย

• ตรวจ Grammar
• Rewrite
• ปรับ Tone
• ลดความยาว
• ทำข้อความให้อ่านง่าย
• รักษา Style Guide

ตัวอย่าง Custom Instructions:

“แก้ภาษาโดยรักษาความหมายเดิม

อย่าสร้างข้อมูลใหม่

ถ้าข้อความถูกอยู่แล้วไม่ต้อง Rewrite มากเกินไป”

เหมาะกับคนที่เขียน Content จำนวนมาก

⑧ 💡 ใช้ Gem สำหรับ Brainstorm

Google มี Premade Gems สำหรับ Brainstorming

สามารถใช้คิด

• Content Ideas
• Product Ideas
• Campaign
• Business Ideas
• Names
• Topics

ถ้ามี Brand Guideline สามารถ Customize เพิ่มได้ เช่น

“ทุก Idea ต้องเหมาะกับ SME ไทย

หลีกเลี่ยง Idea ที่ต้องใช้งบสูง

แบ่งเป็น Quick Win กับ Long-term”

ทำให้ Brainstorm มีกรอบที่เหมาะกับเรา

⑨ 👨‍💻 ใช้ Gem สำหรับ Coding

Gems สามารถใช้เป็น Coding Helper ได้

ตัวอย่าง Instructions:

“คุณเป็น JavaScript Code Reviewer

ทุกครั้งที่ได้รับ Code ให้ตรวจ

1. Bug
2. Security
3. Readability
4. Performance
5. Error Handling

อย่า Rewrite Code ก่อน ให้รายงานปัญหาก่อน”

จากนั้นส่ง Code ใหม่เข้ามาแต่ละครั้ง

ไม่ต้องเขียน Requirement Review ใหม่ทั้งหมด

⑩ 🐞 ใช้ Gem สำหรับ Debug

สร้าง Gem:

Debug Assistant

Instructions:

“เมื่อได้รับ Error

1. อธิบาย Error
2. หา Root Cause
3. ระบุ Code ที่เกี่ยวข้อง
4. เสนอ Smallest Fix
5. ห้าม Rewrite ทั้ง Project
6. เสนอ Test หลังแก้”

เหมาะกับ Developer ที่ต้องการ Debug Workflow เดิมเป็นประจำ

⑪ 🎓 ใช้ Gem ช่วยเรียน

Gem สามารถกำหนดรูปแบบการสอนได้

ตัวอย่าง:

“สอนฉันในระดับ Beginner

เริ่มจากคำอธิบายง่าย

จากนั้นยกตัวอย่าง

แล้วถาม Quiz 3 ข้อ

อย่าเฉลยจนกว่าฉันตอบ”

เมื่อเปลี่ยน Topic จาก

DNS

เป็น

DHCP

หรือ

Routing

Gem ยังคงใช้ Teaching Style เดิม

⑫ 📚 ใช้ Gem เป็น Tutor ส่วนตัว

สามารถกำหนดว่า

• ระดับผู้เรียน
• เป้าหมาย
• วิธีอธิบาย
• ความยาก

เช่น

“ฉันเป็นผู้เริ่มต้น Programming

อธิบายโดยใช้ตัวอย่างง่ายก่อน

หลีกเลี่ยงศัพท์ Technical ถ้ายังไม่อธิบาย

หลังแต่ละหัวข้อให้ Exercise 1 ข้อ”

ทำให้ Gem ทำหน้าที่คล้าย Tutor ที่จำ Instruction การสอนไว้

⑬ 💼 ใช้ Gem สำหรับงานธุรกิจ

ตัวอย่าง Gem:

Business Report Reviewer

ทุกครั้งที่อัปโหลด Report ให้ตรวจ

• Revenue
• Cost
• Growth
• Risk
• Opportunity
• Recommendation

แล้วจัด Output แบบ Executive Summary

เหมาะกับงานที่ Report เปลี่ยนทุกเดือน แต่ Framework การวิเคราะห์เหมือนเดิม

⑭ 📧 ใช้ Gem เขียน Email

สามารถสร้าง Gem ที่รู้ Style Email ของเรา

ตัวอย่าง:

“เขียน Email ภาษาอังกฤษแบบ Professional

ไม่ใช้ศัพท์ยาก

ไม่ยาวเกิน 150 คำ

ต้องมี Subject

สรุป Action Required ชัดเจน”

จากนั้นพิมพ์เพียง

“ขอเลื่อนประชุมเป็นวันศุกร์”

Gem จะสร้าง Email ตาม Style เดิม

⑮ 📣 ใช้ Gem ทำ Social Media

สร้าง Gem สำหรับ Brand โดยระบุ

• Tone
• Audience
• Platform
• CTA
• Forbidden Claims

ตัวอย่าง:

“เขียน Facebook Caption ภาษาไทย

Tone เป็น Friendly Professional

ไม่เกิน 150 คำ

ห้ามสร้างราคา โปรโมชั่น หรือข้อมูลสินค้าเอง”

