เพราะระบบที่พังเพราะคนใหม่ คือระบบที่ฝากความเสี่ยงไว้กับมนุษย์
🔍 บทนำ: คนใหม่ยังไม่เก่ง แต่พังได้เร็ว
เหตุการณ์ที่เกิดซ้ำในหลายองค์กร:
- คนใหม่ทำตามขั้นตอน → ระบบพัง
- คนใหม่ลองทำ → ข้อมูลหาย
- คนใหม่กลัวพลาด → ไม่กล้าทำอะไรเลย
แล้วสุดท้าย
ทุกอย่างกลับไปกองที่คนเดิม
พูดตรงจากงานจริง
ปัญหาไม่ใช่คนใหม่
แต่คือ ระบบไม่เคยถูกออกแบบให้รองรับคนที่ยังไม่รู้
🔍 “คนใหม่พังระบบ” คือความล้มเหลวของการออกแบบ
ถ้าคนใหม่:
- ทำตามแล้วพัง
- อ่านแล้วไม่เข้าใจ
- กดผิดนิดเดียวลาม
แปลว่า:
- ระบบไม่มี Guardrail
- ขั้นตอนพึ่งประสบการณ์
- ความเสี่ยงถูกซ่อนไว้
ระบบแบบนี้
ต้องการ “คนเก่ง”
ไม่ใช่ “ระบบที่ดี”
⚠️ ระบบที่ต้องการคนเก่งตั้งแต่วันแรก คือระบบที่ขยายไม่ได้
จากเคสจริง:
- คนใหม่ต้องถามทุกขั้น
- งานชะงักเพราะรอคนเดิม
- ไม่มีใครกล้าแตะระบบ
- เจ้าของระบบเหนื่อยตลอด
ระบบแบบนี้
ไม่โต
ไม่ขยาย
และไม่ยั่งยืน
❌ ความเข้าใจผิด: “เดี๋ยวเก่งขึ้นก็ไม่พัง”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ คนใหม่ต้องเรียนรู้เอง
- ❌ พลาดบ้างเป็นเรื่องปกติ
- ❌ เก่งแล้วจะไม่พัง
ความจริงคือ
ระบบที่ดี
ไม่ควรต้องรอให้คนเก่งก่อน ถึงจะปลอดภัย
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะออกแบบจาก “มือใหม่”
แทนที่จะถามว่า:
“คนนี้ทำเป็นไหม”
เขาจะถามว่า:
- ถ้ามือใหม่ทำ จะพังตรงไหน
- จุดไหนควรถูกล็อก
- อะไรควรถูกจำกัดสิทธิ์
- อะไรควรซ่อนจากสายตาคนใหม่
นี่คือการออกแบบ
จากความไม่รู้ ไม่ใช่จากความชำนาญ
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ทำให้คนใหม่ปลอดภัย
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- แยกโหมด “มือใหม่” กับ “ขั้นสูง”
- จำกัดสิทธิ์ตามความเสี่ยง ไม่ใช่ตามตำแหน่ง
- ซ่อนสิ่งที่ยังไม่ควรแตะ
- ทำให้ระบบเตือนก่อนพลาด
- บังคับขั้นตอนในจุดอันตราย
เป้าหมายคือ
คนใหม่ทำได้ โดยไม่ต้องเสี่ยง
⚠️ ทำไมหลายระบบ “กลัวคนใหม่”
เพราะ:
- ระบบไม่เคยมีขอบเขต
- ทุกอย่างเปิดหมด
- ไม่มี Safe Zone
- ความผิดพลาดลามง่าย
สุดท้าย
แทนที่จะฝึกคน
กลับกลายเป็น
กันคนออกจากระบบ
🧯 สัญญาณว่า “ระบบยังไม่พร้อมรับคนใหม่”
ถ้าคุณ:
- ต้องเฝ้าคนใหม่ตลอด
- ไม่กล้าปล่อยให้ลอง
- งานหยุดเมื่อคนเดิมไม่อยู่
- คนใหม่เครียดเร็ว
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณ
ยังพึ่งประสบการณ์คนมากเกินไป
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “สอนผ่านการใช้งาน”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- ระบบต้องบอกว่าควรทำอะไรต่อ
- ต้องเตือนก่อนทำผิด
- ต้องจำกัดผลกระทบจากความพลาด
- ต้องทำให้เรียนรู้จากการใช้งานจริง
ระบบที่ดี
ไม่ต้องมีคนยืนประกบ
เพราะมัน พาคนใหม่เดินเองได้อย่างปลอดภัย
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- พังง่ายเมื่อมีคนใหม่
- ต้องพึ่งคนเก่าตลอด
- ขยายทีมไม่ได้จริง
ปัญหาไม่ใช่การสอน
แต่คือ ระบบไม่เคยถูกออกแบบให้รองรับคนที่ยังไม่รู้
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“คนใหม่เก่งพอหรือยัง”
แต่จะถามว่า
“ระบบเราปลอดภัยพอสำหรับคนใหม่หรือยัง”
🔍 คำถามชวนคิด
ถ้าวันพรุ่งนี้
คุณต้องให้คนที่เพิ่งเข้ามา
เริ่มใช้งานระบบทันที
มีจุดไหนบ้าง
ที่คุณควร “ล็อก / ซ่อน / เตือน”
ตั้งแต่วันนี้?