เจ้าของระบบที่ดี ต้องออกแบบให้ “ระบบรับมือกับคนพลาด” ไม่ใช่หวังให้คนไม่พลาด

เพราะความผิดพลาดเป็นเรื่องปกติ แต่ระบบที่พังเพราะคนพลาดคือความผิดพลาดในการออกแบบ


🔍 บทนำ: คนพลาดไม่ใช่ปัญหา ระบบที่พังเพราะคนพลาดต่างหาก

ไม่มีทีมไหน
ไม่มีวันพลาด
ไม่มีใครไม่เผลอ
ไม่มีมนุษย์ที่ทำงานทั้งชีวิตโดยไม่ผิด

แต่ระบบจำนวนมาก
กลับล้มเพราะ:

  • กดผิดครั้งเดียว
  • ลืมเช็กขั้นตอนเดียว
  • พิมพ์คำสั่งพลาดบรรทัดเดียว

พูดตรงจากงานจริง
คนพลาด = เรื่องธรรมดา
ระบบพังเพราะคนพลาด = ออกแบบไม่ดี


🔍 “รับมือกับคนพลาด” หมายถึงอะไร

ไม่ได้หมายถึงตามแก้ทีหลัง
แต่หมายถึง:

  • พลาดแล้วไม่ลาม
  • พลาดแล้วหยุดได้ทัน
  • พลาดแล้วถอยได้
  • พลาดแล้วไม่ทำร้ายทั้งระบบ

ระบบที่ดี
ต้อง เผื่อความผิดพลาดเป็นค่าเริ่มต้น


⚠️ ระบบที่หวังให้คนไม่พลาด มักพังเร็ว

จากเคสจริง:

  • คำสั่งอันตรายไม่มีตัวกัน
  • ปุ่มสำคัญวางติดกัน
  • ขั้นตอนสำคัญไม่มี Double-check
  • สิทธิ์กว้างเกินจำเป็น

ทั้งหมดนี้
ไม่ใช่เพราะคนสะเพร่า
แต่เพราะ ระบบเชื่อใจคนมากเกินไป


❌ ความเข้าใจผิด: “แค่ระวังให้มากขึ้นก็พอ”

เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:

  • ❌ เดี๋ยวเตือนทีมให้ระวัง
  • ❌ เขียนคู่มือเพิ่ม
  • ❌ บอกให้เช็กสองรอบ

ความจริงคือ
วันที่เหนื่อย
วันที่รีบ
วันที่กดดัน
คำเตือนทั้งหมดจะหายไป


🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร

แทนที่จะถามว่า:

“ทำไมคนถึงพลาด”

เขาจะถามว่า:

  • ถ้าพลาด จะพังแค่ไหน
  • พลาดแล้วหยุดได้ตรงไหน
  • พลาดแล้วถอยยังไง
  • ทำยังไงให้พลาดยากขึ้นโดยไม่ฝืนคน

นี่คือการออกแบบ
จากโลกจริง ไม่ใช่โลกในอุดมคติ


🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ออกแบบให้พลาดแล้วไม่ตาย

ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:

  1. จำกัดสิทธิ์ให้แคบที่สุด
  2. แยกขั้นตอนอันตรายออกจากงานปกติ
  3. ใส่ Confirm กับสิ่งที่ย้อนยาก
  4. ทำ Undo / Rollback ให้ใช้ได้จริง
  5. แยก “ลอง” ออกจาก “ใช้จริง” เสมอ

เป้าหมายคือ
พลาดได้ แต่ต้องไม่ล้มทั้งระบบ


⚠️ ทำไมหลายระบบไม่เผื่อคนพลาด

เพราะ:

  • เชื่อว่าทีมเก่งพอ
  • กลัวขั้นตอนเยอะ
  • รีบส่งงาน
  • มองว่าการพลาดคือเรื่องส่วนบุคคล

แต่ระบบที่ดี
ต้อง ปกป้องทั้งทีม จากวันที่ทีมไม่สมบูรณ์


🧯 สัญญาณว่า “ระบบยังไม่รับมือคนพลาด”

ถ้าคุณ:

  • พลาดครั้งเดียว กระทบหลายระบบ
  • ต้องโทษคนทุกครั้งที่มีปัญหา
  • แก้แล้วต้องไล่ลบผลกระทบ
  • ทีมกลัวแตะระบบ

นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณ
ยังออกแบบจากความหวัง ไม่ใช่ความจริง


🔍 ระบบที่ดี ต้อง “อภัยได้โดยโครงสร้าง”

แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:

  • พลาด = ข้อมูลสำหรับปรับระบบ
  • การป้องกัน ดีกว่าการอบรม
  • โครงสร้างที่ดี ลดความกลัว
  • ทีมที่ไม่กลัวพลาด จะกล้าคิดและพัฒนา

ระบบที่ดี
ไม่ต้องตะโกนใส่คน
เพราะมัน รับแรงกระแทกแทนคนแล้ว


✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ

ถ้าระบบของคุณ:

  • พังเพราะความผิดพลาดเล็ก ๆ
  • ต้องโทษคนซ้ำ ๆ
  • ทำให้ทีมกลัวการลงมือ

ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังไม่ได้ออกแบบระบบให้เป็นมิตรกับความเป็นมนุษย์

เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ทำยังไงให้คนไม่พลาด”
แต่จะถามว่า
“ถ้าคนพลาด ระบบจะพาเขากลับมาได้ยังไง”


🔍 คำถามชวนคิด

จากความผิดพลาดล่าสุดในระบบของคุณ
มีจุดไหนบ้าง
ที่ถ้าออกแบบใหม่อีกนิด
จะทำให้ครั้งหน้า
พลาดได้โดยไม่ต้องเจ็บหนัก?