ช่วยรักษา Brand Voice ในทุก Post

⑯ 🛍️ ใช้ Gem ทำ Product Description

Gem สามารถกำหนด Template เช่น

• Product Name
• Key Benefits
• Features
• Suitable For
• CTA

แล้วทุกครั้งใส่เพียงข้อมูลสินค้าใหม่

Gem จะใช้ Structure เดิม

เหมาะกับร้านที่มีสินค้าหลายรายการ

⑰ 🏢 ใช้ Gem ตาม Style Guide บริษัท

หนึ่งในจุดแข็งของ Custom Gem คือสามารถใส่ Instructions จำนวนมาก

เช่น

“บริษัทใช้คำว่า Customer แทน Client

ห้ามใช้ Superlative เช่นดีที่สุดอันดับ 1

ใช้วันที่แบบ DD/MM/YYYY

Tone ต้อง Professional”

ทำให้ Output มี Consistency มากขึ้น

⑱ 📎 เพิ่ม Knowledge ให้ Gem ได้ไหม

ได้

Google ระบุว่าสามารถเพิ่ม Files ในส่วน

Knowledge

ของ Custom Gem

ไฟล์เหล่านี้ช่วยเพิ่ม Context หรือใช้เป็น Reference ใน Conversation กับ Gem

ดังนั้น Gem ไม่จำเป็นต้องพึ่ง Instructions อย่างเดียว

สามารถมี

Instructions + Knowledge

ร่วมกัน

⑲ 📚 Knowledge ใน Gem คืออะไร

Knowledge คือข้อมูลที่เราให้ Gem ใช้เป็น Context เพิ่มเติม

เช่น

Writing Gem

เพิ่ม Brand Style Guide

Product Gem

เพิ่ม Product Catalog

HR Gem

เพิ่ม Internal Writing Guidelines

Learning Gem

เพิ่มเอกสารบทเรียน

ทำให้ Gem มีข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับงานมากกว่า Prompt อย่างเดียว

⑳ 📁 เพิ่มไฟล์จากเครื่องได้ไหม

ได้

ในส่วน Knowledge สามารถใช้

Add files → Upload files

เพื่อเพิ่มไฟล์ที่รองรับจาก Device

จากนั้น Gem สามารถใช้ข้อมูลจากไฟล์เป็น Context ใน Chat

ควรตรวจว่าไฟล์ไม่มีข้อมูล Sensitive ที่ไม่ควรส่งเข้า AI

㉑ ☁️ เพิ่มไฟล์จาก Google Drive ได้ไหม

ได้

Custom Gem สามารถเพิ่มไฟล์จาก Google Drive ได้

Google ระบุว่าหากเพิ่ม Drive File

Gem จะใช้ Version ล่าสุดของไฟล์

ดังนั้นถ้าเราแก้ไฟล์ใน Drive ข้อมูลใหม่จะสะท้อนใน Gem ตาม Workflow ที่รองรับ

นี่มีประโยชน์มากสำหรับข้อมูลที่ Update เป็นประจำ

㉒ 🔄 Drive File อัปเดตแล้วต้องเพิ่มใหม่ไหม

Google ระบุว่าหากใช้ไฟล์จาก Drive Gem จะใช้ไฟล์ Version ล่าสุด

ตัวอย่าง:

Gem ใช้

Brand Guidelines

จาก Google Drive

ทีมแก้ Guideline ใน Drive

Gem จะสามารถใช้ Version ล่าสุดแทนที่จะต้อง Upload ไฟล์ใหม่ทุกครั้ง

นี่เป็นข้อได้เปรียบของการใช้ Drive Source

㉓ ⚙️ ใช้ Drive กับ Gems ต้องตั้งค่าอะไร

Google ระบุว่าการเพิ่มไฟล์จาก Drive ต้องมีเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง เช่น

• Keep Activity เปิดอยู่
• เชื่อม Google Workspace กับ Gemini Apps

หากยังไม่ได้ Connect ระบบสามารถเสนอขั้นตอนให้เชื่อม

ดังนั้นถ้า Add from Drive ไม่ขึ้นหรือใช้งานไม่ได้ ให้ตรวจ Settings เหล่านี้

㉔ 📓 เพิ่ม NotebookLM Notebook ได้ไหม

ได้

Google ปัจจุบันรองรับการเพิ่ม NotebookLM notebook เป็น Source ของ Custom Gem ผ่าน

More uploads → Notebooks

ในระบบที่รองรับ

ทำให้สามารถนำชุด Source ที่จัดไว้ใน NotebookLM มาใช้เป็น Knowledge Context ของ Gem ได้

㉕ ⚠️ NotebookLM Notebook กับ Shared Gem มีข้อจำกัด

มีข้อจำกัดสำคัญ:

Google ระบุว่า NotebookLM notebooks ไม่สามารถใช้เป็น Source สำหรับ Shared Gems

ดังนั้นถ้าต้องการแชร์ Gem ให้ผู้อื่น อาจต้องจัด Knowledge Source ในรูปแบบที่รองรับการแชร์แทน

ควรตรวจเรื่องนี้ก่อนสร้าง Gem สำหรับทีม

㉖ 📚 Knowledge Citation คืออะไร

เมื่อ Gem ใช้ Knowledge Files ระบบสามารถแสดง Citation จากไฟล์ที่เกี่ยวข้องกับคำตอบได้

