Contact
Line : comsiam
เพราะบางอย่างยิ่งแก้ ยิ่งพัง และเจ้าของระบบต้องรู้ก่อนลงมือ
🔍 บทนำ: แตะนิดเดียว แต่สะเทือนทั้งระบบ
หลายครั้งที่ระบบพัง
ไม่ได้พังเพราะเรื่องใหญ่
แต่พังเพราะประโยคนี้
“ขอปรับตรงนี้นิดเดียว น่าจะดีขึ้น”
แล้วสิ่งที่ตามมาคือ:
- ปัญหาโผล่เป็นลูกโซ่
- ระบบข้างเคียงรวน
- ทีมต้องไล่แก้ไม่จบ
- ไม่มีใครแน่ใจว่าอะไรคือสาเหตุจริง
พูดตรงจากงานจริง
ระบบที่โตแล้ว มีบางจุดที่ห้ามแตะ ถ้าไม่อยากเปิดกล่องแพนโดร่า
🔍 “จุดที่ไม่ควรแตะ” คืออะไร
ไม่ใช่จุดที่ “ห้ามพัฒนา”
แต่คือจุดที่:
- เป็นแกนกลางของระบบ
- มีการพึ่งพาซ้อนหลายชั้น
- ถูกใช้งานตลอดเวลา
- ไม่มีเอกสารครบถ้วน
- ไม่มีใครเข้าใจทั้งก้อนจริง ๆ
จุดเหล่านี้
คือ รากของเสถียรภาพ
ไม่ใช่พื้นที่ทดลอง
⚠️ ระบบที่โตแล้ว มักมี “ของเปราะที่แบกทุกอย่าง”
จากเคสจริง:
- Database schema เก่าที่ทุกอย่างผูกอยู่
- Script อัตโนมัติที่ไม่มีใครกล้าแตะ
- Logic หลักที่ถูกแก้ซ้ำจนไม่มีใครมั่นใจ
- Setting บางค่า ที่เปลี่ยนแล้วอะไร ๆ ก็แปลก
ทั้งหมดนี้
มักถูกเรียกว่า
“ของเดิมที่ยังใช้ได้”
แต่ความจริงคือ
มันคือแกนที่ถ้าแตก ระบบทั้งก้อนจะล้ม
❌ ความเข้าใจผิด: “ของเก่า ต้องรีแฟกเตอร์”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ โค้ดเก่า = ไม่ดี
- ❌ ของเดิม = ภาระ
- ❌ ต้องปรับให้สวย
ความจริงคือ
ของเก่าบางอย่าง
อยู่มาได้เพราะมันแบกทุกอย่างไว้
ไม่ใช่เพราะมันออกแบบมาดี
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“เราจะแก้ตรงนี้ให้ดีขึ้นยังไง”
เขาจะถามว่า:
- ตรงนี้พังแล้ว ใครเดือดร้อนบ้าง
- ถ้าแตะ ต้องทดสอบอะไรเพิ่ม
- มีทางเลี่ยงโดยไม่แตะได้ไหม
- คุ้มไหม ถ้าเทียบกับความเสี่ยง
นี่คือการคิด
จากผลกระทบ ไม่ใช่จากความอยากปรับ
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ปกป้องจุดที่ไม่ควรแตะ
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- ทำรายการ “Core ที่ห้ามแตะ” ให้ชัด
- ใส่ป้ายเตือนในระบบและเอกสาร
- แยกการพัฒนาออกจากแกนเดิม
- สร้างชั้นครอบ (Wrapper) แทนการแก้ตรง
- วางแผนย้ายระยะยาว ไม่ใช่แก้สด
เป้าหมายคือ
ให้ระบบเดินต่อ โดยไม่ต้องรื้อฐาน
⚠️ ทำไมเจ้าของระบบเผลอแตะจุดอันตราย
เพราะ:
- ปัญหามันอยู่ตรงนั้นจริง
- คนใหม่อยากทำให้ดีขึ้น
- ของเดิมดูน่าเกลียด
- ไม่มีใครเป็นเจ้าของชัด
แต่ความอยากปรับ
ถ้าไม่มาพร้อมแผนรองรับ
คือ การเอาระบบไปเสี่ยงกับอารมณ์
🧯 สัญญาณว่า “คุณกำลังจะแตะจุดที่ไม่ควรแตะ”
ถ้าคุณ:
- ไม่มีใครกล้ารับผิดชอบผลลัพธ์
- ไม่มี Test ครอบคลุม
- ต้องอธิบายยาวก่อนเริ่ม
- แค่คิดก็รู้สึกไม่สบายใจ
นี่คือสัญญาณว่า
จุดนั้นควรถูกปกป้อง ไม่ใช่ปรับทันที
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “รู้ว่าอะไรไม่ต้องเก่ง”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- ไม่ใช่ทุกอย่างต้องสวย
- ไม่ใช่ทุกอย่างต้องใหม่
- บางอย่างแค่ “อย่าแตก” ก็พอ
- ความเสถียรสำคัญกว่าความเท่
ระบบที่ดี
ไม่ชนะด้วยการแตะทุกจุด
แต่มัน ชนะด้วยการรู้ว่าควรหยุดตรงไหน
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- โตแล้วเริ่มเปราะ
- แก้ทีหนึ่ง กระทบทั้งก้อน
- ทีมกลัวการเปลี่ยนแปลง
ปัญหาไม่ใช่เทคโนโลยี
แต่คือ คุณยังไม่ได้กำหนดว่าอะไรคือ “จุดต้องห้าม” ของระบบ
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ตรงนี้แก้ได้ไหม”
แต่จะถามว่า
“ถ้าเราไม่แตะตรงนี้ ระบบยังเดินต่อได้ไหม”
🔍 คำถามชวนคิด
ในระบบของคุณตอนนี้
มีส่วนไหนบ้าง
ที่ทุกคน “รู้สึกว่าอันตราย”
แต่ยังไม่มีใครนิยามมันชัด ๆ
และคุณควรเริ่มปกป้องมันอย่างจริงจังตั้งแต่วันนี้หรือยัง?
