Contact
Line : comsiam
เพราะการเปลี่ยนแปลงที่ย้อนกลับไม่ได้ คือความเสี่ยงระดับระบบ
🔍 บทนำ: เปลี่ยนแล้วถอยไม่ได้ คือกับดัก
หลายระบบล้ม ไม่ใช่เพราะเปลี่ยน
แต่เพราะ เปลี่ยนแล้วถอยไม่ได้
- อัปเดตแล้วต้องอยู่กับมัน
- ปรับโครงสร้างแล้วแก้คืนยาก
- เปิดฟีเจอร์แล้วปิดไม่ได้
- ย้ายข้อมูลแล้วกลับไม่ได้
พูดตรงจากงานจริง
ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่การเปลี่ยน
แต่อยู่ที่ การไม่มีทางถอย
🔍 “กลับหลังได้เสมอ” หมายถึงอะไร
หมายถึง:
- เปลี่ยนแล้วรู้ว่าจะถอยยังไง
- ถอยได้โดยไม่หยุดทั้งระบบ
- ถอยได้เร็วพอ ก่อนความเสียหายลาม
- ถอยได้โดยไม่ต้องประชุมฉุกเฉิน
ระบบที่ดี
ต้องคิดเรื่อง “ทางกลับ”
ก่อนคิดเรื่อง “ทางไป”
⚠️ ระบบที่ถอยไม่ได้ มักพังแบบไม่มีโอกาสแก้
จากเคสจริง:
- Deploy แล้วข้อมูลเปลี่ยนโครงสร้าง → ย้อนยาก
- เปิดฟีเจอร์ใหม่ → ผู้ใช้ติด → ปิดไม่ได้
- ปรับสิทธิ์ผิด → ลามทั้งระบบ
- อัปเดตครั้งใหญ่ → ต้องทนใช้ทั้งที่พัง
ทั้งหมดนี้
ไม่ใช่เพราะคนพลาด
แต่เพราะ ระบบไม่เคยเผื่อทางถอย
❌ ความเข้าใจผิด: “ถ้าทดสอบดี ก็ไม่ต้องถอย”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ เทสต์ครบแล้ว ไม่น่าพลาด
- ❌ ปัญหาคงไม่เกิดพร้อมกัน
- ❌ ถ้าพัง เดี๋ยวแก้ต่อ
ความจริงคือ
โลกจริง
มีตัวแปรที่เทสต์ไม่ถึงเสมอ
และวันที่พลาด
คุณต้องการ “ทางถอย” มากกว่า “คำอธิบาย”
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“เปลี่ยนยังไงให้ดีที่สุด”
เขาจะถามว่า:
- ถ้าผลไม่ดี จะถอยยังไง
- ถอยได้ภายในกี่นาที
- ถอยแล้วใครได้รับผลกระทบ
- ถอยแล้วข้อมูลยังปลอดภัยไหม
นี่คือการคิด
จากวันที่ผิดพลาด ไม่ใช่วันที่ทุกอย่างสวยงาม
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ออกแบบทางถอยตั้งแต่แรก
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะวางแบบนี้:
- ทุกการเปลี่ยนต้องมีแผน Rollback
- แยกการเปลี่ยนเป็นชิ้นเล็ก ๆ
- ใช้ Feature Toggle เพื่อเปิด–ปิดได้ทันที
- บันทึกสถานะก่อนเปลี่ยนเสมอ
- ซ้อมการถอย เหมือนซ้อมการไป
เป้าหมายคือ
เปลี่ยนได้เร็ว เพราะถอยได้ทัน
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่เผื่อทางถอย
เพราะ:
- รีบส่งงาน
- กลัวดูไม่มั่นใจ
- คิดว่าถอยคือความล้มเหลว
- โครงสร้างไม่เอื้อ
แต่การไม่มีทางถอย
คือการบังคับให้
อยู่กับการตัดสินใจผิดนานเกินไป
🧯 สัญญาณว่า “ระบบถอยไม่ได้”
ถ้าคุณ:
- เปลี่ยนทีต้องลุ้น
- พังแล้วต้องฝืนใช้
- แก้ยากเพราะย้อนยาก
- ทุกการเปลี่ยนคือการเดิมพัน
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณ
ยังไม่ปลอดภัยพอสำหรับการเปลี่ยนแปลง
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “กล้าถอย เพื่อเดินต่อ”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- ทางถอย = ความเร็วในการตัดสินใจ
- ถอยได้ = กล้าลองมากขึ้น
- ถอยง่าย = ลดต้นทุนความพลาด
- ถอยเร็ว = ป้องกันความเสียหาย
ระบบที่ดี
ไม่ได้ติดอยู่กับการตัดสินใจเดิม
เพราะมัน ถูกออกแบบให้เปลี่ยนใจได้
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- เปลี่ยนแล้วติด
- พลาดแล้วฝืน
- ถอยแล้วเจ็บ
ปัญหาไม่ใช่ทีม
และไม่ใช่เทคโนโลยี
แต่คือ ไม่มีใครออกแบบ “ทางกลับ” ให้ระบบ
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“เราจะไปให้เร็วแค่ไหน”
แต่จะถามว่า
“ถ้าไปผิด เราจะกลับมาได้เร็วแค่ไหน”
🔍 คำถามชวนคิด
จากการเปลี่ยนแปลงล่าสุดที่คุณทำ
ถ้าผลออกมาไม่ดี
คุณสามารถ “ถอยกลับ”
ได้ภายในกี่นาที
และอะไรคือคอขวดของการถอยนั้น?