ช่วยให้รู้ว่าข้อมูลมาจาก Source ไหน

เหมาะกับ

• Research
• Policy
• Product Information
• Internal Documentation

ที่ต้องการ Trace กลับไปต้นฉบับ

㉗ 🚫 ปิด Knowledge Citations ได้ไหม

ได้

Google มีตัวเลือก

Disable knowledge citations

ถ้าไม่ต้องการให้คำตอบแสดง Citation จาก Knowledge Files

แต่ Google ระบุว่าการปิดตัวเลือกนี้ยังปิด Citation สำหรับไฟล์ที่ Upload เพิ่มใน Gem Chat ด้วย

จึงควรคิดให้ดีก่อนปิด

สำหรับงาน Fact-based การมี Citation มักมีประโยชน์

㉘ 🧠 Gem จะใช้ Knowledge อย่างเดียวไหม

ไม่ควรคิดเช่นนั้น

Knowledge ช่วยเพิ่ม Context แต่ Gemini ยังคงเป็น Generative AI

หากต้องการให้ตอบเฉพาะข้อมูลจากไฟล์ ควรเขียน Instruction ให้ชัด เช่น

“สำหรับคำถามเกี่ยวกับ Product Specification ให้ใช้เฉพาะ Knowledge Files

หากไม่มีข้อมูล ให้ตอบว่าไม่พบข้อมูล แทนการเดา”

ช่วยลด Hallucination

㉙ ✍️ Instructions ใน Gem คืออะไร

Instructions คือกติกาหลักของ Gem

ควรบอกว่า

Role

Gem เป็นใคร

Goal

ต้องทำอะไร

Audience

ตอบใคร

Process

ทำขั้นตอนอะไร

Output

ตอบรูปแบบไหน

Constraints

ห้ามทำอะไร

ยิ่ง Instructions ชัด Output ยิ่งสม่ำเสมอ

㉚ 🪄 ให้ Gemini ช่วยเขียน Instructions ได้ไหม

ได้

Google มีฟังก์ชันให้ Gemini ช่วย Rewrite Instructions

ผู้ใช้สามารถเริ่มพิมพ์แนวทางสั้น ๆ แล้วใช้ตัวเลือก

Use Gemini to rewrite instructions

เพื่อให้ Gemini ช่วยขยาย Instruction ให้ละเอียดขึ้น

เหมาะกับผู้ใช้ใหม่ที่ยังไม่รู้ว่าจะเขียน System-like Instructions อย่างไร

㉛ 👀 Preview Gem ก่อน Save

ตอนสร้าง Gem สามารถทดลอง Prompt ใน Preview

Workflow:

① เขียน Instructions
② พิมพ์ Test Prompt ทางด้านขวา
③ ดูผลลัพธ์
④ แก้ Instructions
⑤ Test ใหม่
⑥ Save

ไม่ควรเขียน Instructions แล้ว Save โดยไม่ Test

เพราะบางกติกาอาจทำให้ Output ต่างจากที่เราตั้งใจ

㉜ 🧪 ควร Test Gem กี่แบบ

อย่าทดสอบเพียง Prompt เดียว

อย่างน้อยลอง

Normal Input

งานทั่วไป

Short Input

ข้อมูลน้อย

Long Input

ข้อมูลเยอะ

Ambiguous Input

คำสั่งกำกวม

Out-of-scope

ถามนอกหน้าที่ Gem

ช่วยตรวจว่า Instructions แข็งแรงพอหรือไม่

㉝ 🎯 Gem ที่ดีควรมี Scope

ตัวอย่างไม่ดี:

“คุณเป็นผู้เชี่ยวชาญทุกอย่าง”

กว้างเกินไป

ตัวอย่างดีกว่า:

“คุณเป็น Technical Writer สำหรับ Network และ Wi-Fi

หน้าที่คืออธิบาย Concept ให้ผู้เริ่มต้น

หากคำถามอยู่นอก Network ให้แจ้งว่าอยู่นอก Scope”

Gem ที่มี Scope ชัดมักให้ Output สม่ำเสมอกว่า

㉞ 🧩 สร้างหลาย Gems ดีกว่า Gem เดียวทำทุกอย่าง

แทน Gem ชื่อ

My Super AI

ที่ทำ

• SEO
• Coding
• Translation
• Business
• Study

ทั้งหมด

ควรแยก เช่น

• SEO Writer
• Code Reviewer
• English Editor
• Research Assistant
• Study Tutor

ช่วยให้ Instructions ไม่ขัดกันเอง

㉟ 📦 Premade Gems คืออะไร

Google มี Premade Gems ที่เตรียมไว้ให้ใช้งานได้ทันที

ตัวอย่างหมวดที่ Google ยกมา เช่น

• Brainstorming
• Coding
• Career Coaching

รวมถึง Premade Gems ประเภทอื่นที่ปรากฏใน Gem Manager ตาม Availability

จุดดีคือไม่ต้องสร้าง Instructions จากศูนย์

㊱ 🚀 ใช้ Premade Gem อย่างไร

บน Desktop:

