เครื่องพิมพ์ 3D หัวฉีดตัน แก้ได้อย่างไร

เมื่อเครื่องพิมพ์ 3D ป้อนเส้นพลาสติกไม่ออก พิมพ์ได้เป็นช่วง ๆ หรือชิ้นงานมีช่องว่างและชั้นขาด อาจเกิดจากหัวฉีดหรือส่วนอื่นในชุดป้อนเส้นอุดตัน ก่อนถอดชิ้นส่วน ให้เริ่มตรวจจากวิธีที่ปลอดภัยและตรงกับรุ่นเครื่อง

① สังเกตอาการว่าเป็นการอุดตันหรือไม่

อาการที่อาจบ่งบอกว่าหัวฉีดตันหรือมีการไหลติดขัด ได้แก่

• เส้นพลาสติกออกน้อยกว่าปกติหรือไม่ออกเลย
• เครื่องยังเคลื่อนที่ แต่ชิ้นงานมีช่องว่างหรือชั้นขาด
• ได้ยินเสียงเฟืองป้อนเส้นคลิก หรือเส้นถูกบดจนเป็นรอย
• ป้อนเส้นด้วยคำสั่ง Load แล้วไหลไม่ต่อเนื่อง

หากเส้นไม่ไหล ให้หยุดพิมพ์ก่อน อย่าปล่อยให้เฟืองบดเส้นต่อไป เพราะอาจทำให้แก้ปัญหายากขึ้น

② ตรวจวัสดุและการตั้งค่าเบื้องต้น

ตรวจว่าเลือกโปรไฟล์วัสดุและอุณหภูมิหัวฉีดตรงกับชนิดเส้นที่ใช้อยู่หรือไม่ รวมถึงดูว่าเส้นติดพันหรือถูกกดในชุดป้อนหรือเปล่า หากเปลี่ยนวัสดุมาไม่นาน ให้ทำตามขั้นตอนถอดและโหลดเส้นของรุ่นนั้นอีกครั้ง

วัสดุที่เก็บไม่เหมาะสมหรือมีสิ่งปนเปื้อนอาจเกี่ยวข้องกับการป้อนและการอุดตันได้ ควรตรวจสภาพม้วนเส้นและคำแนะนำการเก็บรักษาจากผู้ผลิต

③ ลองโหลดและถอดเส้นตามคู่มือ

ใช้คำสั่ง Preheat, Load หรือ Unload ของเครื่องตามลำดับที่คู่มือระบุ จากนั้นสังเกตว่าเส้นไหลต่อเนื่องหรือยังติดขัด หากมีเศษเส้นค้าง ให้เอาออกตามขั้นตอนของผู้ผลิต อย่าดึงเส้นแรง ๆ ขณะชุดหัวฉีดยังร้อนหรือทำงานอยู่

หัวฉีดมีอุณหภูมิสูงระหว่างขั้นตอนนี้ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสหัวฉีดและชิ้นส่วนร้อนโดยตรง

④ ใช้วิธี Cold Pull เมื่อรุ่นเครื่องรองรับ

เครื่องบางรุ่นมีขั้นตอน Cold Pull เพื่อดึงเศษวัสดุออกจากหัวฉีดและ Hotend วิธีนี้ต้องควบคุมอุณหภูมิและแรงดึงให้ตรงกับรุ่นเครื่องและวัสดุ จึงควรทำตามคู่มือเฉพาะรุ่นเท่านั้น

อย่าใช้เข็มหรืออุปกรณ์แหลมแหย่หัวฉีด หากผู้ผลิตไม่ได้แนะนำวิธีนี้ เพราะอาจทำให้หัวฉีดเสียหายหรือเกิดอันตรายจากความร้อน

⑤ ตรวจว่ายังตันอยู่หรือไม่

หลังทำความสะอาด ให้สั่งโหลดเส้นหรือพิมพ์ชิ้นทดสอบขนาดเล็ก ตรวจว่าเส้นออกสม่ำเสมอและไม่มีช่องว่าง หากยังมีการไหลติดขัด ให้ตรวจคู่มือเรื่องการทำความสะอาด Feeder, PTFE Tube หรือ Hotend ตามโครงสร้างของเครื่อง

อย่าถอดหัวฉีดหรือ Hotend เอง หากไม่คุ้นเคยกับขั้นตอนของรุ่นนั้น เพราะบางขั้นตอนต้องใช้เครื่องมือและวิธีคลายหรือขันเฉพาะ

⑥ เมื่อใดควรให้ช่างตรวจ

หากทำตามขั้นตอนพื้นฐานแล้วเส้นยังไม่ไหล หรือมีเสียงผิดปกติ เฟืองบดเส้นซ้ำ ๆ และเกิดอาการตันบ่อย อาจมีปัญหาที่ Hotend ชุดป้อนเส้น ท่อ หรือชิ้นส่วนภายใน ควรติดต่อศูนย์บริการ โดยแจ้งรุ่นเครื่อง วัสดุที่ใช้ และอาการที่พบ

สรุปคือ เริ่มจากหยุดพิมพ์ ตรวจวัสดุและโปรไฟล์ แล้วโหลดหรือถอดเส้นตามคู่มือ หากรุ่นรองรับจึงใช้ Cold Pull ตามขั้นตอนเฉพาะ ComSiam แนะนำให้หลีกเลี่ยงการถอดชุดหัวฉีดหรือใช้เครื่องมือแหย่โดยไม่ตรวจคู่มือก่อน

หากยังแก้ไม่ได้ ให้ถ่ายวิดีโอช่วงที่สั่งโหลดเส้นและจดชนิดวัสดุไว้ก่อนแจ้งช่าง ข้อมูลนี้ช่วยให้ ComSiam หรือศูนย์บริการแยกปัญหาหัวฉีดตันออกจากปัญหาชุดป้อนเส้นได้ง่ายขึ้น