① เปิด Gemini
② เปิด Sidebar
③ เลือก Gems
④ ดูส่วน Premade by Google
⑤ เลือก Gem
⑥ พิมพ์ Prompt
⑦ Submit

Premade Gem มี Instructions สำหรับงานประเภทนั้นอยู่แล้ว

จึงสามารถเริ่มจาก Prompt สั้น ๆ ได้

㊲ ✏️ แก้ Premade Gem ได้ไหม

Premade Gem บางตัวสามารถ Copy แล้ว Customize ได้

Workflow:

① เปิด Gems
② หา Premade Gem
③ เลือก Make a copy
④ เปลี่ยนชื่อ
⑤ แก้ Instructions
⑥ Save

เหมาะมากถ้า Premade Gem ทำงานใกล้กับสิ่งที่ต้องการอยู่แล้ว

ไม่จำเป็นต้องสร้างใหม่จากศูนย์

㊳ ⚠️ Premade Gems ทุกตัวแก้ได้ไหม

ไม่ทุกตัว

Google ระบุว่าหากไม่มีตัวเลือก

Make a copy

Gem นั้นจะไม่สามารถ Copy/Customize ได้ใน Workflow ดังกล่าว

ดังนั้น Availability สามารถแตกต่างตาม Gem

㊴ 🌐 สร้าง Custom Gem ที่ไหน

Google ระบุว่า Custom Gems ถูกสร้างผ่าน Gemini Web App

บนคอมพิวเตอร์:

① ไป Gemini
② เปิด Sidebar
③ Gems
④ New Gem
⑤ ตั้งชื่อ
⑥ เขียน Instructions
⑦ เพิ่ม Knowledge หากต้องการ
⑧ Save

จากนั้น Gem จะพร้อมใช้งานต่อไป

㊵ 📱 ใช้ Gem บนมือถือได้ไหม

ได้

เมื่อสร้าง Custom Gem ใน Gemini Web App แล้ว Google ระบุว่า Gem จะปรากฏใน

• Gemini Mobile App
• Gemini Side Panel ใน Google Workspace

ด้วย

ดังนั้นสามารถสร้างครั้งเดียวแล้วใช้งานจากมือถือได้

㊶ 📱 สร้างและแก้ Gem ใน Mobile App ได้ไหม

Google ระบุในคู่มือ Mobile ว่า Custom Gem สามารถ ใช้ บน Gemini Web และ Mobile Apps ได้ แต่การสร้าง แก้ หรือ Delete Custom Gem ต้องทำผ่าน Gemini Web App

ดังนั้นถ้าหาปุ่มสร้าง Gem ใน Mobile App ไม่เจอ ให้เปิด

gemini.google.com

ผ่าน Web ตาม Workflow ที่รองรับ

㊷ 🧩 Gem ใช้กับ Google Workspace ได้ไหม

Custom Gem ที่สร้างใน Gemini Web สามารถปรากฏใน Gemini Side Panel ใน Google Workspace

ช่วยให้ Gem ที่มี Instructions เฉพาะของเราไปใช้ใน Workflow ที่รองรับของ Workspace ได้

Availability ยังขึ้นอยู่กับ

• Account
• Workspace
• Admin Settings

ตามระบบขององค์กร

㊸ 🔄 Gem ใช้ Gemini Live ได้ไหม

ปัจจุบัน Google ระบุว่า

Gems ยังใช้กับ Gemini Live ไม่ได้

นี่เป็นข้อจำกัดสำคัญ

ดังนั้นอย่าคาดหวังว่า Gem ที่สร้างสำหรับ Tutor จะถูกเปิดเป็น Gem เดิมใน Gemini Live ทุกกรณี

Feature นี้อาจเปลี่ยนในอนาคต

㊹ 🗣️ ถ้าต้องการฝึกพูดกับ Gem ทำอย่างไร

เนื่องจาก Gems ปัจจุบันยังไม่ทำงานกับ Gemini Live โดยตรง จึงควรใช้ Gem ผ่าน Text Chat สำหรับ Workflow ที่ต้องอาศัย Instructions ของ Gem

ถ้าต้องการ Voice Conversation ให้ใช้ Gemini Live ตามความสามารถของ Live แยกต่างหาก

ไม่ควรถือว่าสอง Feature เหมือนกัน

㊺ 🎓 Learning Coach Gem คืออะไร

Google มี Premade Gems ด้านการเรียน เช่น Learning Coach ตาม Availability

ใช้ช่วย

• อธิบาย Concept
• เรียนรู้
• ตั้งคำถาม
• ฝึกความเข้าใจ

อย่างไรก็ตาม Google ระบุว่าปัจจุบัน Premade Learning coach ยังไม่รองรับ Language Learning โดยเฉพาะในข้อจำกัดที่ระบุใน Help Center

ดังนั้นถ้าต้องการ Tutor ภาษา อาจสร้าง Custom Gem เองได้เหมาะกว่า

㊻ 🌍 ทำ Gem เรียนภาษาได้ไหม

Custom Gem สามารถตั้ง Instructions สำหรับช่วยภาษา เช่น

“ช่วยตรวจประโยคอังกฤษ

บอก Grammar Error

เสนอ Version ที่เป็นธรรมชาติ

อธิบายเป็นภาษาไทย”

ได้

แต่ต้องแยกจาก Premade Learning Coach ที่ Google ระบุข้อจำกัดด้าน Language Learning ไว้

㊼ 👤 ใครใช้ Gems ได้บ้าง

สำหรับ Personal Google Account Google ระบุว่าผู้ใช้ต้องมีอายุอย่างน้อย

13 ปี หรืออายุขั้นต่ำที่ใช้ได้ในประเทศของผู้ใช้

และต้อง Sign in เข้า Gemini Apps

บัญชี Work หรือ School สามารถมีข้อกำหนดและ Terms ต่างออกไป

ดังนั้น Availability ควรตรวจจากบัญชีที่ใช้จริง

㊽ 💰 Gemini Gems ฟรีไหม

Gems มี Availability ตาม Gemini Account และ Plan ในช่วงเวลานั้น และ Limit ของ Gemini Apps สามารถแตกต่างตามระดับบัญชี

ไม่ควรตีความว่า

มี Gem = ใช้ AI ไม่จำกัด

Gem เป็นวิธี Customize Gemini

แต่ Model Usage และ Limits ยังคงขึ้นอยู่กับระบบ Gemini และ Plan ที่ใช้

รายละเอียดเรื่อง Free/Plan ควรตรวจข้อมูลล่าสุดก่อนสมัครแพ็กเกจ

㊾ 🔗 แชร์ Gem ให้คนอื่นได้ไหม

ได้

Google รองรับการแชร์ Gem ให้ผู้อื่น

สามารถกำหนด Access เช่น

• Viewer
• Editor

และแชร์กับบุคคลที่ระบุหรือผ่าน Link ตาม Permission ที่กำหนด

นี่ทำให้ Gem สามารถใช้เป็น Workflow สำหรับทีมได้

㊿ 👀 Viewer กับ Editor ต่างกันอย่างไร

Viewer

ใช้ Gem ตามสิทธิ์ที่ได้รับ

Editor

สามารถแก้ Gem และตามคู่มือ Google ผู้มี Edit Access สามารถ Update หรือ Delete Gem ได้ด้วย

ดังนั้นอย่าให้ Editor Permission โดยไม่จำเป็น

หลักคือ

ให้สิทธิ์น้อยที่สุดที่เพียงพอต่องาน

51 ⚠️ แชร์ Gem แล้วคนอื่นเห็น Instructions ไหม

เห็นได้

Google ระบุชัดว่า

Gem Instructions และไฟล์ที่ Upload เข้า Gem สามารถถูกผู้ที่มี Access ดูได้

ดังนั้นอย่าใส่ข้อมูลลับลง Instructions เช่น

• Password
• API Key
• Internal Secret
• Private Credential

เพราะการแชร์ Gemอาจเปิดเผยข้อมูลเหล่านี้ให้ผู้รับ

52 📎 แชร์ Gem ที่มี Knowledge Files ต้องระวังอะไร

หาก Gem มี Files ผู้ที่ได้รับ Access อาจต้องได้รับสิทธิ์เข้าถึงไฟล์ที่เกี่ยวข้องด้วย

Google สามารถถามผู้สร้างว่าต้องการ Share File Access ระดับใด เช่น

• Viewer
• Commenter
• Editor

ดังนั้นก่อน Share Gem ต้องตรวจทั้ง

Gem Permission

และ

File Permission

ไม่ใช่ตรวจเพียง Gem อย่างเดียว

53 📁 Shared Gems อยู่ใน Google Drive หรือไม่

Google ระบุว่า Shared Gems ถูกบันทึกใน Google Drive ภายใน Folder ใหม่สำหรับ Workflow การแชร์

ไฟล์ที่ Upload เป็นส่วนหนึ่งของ Gem ก็สามารถเกี่ยวข้องกับ Folder ดังกล่าวตามระบบ

ผู้ใช้สามารถใช้ตัวเลือก

Locate in Drive

เพื่อหา Gem File ใน Drive ได้

54 🏢 องค์กรควบคุมการแชร์ Gems ได้ไหม

ได้

สำหรับ Work หรือ School Account การแชร์ Gems ถูกควบคุมโดย

Google Drive Sharing Settings

ที่ Workspace Administrator กำหนด

ถ้าไม่เห็นปุ่ม Share อาจเกิดจาก

• Gem มี File Type ที่ไม่รองรับการแชร์
• องค์กรปิด Gem Sharing

จึงควรตรวจ Admin Policy

55 🔐 อย่าใส่ Sensitive Data ลง Gem โดยไม่จำเป็น

Gem สามารถมี

• Instructions
• Knowledge Files
• Chat Data

ตาม Workflow

ดังนั้นก่อน Upload ควรถามว่า

Gem จำเป็นต้องรู้ข้อมูลนี้จริงหรือไม่

ถ้าไม่จำเป็นควรตัดออก

ใช้หลัก Data Minimization

56 🧠 Gem จำทุกอย่างเกี่ยวกับเราไหม

ไม่ควรเข้าใจว่า Gem เป็น Memory แบบไม่จำกัด

สิ่งที่เราควบคุมได้ชัดเจนคือ

• Instructions
• Knowledge
• Context ใน Conversation

ถ้าต้องการให้ Gem ใช้ข้อมูลบางอย่างเป็นประจำ ควรใส่ใน Instructions หรือ Knowledge ที่เหมาะสม แทนการหวังว่าจะ “จำเอง” เสมอ

57 ⚠️ Gem ทำผิดได้ไหม

ได้

Gem ยังคงทำงานด้วย Generative AI

จึงสามารถ

• เข้าใจผิด
• Hallucinate
• สรุปผิด
• สร้าง Code ผิด
• ให้ข้อมูลล้าสมัย

ได้

การมี Custom Instructions ไม่ได้ทำให้ AI ถูกต้อง 100%

Google เองแนะนำให้ใช้วิจารณญาณก่อนเชื่อ เผยแพร่ หรือใช้ Content ที่ Gemini Apps สร้าง

58 🔍 Gem มี Knowledge แล้วต้อง Fact-check ไหม

ยังต้อง

Knowledge ช่วย Ground คำตอบได้ แต่ยังมีโอกาส

• อ่าน Context ผิด
• เลือกข้อมูลผิด
• ตีความผิด

โดยเฉพาะเอกสารที่มี

• ตาราง
• เงื่อนไข
• ข้อยกเว้น
• Version

จึงควรตรวจ Source ต้นฉบับสำหรับข้อมูลสำคัญ

59 🆚 Gem กับ Gemini Chat ปกติต่างกันอย่างไร

Gemini Chat ปกติ

เหมาะกับคำถามทั่วไปหรือ Task ที่เปลี่ยนตลอด

Gem

เหมาะกับงานที่

• ทำซ้ำ
• มีกติกาคงที่
• มี Role ชัด
• ต้องการ Knowledge เฉพาะ

ตัวอย่างถามว่า

“กรุงเทพไปเชียงใหม่กี่กิโลเมตร”

ไม่จำเป็นต้องสร้าง Gem

แต่ถ้าทำ Content SEO วันละหลายบทความ

Gem ที่มี Content Rules จะมีประโยชน์มากกว่า

60 🔄 ใช้ Gem เมื่อไรถึงคุ้ม

สร้าง Gem เมื่อเริ่มสังเกตว่า

เรากำลัง Copy Prompt เดิมซ้ำ ๆ

เช่นทุกวันต้องเขียน:

“เป็น Editor

รักษา Fact

ลดคำฟุ่มเฟือย

อย่าเปลี่ยน Tone

แสดงจุดที่แก้”

นี่คือสัญญาณว่าควรสร้าง Gem

🚀 ตัวอย่าง Gemini Gems ที่ควรสร้าง

① SEO Writer

สำหรับบทความ

② Content Editor

สำหรับตรวจภาษา

③ Coding Reviewer

สำหรับตรวจ Code

④ Debug Assistant

สำหรับแก้ Error

⑤ Research Reviewer

สำหรับตรวจ Report

⑥ English Tutor

สำหรับเรียนภาษา

⑦ Study Tutor

สำหรับเรียนวิชาเฉพาะ

⑧ Business Analyst

สำหรับ Report

⑨ Social Media Writer

สำหรับ Caption

⑩ Product Writer

สำหรับ Product Description

ควรแยกตามหน้าที่เพื่อให้ง่ายต่อการควบคุม

📝 ตัวอย่าง Instructions สำหรับ SEO Writer Gem

“คุณเป็น SEO Content Writer

หน้าที่คือสร้างบทความที่ตอบ Search Intent ของ Keyword

ทุกบทความต้อง

1. ตอบคำถามหลักตั้งแต่ช่วงต้น
2. ใช้ Heading ตามลำดับ
3. อธิบายสำหรับผู้เริ่มต้น
4. มี Step-by-step เมื่อเหมาะสม
5. มี FAQ
6. มี Summary

ห้าม

• Keyword Stuffing
• สร้าง Search Volume
• สร้างสถิติที่ไม่มี Source
• รับประกันอันดับ Google

หากข้อมูลเปลี่ยนตามเวลา ให้ระบุว่าต้องตรวจ Source ล่าสุดก่อนเผยแพร่”

👨‍💻 ตัวอย่าง Coding Reviewer Gem

“คุณเป็น Senior Code Reviewer

เมื่อได้รับ Code ให้ตรวจตามลำดับ

1. Correctness
2. Bug
3. Security
4. Error Handling
5. Performance
6. Maintainability

ให้รายงานปัญหาก่อน

อย่า Rewrite ทั้ง Codebase จนกว่าผู้ใช้จะขอ

หากมี Security Issue ให้ระบุ Severity”

🎓 ตัวอย่าง Study Tutor Gem

“คุณเป็น Tutor สำหรับผู้เริ่มต้น

ทุกหัวข้อให้

1. อธิบายง่าย
2. ยกตัวอย่าง
3. เปรียบเทียบกับสิ่งใกล้ตัว
4. ถาม Quiz 3 ข้อ

อย่าเฉลยจนกว่าผู้เรียนตอบ

หากผู้เรียนตอบผิด ให้อธิบาย Concept ใหม่แทนการบอกเพียงว่าผิด”

📣 ตัวอย่าง Social Media Gem

“คุณเป็น Social Media Writer

เขียนภาษาไทย

Tone Friendly Professional

ทุก Post ต้องมี

• Hook
• Main Message
• CTA

ห้ามสร้าง

• ราคา
• Promotion
• Customer Review
• Product Claim

หากผู้ใช้ไม่ได้ให้ข้อมูล”

⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้ Gemini Gems

❌ ① สร้าง Gem กว้างเกินไป

ทำทุกอย่างจน Instructions ขัดกัน

❌ ② Instructions สั้นเกินไป

Gem ต้องเดาเองมาก

❌ ③ Instructions ยาวแต่ไม่เป็น Structure

อ่านยากและกติกาซ้ำ

❌ ④ ไม่ Test ก่อน Save

เจอปัญหาตอนใช้งานจริง

❌ ⑤ ใส่ Knowledge แต่ไม่กำหนดวิธีใช้

Gem ยังอาจตอบนอก Source

❌ ⑥ Upload ข้อมูล Sensitive

เสี่ยง Privacy

❌ ⑦ แชร์ Gem โดยไม่ตรวจ Files

คนอื่นอาจเห็น Knowledge Files

❌ ⑧ ให้ Editor Permission โดยไม่จำเป็น

ผู้รับสามารถเปลี่ยน Gem ได้

❌ ⑨ คิดว่า Gem ตอบถูก 100%

ยังต้อง Fact-check

❌ ⑩ สร้าง Gem สำหรับ Task ที่ใช้ครั้งเดียว

เสียเวลามากกว่าประโยชน์

✅ Checklist ก่อนสร้าง Gem

ถามตัวเองว่า

① งานนี้ทำซ้ำหรือไม่
② Role ของ Gem คืออะไร
③ เป้าหมายคืออะไร
④ ใครเป็น Audience
⑤ Output ต้องแบบไหน
⑥ มีข้อห้ามอะไร
⑦ ต้องใช้ Knowledge หรือไม่
⑧ ต้องใช้ Drive File หรือไม่
⑨ ต้อง Share ให้ทีมไหม

ถ้าตอบได้ครบจะเขียน Instructions ได้ง่ายขึ้น

✅ Checklist ก่อนใช้งานจริง

หลังสร้าง Gem ให้ Test

① Prompt ปกติ
② Prompt สั้น
③ Prompt ยาว
④ Input ไม่ครบ
⑤ ถามนอก Scope
⑥ ข้อมูลจาก Knowledge
⑦ Format Output
⑧ Hallucination

จากนั้นปรับ Instructions แล้ว Test ใหม่

✅ Checklist ก่อนแชร์ Gem

ตรวจ

① Instructions ไม่มีข้อมูลลับ
② Knowledge Files แชร์ได้
③ ไม่มี Password/API Key
④ Viewer/Editor Permission ถูก
⑤ Organization Policy อนุญาต
⑥ NotebookLM Source ไม่ขัดข้อจำกัดการแชร์
⑦ ทดสอบ Gem ก่อน Share

อย่ากด Share โดยไม่ตรวจ Knowledge Files

❓ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Gemini Gems

Gemini Gems คืออะไร

Gems คือ Gemini เวอร์ชันที่ Customize ให้ทำงานตาม Instructions เฉพาะของผู้ใช้ และสามารถบันทึกไว้ใช้ซ้ำได้

Gemini Gem ใช้ทำอะไรได้บ้าง

ใช้ได้กับงานซ้ำ ๆ เช่น Writing, Brainstorming, Coding, Learning, Business และงานที่ต้องการ Guidelines เดิมทุกครั้ง

Gem ต่างจาก Prompt ธรรมดาอย่างไร

Prompt ปกติต้องพิมพ์ใหม่ตาม Conversation ส่วน Gem สามารถบันทึก Instructions สำหรับนำกลับมาใช้ซ้ำ

สร้าง Gem เองได้ไหม

ได้ ใช้ Gemini Web App → Gems → New Gem แล้วตั้งชื่อและ Instructions

เพิ่มไฟล์ให้ Gem ได้ไหม

ได้ สามารถเพิ่ม Knowledge Files เพื่อใช้เป็น Context

เพิ่มไฟล์จาก Google Drive ได้ไหม

ได้ และ Google ระบุว่า Gem สามารถใช้ Version ล่าสุดของ Drive File เมื่อไฟล์ถูกแก้ไข

เพิ่ม NotebookLM Notebook ได้ไหม

ได้ Custom Gem รองรับ NotebookLM notebook เป็น Knowledge Source ในระบบที่รองรับ

Gem อ้างอิงไฟล์ได้ไหม

ได้ Knowledge Files สามารถมี Citation ในคำตอบ และมีตัวเลือก Disable knowledge citations หากไม่ต้องการ

ใช้ Gem บนมือถือได้ไหม

ได้ Gem ที่สร้างใน Gemini Web สามารถใช้ใน Gemini Mobile App ได้

สร้าง Gem ใน Mobile App ได้ไหม

Google ระบุว่าการสร้าง แก้ และลบ Custom Gem ทำผ่าน Gemini Web App ขณะที่ Mobile App ใช้ Gem ที่สร้างแล้วได้

Gem ใช้กับ Google Workspace ได้ไหม

Gem ที่สร้างจาก Web สามารถปรากฏใน Gemini Side Panel ของ Google Workspace ตาม Account และ Availability

Gemini Gems ใช้กับ Gemini Live ได้ไหม

ปัจจุบัน Google ระบุว่า ยังไม่ได้

มี Gems สำเร็จรูปไหม

มี Google มี Premade Gems สำหรับงานหลายประเภท เช่น Brainstorming, Coding และ Career Coaching

Premade Gem แก้ได้ไหม

บางตัวสามารถ Make a copy แล้ว Customize ได้ แต่ไม่ใช่ทุก Gem

Gems ต้องอายุเท่าไร

สำหรับ Personal Google Account Google ระบุว่าต้องอายุอย่างน้อย 13 ปี หรืออายุขั้นต่ำที่กำหนดในประเทศของผู้ใช้

แชร์ Gem ได้ไหม

ได้ สามารถแชร์ให้ผู้อื่นใช้และกำหนดสิทธิ์ Viewer หรือ Editor ได้

คนที่ได้ Gem เห็น Instructions ไหม

Google ระบุว่า User ที่มี Access สามารถดู Gem Instructions และ Uploaded Files ได้ ดังนั้นอย่าใส่ Secret ลง Gem

แชร์ Gem ที่มี NotebookLM Notebook ได้ไหม

Google ระบุว่า NotebookLM notebooks ไม่สามารถใช้เป็น Source สำหรับ Shared Gems

Gem เก็บไว้ใน Google Drive ไหม

สำหรับ Shared Gems Google ระบุว่า Gem จะถูกจัดเก็บใน Folder ใหม่ใน Google Drive ตาม Workflow การแชร์

Gem ตอบถูก 100% ไหม

ไม่ คำตอบยังสร้างโดย Generative AI จึงต้องตรวจข้อมูลสำคัญก่อนนำไปใช้

Gems ฟรีไหม

การใช้ Gems ขึ้นอยู่กับ Gemini Account, Availability และ Usage Limits ปัจจุบัน ไม่ควรตีความว่าการสร้าง Gem ทำให้ใช้ Gemini แบบไม่จำกัด

✅ สรุป Gemini Gems คืออะไร

Gemini Gems คือเครื่องมือสำหรับสร้าง Gemini แบบปรับแต่งเฉพาะงาน

แนวคิดหลักคือ

กำหนด Instructions ครั้งเดียว → Save → นำกลับมาใช้ซ้ำ

เหมาะกับงานที่มี Prompt หรือ Workflow คล้ายกันเป็นประจำ เช่น

• Writing
• SEO
• Coding
• Editing
• Learning
• Brainstorming
• Business Analysis

Custom Gem สามารถมี

Name + Instructions + Knowledge

โดย Knowledge สามารถเพิ่มจากไฟล์ที่รองรับ รวมถึง Google Drive และ NotebookLM Notebook ตามความสามารถปัจจุบัน

Google ยังมี Premade Gems ที่ช่วยให้เริ่มใช้งานได้ทันที และบางตัวสามารถ Copy แล้ว Customize เพิ่มได้

อีกจุดเด่นคือ Gem ที่สร้างบน Gemini Web สามารถนำไปใช้บน

• Gemini Web
• Gemini Mobile App
• Gemini Side Panel ใน Google Workspace

ตาม Account และ Availability

ถ้าต้องการสร้าง Gem ที่ดี ควรกำหนด

Role → Goal → Context → Process → Output → Constraints

ให้ชัด

ไม่ควรสร้าง Gem ที่รับผิดชอบทุกอย่างพร้อมกัน

ตัวอย่างที่ดีกว่าคือแยก

SEO Writer

Code Reviewer

Study Tutor

Business Analyst

ออกจากกัน

และหากเพิ่ม Knowledge Files ต้องระบุด้วยว่า Gem ควรใช้ข้อมูลเหล่านั้นอย่างไร

สิ่งสำคัญที่สุดคือ Gems ช่วยให้การใช้ Gemini

สม่ำเสมอและทำซ้ำได้ง่ายขึ้น

แต่ไม่ได้ทำให้ AI ถูกต้อง 100%

ข้อมูลสำคัญยังต้อง

Fact-check → ตรวจ Source → Human Review

ก่อนนำไปใช้จริง

ดังนั้นสูตรที่ควรจำคือ

Repeatable Task → Create Gem → Add Instructions → Add Knowledge → Test → Refine → Reuse

เมื่อใช้ Gems ถูกวิธี เราจะไม่ต้องเขียน Prompt ยาวเดิมซ้ำทุกวัน และสามารถมี Gemini หลายตัวที่แต่ละตัวถูกเตรียมไว้สำหรับหน้าที่เฉพาะของเราได้